IV SA/Po 957/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-12-13
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Ewa Makosz-Frymus, E. Kręcichowst-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w postępowaniu, w którym strona była reprezentowana przez pełnomocnika nieposiadającego ważnego umocowania, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które dało podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ustalono, że strona była reprezentowana przez pełnomocnika, który nie przedłożył wymaganego pełnomocnictwa, co skutkowało pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy. Sąd podkreślił, że takie naruszenie stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rejestracji pojazdu. Postępowanie administracyjne było skomplikowane, obejmowało wznowienie postępowania, uchylenie wcześniejszych decyzji i wydanie nowych, w tym w oparciu o ustalenia dotyczące przestępstwa skarbowego i potencjalnego fałszerstwa dokumentów. Kluczowym zarzutem strony skarżącej w postępowaniu sądowym było to, że przez cały czas reprezentował ją adwokat, który nie przedłożył ważnego pełnomocnictwa, co skutkowało pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. S. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA E. Kręcichowst-Durchowska (spr.) Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu, 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. S. kwotę 200 / dwieście / złotych tytułem zwrotu kosztów zastęp- stwa procesowego. /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus TZ/
Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając z urzędu, w związku ze sprzeciwem Prokuratora Okręgowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ) wznowiło postępowanie zakończone decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...]r. Nr [...]i umorzenia postępowania I instancji. Powyższe postanowienie otrzymało Starostwo Powiatowe w P., Prokurator Okręgowy i Kancelaria Radcy Prawnego P. J. S. Spółka Komandytowa.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając z urzędu, podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm. ), art. 127 § 2 i § 3, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 138 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym ( t. j. Dz. U. z2003r. nr 58, poz. 515 ze zm. ):
1. uchyliło decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...]w całości
2. utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...]r. Nr [...]wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. o rejestracji samochodu ciężarowego marki Skania na wniosek T. G. oraz odmowy rejestracji tego pojazdu.
W uzasadnieniu organ wskazał m. in., że po uchyleniu decyzji własnej z dnia [...]r. nr [...], pozostało nierozpoznane odwołanie R. S , w związku z czym nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy ( wymagana przez art. 151 § 1 pkt 2 kpa) jest decyzją wydana w postępowaniu odwoławczym. Podejmując powyższą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wzięło pod uwagę decyzję Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...]na mocy której uznano T. G. winnego zarzucanego mu przestępstwa skarbowego określonego w art.83 § 1 Uks ( nieumyślnego paserstwa celnego ), oraz umarzającej postępowanie w części dotyczącej przestępstwa skarbowego określonego w art.81 § 1 Uks z powodu nie wykrycia sprawcy przestępstwa. Zgodnie z treścią ww. decyzji Urzędu Celnego, przestępstwo jakiego dopuścił się T. G. polegało na tym, że w dniu [...]r. w P. nabył Samochód ciężarowy marki Scania nr ramy [...], o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że stanowi przedmiot czynu zabronionego z art. 81 § 1 Uks. Pomimo zawarcia przez T. G. dwóch umów kupna-sprzedaży na podzespoły samochodu marki Scania o nr ramy [...], faktycznie zakupił pojazd w stanie kompletnym a nie rozmontowanym. Organ uznał, że w badanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej o rejestracji samochodu ciężarowego marki Scania nr rej. [...]z uwagi na załączenie do wniosku o rejestrację fałszywych dowodów ( art. 145 § 1 pkt 1 kpa ). W toku postępowania strona zakwestionowała treść postanowienia Prokuratury Okręgowej z dnia [...]r. o umorzeniu śledztwa w części stwierdzającej, że odnosi się do innego pojazdu. W trakcie sporządzenia uzasadnienia decyzji uzyskano informację z Prokuratury Okręgowej, ze dokonano sprostowania błędu jaki zaistniał w ww. postanowieniu, i że dotyczy ono przedmiotowego pojazdu. Decyzja o rejestracji pojazdu wydawana jest w oparciu o dowody przedłożone przez stronę. Złożone wraz z wnioskiem dokumenty muszą być zgodne ze stanem faktycznym, maja bowiem organowi umożliwić ocenę czy pojazd może być dopuszczony do ruchu. W badanej sprawie w związku ze sfałszowaniem dowodów własności i dowodów odpraw celnych stwierdzić należy, że dokumenty przedłożone do rejestracji okazały się niezgodne ze stanem faktycznym, a zatem nie mogą stanowić podstawy do pozytywnego załatwienia wniosku o rejestrację pojazdu. Powyższą decyzję otrzymało Starostwo Powiatowe w P., Prokurator Okręgowy, Kancelaria Radcy Prawnego P. J. S. Spółka Komandytowa i Urząd Miasta P..
R. S. reprezentowany przez adw. P. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji z dnia [...]r. nr [...]zarzucając jej;
1. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez bezpodstawne zastosowanie
2. naruszenie przepisu art. 76 § 1 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, że orzeczeniem Urzędu Celnego stwierdzono fakt sfałszowania dokumentów, na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu
3. naruszenie przepisu art. 77 § 1 kpa poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego
W uzasadnieniu podniesiono m. in., iż Urząd Celny nie badał i nie stwierdził, czy dokumenty odpraw celnych rzeczywiście były sfałszowane, a jedynie stwierdził, że Prokuratura Okręgowa ustaliła takie, a nie inne okoliczności faktyczne. Błędne jest zatem twierdzenie, że w momencie wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z [...]r. istniał nieznany kolegium dowód potwierdzający fałszerstwo dokumentów, na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu. Ponadto postanowienie Prokuratury Okręgowej z dnia [...]r. potwierdza fakt sfałszowania dokumentów, ale dotyczących innego pojazdu. Informację o sprostowaniu ww. postanowienia Kolegium uzyskało w trakcie pisania uzasadnienia już wydanej decyzji. Skoro zaś Kolegium nie posiadało tej wiedzy w chwili wydania decyzji, nie uprawnione było jej przywoływanie w jej uzasadnieniu.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm. ), art. 127 § 3, art. 138 § 1 kpa oraz art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym ( t. j. Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]r. nr [...]. W uzasadnieniu podtrzymało dotychczasowe argumenty jednocześnie podniosło, że w związku z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpiło do Prokuratury Okręgowej o udostępnienie akt postępowania karnego. Postanowieniem z dnia [...]r. sprostowano oczywistą omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu Prokuratury Okręgowej z dnia [...]r., polegającą na błędnym wpisaniu numeru nadwozia samochodu ciężarowego marki Scania nr rej. [...]poprzez korektę tego błędu i wskazanie, iż prawidłowo numer tego nadwozia brzmi: [...]. Ponadto dokumenty znajdujące się w tych aktach potwierdzają fakt sfałszowania zagranicznego dowodu samochodu marki Scania o nr ramy [...]rejestracyjnego i sfałszowania umowy kupna-sprzedaży.
Ww. decyzję otrzymało Starostwo Powiatowe w P, Prokurator Okręgowy, Kancelaria Radcy Prawnego P. J. S Spółka Komandytowa i Urząd Miasta P.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R S. reprezentowany przez adw. P. S. wniósł o:
1. uchylenie decyzji z dnia [...]r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylenie decyzji z dnia [...]r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczenie co do istoty sprawy
2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych
W uzasadnieniu skarżący wskazał na naruszenia i zarzuty podniesione także we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całej rozciągłości treść zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazał skarżący.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa ). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o nadesłanie w terminie 7 dni, pełnomocnictwa, udzielonego przez R S. dla adw. P. S. do występowania w jego imieniu przed organami administracyjnymi I i II instancji, w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, pod rygorem rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Sąd zobowiązał również pełnomocnika skarżącego, występującego w imieniu R. S. w postępowaniu sądowo-administracyjnym, do wykazania umocowania do działania w sprawie, w toku postępowania administracyjnego, w terminie i pod wyżej wskazanym rygorem.
Pismem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało Sąd, że nie dysponuje ww. pełnomocnictwem, i że pełnomocnictwa tego nie ma również Starostwo Powiatowe w P.. Wskazanego wyżej pełnomocnictwa nie przedłożył adw. P. S..
Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W postępowaniu administracyjnym strona może występować osobiście lub przez swojego pełnomocnika ( art. 32 kpa ). Pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis ( art. 33 § 3 kpa). W przypadku podjęcia czynności w postępowaniu, bez doręczenia organowi pełnomocnictwa , na organie spoczywa obowiązek wezwania do usunięcia braku formalnego czynności we wskazanym terminie i z pouczeniem o skutkach niewykonania wezwania. Z nadesłanych Sądowi akt sprawy wynika, że skarżącemu nie doręczono postanowienia z dnia [...]r. Nie doręczono mu również wydanych w sprawie decyzji. Z akt nie wynika także, by występujący na całym etapie postępowania administracyjnego adwokat P. S., przedłożył pełnomocnictwo do występowania w imieniu skarżącego R. S. w postępowaniu administracyjnym. Brak także dokumentów świadczących o tym, że organ wezwał adwokata P. S. do usunięcia braku formalnego jego czynności.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że na wszystkich etapach przedmiotowego postępowania administracyjnego występował w imieniu R.S., adwokat P. S. nie posiadający umocowania do występowania w imieniu strony. Tym samym strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż " Pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym daje podstawę tej stronie do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie stanowi natomiast podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji "( patrz: wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r., I SA 758/98, LEX nr 45120 )
W myśl art. 145 § 1 lit b ppsa Sąd uchyla zaskarżoną decyzję wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit b ppsa należało skargę uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...].
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ppsa.
Na podstawie art. 152 ppsa orzeczono, że zaskarżona decyzja niepodległa wykonaniu.
Ze względu na powyższe uchybienia, Sąd nie mógł przeprowadzić kontroli merytorycznego rozstrzygnięcia organów.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus
TZ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło