IV SA/Po 958/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018r na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018r. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy T. R. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018r. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania jest emerytura wynosząca [...] zł. Opisując swą sytuację majątkową wnioskodawczyni poinformowała, że posiada dom o pow. [...] m2 (wartość szacunkowa [...] zł.) oraz oszczędności w kwocie [...]zł. We wniosku skarżąca przedstawiła również zestawienie rocznych kosztów związanych z utrzymaniem, w tym opłatami za podatek od nieruchomości, prąd, gaz, wodę, ubezpieczenia, opał, wywóz odpadów, TV i internet, leki i rehabilitację, które w rozliczeniu miesięcznym wynoszą [...] zł. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy jednak podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Nadto wskazać należy, że przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest bowiem często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż już tylko fakt posiadania oszczędności w deklarowanej kwocie ok. [...] zł. wyklucza przyznanie wnioskowanego prawa pomocy Posiadanie takich oszczędności pozwala bowiem sądzić, że przynajmniej ich część, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, skarżąca może przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych i profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Oszczędności te wbrew założeniu skarżącej, jako zgromadzone na przyszłe wydatki związane z leczeniem, rehabilitacją i opieką, niewiadome co do czasu i wysokości, nie korzystają bowiem ze szczególnej ochrony i nie mogą być podstawą do uchylania się od obowiązku opłacenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, że skarżąca zadeklarowała uzyskiwanie dochodu z emerytury wynoszącej [...] zł., z której skarżąca opłaca wydatki miesięczne wynoszące [...] zł. W powyższej kwocie stałych wydatków mieszczą się również wydatki na leki i rehabilitację w deklarowanej kwocie [...]zł. rocznie. Wobec powyższego uznając, iż wnioskodawca nie wykazał, aby w sprawie występowały przesłanki uzasadniające przyznanie mu wnioskowanego prawa pomocy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a orzeczono jak w postanowieniu.