IV SA/Po 958/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Kańduła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 roku nr [...] Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał W. T. (zwanej dalej również "Skarżącą") świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł na okres od [...] kwietnia 2019 r. do [...] września 2019 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Prezydent Miasta stwierdził, że rodzina Skarżącej w 2017 r. uzyskała dochody nieprzekraczające kwoty ustawowego kryterium, tj. [...] zł na osobę w rodzinie (członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko) wobec czego należało przyznać świadczenie. W odwołaniu W. T. podniosła, że świadczenie powinno zostać jej przyznane od lutego 2019 r. stosownie do art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.; zwanej dalej "p.p.w.d."). Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Kolegium wyjaśniło, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Zgodnie z art. 18 ust. 1 p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego, a ust. 2 stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka. Dalej Kolegium wyjaśniło, że Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w dniu [...] kwietnia 2019 r. – A. T.. W treści wniosku Skarżąca wskazała, że w skład rodziny wchodzi także jej mąż - P. T. oraz syn F. T. wobec którego w dniu [...] marca 2019 r. zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności. W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 18 ust. 3 p.p.w.d. bowiem orzeczenie o niepełnosprawności znajdujące się w aktach sprawy nie dotyczy A. T., lecz jego brata - F. T., którego nie obejmuje wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W związku z powyższym okoliczność wydania omawianego orzeczenia o niepełnosprawności wobec F. T. miała wpływ wyłącznie na kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia na pierwsze dziecko, które zgodnie z art. 5 ust. 4 p.p.w.d. wynosiło [...] zł. Z art. 18 ust. 2 p.p.w.d. jednoznacznie wynika, że termin ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest ściśle związany z terminem złożenia wniosku przez osobę uprawnioną. Prawo do świadczenia ustala się bowiem począwszy od miesiąca, w którym wpłynął ten wniosek. W niniejszej sprawie nastąpiło to w dniu [...] kwietnia 2019 r., co oznacza, że organ I instancji prawidłowo przyznał świadczenie wychowawcze na A. T. począwszy od [...] kwietnia 2019 r. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego W. T. ponownie podniosła, że świadczenie wychowawcze powinno być jej przyznane zgodnie z art. 18 ust. 3 p.p.w.d. od lutego 2019 r. Stwierdziła, że nie miała żadnego wpływu na ustalenie terminu posiedzenia Komisji ds. Orzekania o Niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W art. 4 ust. 2 p.p.w.d. określono krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczenia wychowawczego. W stanie prawnym obowiązującym w dniu złożenia wniosku świadczenie wychowawcze przysługiwało na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (art. 5 ust. 3), a w sytuacji gdy członkiem rodziny było dziecko niepełnosprawne, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty [...]zł (art. 5 ust. 4 p.p.w.d.). Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego i ustala się je, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka. W myśl natomiast art. 18 ust. 3 p.p.w.d. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie pozostaje bezsporny. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – A. T.. Poza Skarżącą w skład rodziny wchodzą: jej mąż, oraz dwóch synów A. i F.. Z uwagi na legitymowanie się przez syna F. orzeczeniem o niepełnosprawności w stosunku do Skarżącej zastosowanie znajdowało kryterium dochodowe określone przepisem art. 5 ust. 4 p.p.w.d. Bezspornym pozostaje również okoliczność spełnienia przez Skarżącą kryterium dochodowego określonego tym przepisem. Spór w rozpoznawanej sprawie wynikł na gruncie wykładni art. 18 ust. 3 p.p.w.d. Skarżąca stoi na stanowisku, że świadczenie wychowawcze powinno zostać jej przyznane od lutego 2019 r., a więc od miesiąc, w którym złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Z kolei Kolegium stanęło na stanowisko, że przepis ten nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania bowiem Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie świadczenia wychowawczego na syna A., a orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane w stosunku do drugiego z dzieci. Wspomniany przepis stanowi wyjątek od zasady przyznawania świadczenia od miesiąca w którym wpłynął wniosek o jego ustalenie. W przypadku gdy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego uzależnionego od niepełnosprawności i zostanie złożony w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, świadczenie wychowawcze przyznaje się począwszy od miesiąc w którym został złożony wniosek o wydanie orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności. W ocenie Sądu świadczeniem wychowawczym, o którym mowa w art. 18 ust. 3 p.p.w.d. jest świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, gdy w rodzinie znajduje się dziecko niepełnosprawne (art. 5 ust. 4). Istotnym z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest wskazanie, że ustawodawca nie wymaga, aby orzeczenie o niepełnosprawności dotyczyło dziecka, na które ustalane jest świadczenie wychowawcze. W ocenie Sądu brzmienie art. 5 ust. 4 p.p.w.d. nie pozostawia wątpliwości, że kryterium dochodowe w wysokości [...] zł dotyczy rodziny, w której znajduje się dziecko niepełnosprawne. Nie sposób z niego wywieść, iż dzieckiem niepełnosprawnym musi być dziecko na które ustalane jest świadczenie. Nie można odczytywać normy zawartej w art. 18 ust. 3 p.p.w.d., nie uwzględniając treści art. 5 ust. 4 p.p.w.d. Tym samym zdaniem art. 18 ust. 3 p.p.w.d. znajduje zastosowanie w każdym przypadku gdy w rodzinie znajduje się dziecko niepełnosprawne, a nie tak jak stwierdziło to Kolegium, gdy świadczenie ustalane jest na dziecko ze stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem 18 ust. 3 p.p.w.d. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni dokonaną przez sąd wykładnię przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i raz jeszcze rozważy od W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.