IV SA/Po 962/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak W dniu [...] listopada 2005 r. do Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. zostało zgłoszone podejrzenie choroby zawodowej u M. G. wraz z wnioskiem o przeprowadzenie badań. Po sporządzeniu karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, w dniu [...] lutego 2006 r. miała miejsce konsultacja lekarska nr [...] w trakcie której ustalono prawostronne odbiorcze ślimakowe upośledzenie słuchu, lewostronne odbiorcze pozaślimakowe upośledzenie słuchu oraz zawroty głowy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., nr 90 poz. 575 ze zm., dalej ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115, dalej rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w poz. 21 wykazu. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, że zarówno w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] r. wystawionym przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy- Ośrodek w K. oraz orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. wystawionym przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie stwierdzono u M. G. choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem. M. G. w okresie zatrudnienia na stanowiskach montera oraz montera konstrukcji stalowych był narażony na czynnik szkodliwy - hałas. W oparciu o przeprowadzone badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR) z uwzględnieniem audiometrii słownej rozpoznano prawostronne odbiorcze ślimakowe uszkodzenie słuchu (dodatni objaw wyrównania głośności), lewostronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu pozaślimakowego (brak odruchów z mięśnia strzemiączkowego, SiSi 0%). Obraz kliniczny choroby zawodowej narządu słuchu nie skutkuje uszkodzeniem obwodowej części narządu przedsionkowego. Podstawą do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu jest stwierdzenie obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz (powinno być: 1,2 i 3 kHz). Przeprowadzone badania specjalistyczne nie potwierdziły u M. G. powyższych zmian. Organ wyjaśnił, iż do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest rozpoznanie lekarskie danego schorzenia jako występującego w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy, a wymienione warunki w tej sprawie nie zostały spełnione. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. G. wskazując, że przez 30 lat pracował w warunkach uciążliwych, przy czym stwierdzone zostało, że podczas tego zatrudnienia był narażony na hałas. Wyjaśnił, iż w jego rodzinie nie występuje genetyczna choroba utraty słuchu bądź choroby słuchu, obecnie jest na rencie, którą ma przyznano od dnia [...] 2004 r. z powodu trzech chorób: neurologicznej, laryngologicznej i reumatologicznej. Wyjaśnił, iż czuje się pokrzywdzony, gdyż słuch mógł stracić tylko w pracy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz §8 wyżej wskazanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, iż za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Organ II instancji wyjaśnił, iż bezspornym jest, że wykonywana przez M. G. praca w latach 1974-1991 odbywała się w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny, którego poziom równoważny odniesiony do godzinnego dnia pracy dochodził do 87 dBA. Wyniki badań lekarskich i dodatkowych wykonane w jednostkach upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych oraz rozpoznane zmiany chorobowe w narządzie słuchu nie wykazały klinicznych cech zawodowego uszkodzenia słuchu, o którym mówi pkt 21 wykazu chorób zawodowych. Rozpoznano "prawostronne odbiorcze ślimakowe upośledzenie słuchu", lewostronne odbiorcze pozaślimakowe upośledzenie słuchu" oraz "dysfunkcję prawego błędnika", co nie spełnia kryteriów narzuconych przez wykaz chorób zawodowych. Nie potwierdzono u M. G. cech obustronnego uszkodzenia ślimaka wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). W skardze na powyższą decyzję M. G. wniósł o jej uchylenie wskazując, że 30 lat pracował w warunkach o szczególnym charakterze i w hałasie. O utracie słuchu dowiedział się na badaniach okresowych, nigdy nie chorował na żadne choroby laryngologiczne. Podczas ubiegania się o rentę chorobową biegli sądowi potwierdzili schorzenia laryngologiczne, neurologiczne i reumatyczne. Przez ostanie 10 lat wykonywał prace "szlifowanie konstrukcji" minimum 6 do 7 godzin dziennie. Zdaniem skarżącego podziały chorób na ślimakowe i pozaślimakowe uszkodzenia słuchu mają na celu pozbawienie uprawnień takich osób jak on. Do skargi załączył opinię komisyjnego badania biegłych lekarzy, na podstawie której przyznano mu rentę. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Zgłoszenie podejrzenia u strony choroby zawodowej miało miejsce w listopadzie 2005 r., a więc w okresie obowiązywania wyżej powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, które w §2 wyraźnie stanowi, że przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenia zawodowe). Rozporządzenie to w §1 odsyła do wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. W wykazie tym, w punkcie 21 jako chorobę zawodową uznaje się obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. W oparciu o ten wykaz uprawnione jednostki orzecznicze z zakresu medycyny pracy obu stopni wydały orzeczenia lekarskie, które następnie stanowiły podstawę rozstrzygnięcia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2006 r. nr [...] Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy Ośrodek w K. Poradnia Konsultacyjna Chorób Zawodowych i Pofilaktyki stwierdziło brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na zdiagnozowane prawostronne odbiorcze ślimakowe uszkodzenie słuchu oraz lewostronne odbiorcze pozaślimakowe uszkodzenie słuchu. Wykonane zostały badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR) z uwzględnieniem audiometrii słownej. Pacjent był konsultowany w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Jakkolwiek u skarżącego został stwierdzony ubytek słuchu, to charakter stwierdzonego ubytku nie spełniał warunków wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto przeprowadzone badanie ENG wykazało cechy dysfunkcji prawego błędnika, co również - w ocenie specjalistów - wykluczać ma zawodową etiologię stwierdzonego ślimakowego ubytku słuchu ucha prawego, gdyż narażenie na hałas w środowisku pracy nie powoduje uszkodzenia obwodowej części narządu przedsionkowego (k. 7-7v akt administracyjnych). W wyniku wniesionego odwołania jednostka orzecznicza II stopnia - Instytut Medycyny Pracy [...] Przychodnia Chorób Zawodowych w Ł., w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] r. stwierdziła, że przeprowadzone kompleksowe badania wykazały prawostronne odbiorcze ślimakowe upośledzenie słuchu o wielkości 63,3 dB oraz lewostronne odbiorcze pozaślimakowe upośledzenie słuchu o wielkości 70 dB oraz dysfunkcję prawego błędnika, która ma potwierdzać pozazawodową etiologię uszkodzenia ucha wewnętrznego prawego (k. 11). W ocenie Instytutu Medycyny Pracy brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przy takich okolicznościach niewadliwie organ odwoławczy przyjął, że rozpoznane strony schorzenia nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być podstawą stwierdzenia u strony choroby zawodowej. Jakkolwiek w orzecznictwie i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych obu stopni są w istocie opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem organy orzekające nie są zwolnione od obowiązku dokonania oceny takich opinii w granicach wskazanych w art. 80 tej ustawy, to zdaniem sądu organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły zasad procedury administracyjnej wskazujących na uchybienia art. 77 bądź art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Generalnie nie nosi cech dowolności ocena dowodu w tym także ocena opinii jednostek upoważnionych do orzekania w rozpoznaniu choroby zawodowej, która akceptuje rozwiązania, któremu inny dowód w sposób wyraźny nie przeczy. Tymczasem ma rację Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, że mimo udokumentowania narażenia na hałas, przy braku rozpoznania jednostki zawartej w wykazie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych. Organy Inspekcji Sanitarnej są bowiem związane rozpoznaniem chorobowym umieszczonym w orzeczeniu jednostki upoważnionej, które nie stoi w opozycji z żadnym z zebranym w sprawie dowodem i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. - organ I instancji, jak i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny- organ II instancji, nie kwestionowały faktu ubytku słuchu u M. G. Również Sąd tego nie czyni. Z racji tego, że uszkodzenie słuchu zdiagnozowane u skarżącego nie jest jednostką chorobową zawartą w wykazie chorób zawodowych, nie może zostać uznane za chorobę zawodową. Z wymienionych przyczyn i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. Z racji treści wyroku Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o zwrot kosztów postępowania, bowiem zgodnie z art. 200 wskazanej ustawy zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej jest możliwy wyłącznie w razie uwzględnienia skargi. /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak AT