IV SA/Po 965/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Skarżący po doręczeniu mu formularza PPF, na urzędowym formularzu zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. [...] zł. netto, dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie ok. [...] zł. netto oraz dochód z działalności gospodarczej w kwocie ok. [...] zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie samochodu osobowego [...] z 2007r. i polisy ubezpieczenia na życie w M. o wartości [...] zł. Przedstawiając wydatki skarżący wskazał na koszty utrzymania w tym wodę ([...] zł./mc), gaz ([...] zł./mc), opał ([...] zł./rok), żywność (ok. [...] zł.), odzież i obuwie ([...] zł./mc), środki czystości (ok. [...] zł./mc), telefony ([...] zł./mc), koszty dojazdów (ok. [...] zł./mc), ubezpieczenie ([...] zł./rok), kredyt konsumpcyjny ([...] zł./mc) oraz koszty wynajmu mieszkania dla studiujących dzieci w tym (czynsz [...] zł.), prąd ([...] zł./mc), woda ([...] zł.) i inertnet ([...] zł./mc). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż nie posiada obecnie żadnych oszczędności (wcześniej otrzymane w 2011r. środki pieniężne ulokowane w A. G. utracono). Dodatkowo wnioskodawca wskazał na okoliczność zwiększonych kosztów utrzymania związanych z koniecznością utrzymania studiujących dzieci, oraz dotychczasowymi kosztami prowadzania przez pełnomocników przedmiotowej sprawy wynoszących łącznie ok. [...] zł. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, w świetle okoliczności wskazanych we wniosku, stwierdzić należy, że nie można skarżącego uznać za osobę, której winno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się szczegółowo do uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że ponoszenie zobowiązań z tytułu kredytu konsumenckiego nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami sądowymi. Wysokość i częstotliwość rat została bowiem ustalona w oparciu o możliwości finansowe wnioskodawcy. Możliwości te zostały także zweryfikowane przez profesjonalne instytucje finansowe, które wydały pozytywne decyzje o uruchomieniu kredytu. Oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle dobra, iż gwarantuje terminową spłatę zaciągniętych zobowiązań wraz z pozostałymi kosztami bieżącego utrzymania rodziny. Dlatego też niezrozumiałe jest, aby wnioskodawca spłacał zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty sądowe pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Należy w tym miejscu wskazać, że skarżący dysponuje stałym dochodem wynoszącym wraz z żoną ok. [...] zł. netto miesięcznie. Powyższy dochód pozwala na opłacenie deklarowanych wydatków miesięcznych (w tym kosztów wynajmu mieszkania dla studiujących dzieci) w kwocie ok. [...] zł./mc i kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego, który zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm. – powoływanego dalej jako rozporządzenie w sprawie wysokości wpisu), wynosi [...] zł. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.