IV SA/Po 97/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-03-03
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, utrzymującej się wraz z mężem i dwójką dzieci z dochodu męża w kwocie brutto [...] zł, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, która utrzymuje się wraz z mężem i dwójką dzieci z dochodu męża w kwocie brutto [...] zł, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca R.Ś. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, a jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie męża w kwocie [...] zł brutto. Jedynym majątkiem jest mieszkanie męża, a miesięczne opłaty związane z jego utrzymaniem wynoszą ok. [...] zł. Skarżąca ponosi również koszty biletów miesięcznych, leczenia i dojazdów do lekarzy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
R.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwójką dzieci, a źródłem ich utrzymania jest dochód męża z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł. brutto (zaświadczenie o zarobkach w załączeniu). Z uzasadnienia wniosku wynika, że jedynym majątkiem jest mieszkanie męża o pow. [...] m2. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni miesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (w tym gaz, prąd, opał) wynoszą ok. [...] zł. Skarżąca ponosi ponadto koszt zakupu biletów miesięcznych ([...] zł.), koszty leczenia [...]zł.) i koszty dojazdu do lekarzy ([...] zł.).
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest więc wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej utrzymującej się wraz z mężem i dwójką dzieci z kwoty [...] zł. brutto uzasadnia ocenę, że nie jest ona w stanie bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło