IV SA/Po 971/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-01-18
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla budowy dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych i dwudziestu budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej na gruntach rolnych, które nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych i dwudziestu budynków gospodarczych na gruntach rolnych jest niedopuszczalne. Decyzja o warunkach zabudowy nie może zmieniać przeznaczenia gruntu, a budowa budynków mieszkalnych na gruncie rolnym stanowi taką zmianę. Ponadto, przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do zabudowy zagrodowej, ma na celu umożliwienie rolnikom wydzielenia obszaru na siedlisko i zaplecze gospodarstwa, a nie realizację inwestycji deweloperskich.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych i dwudziestu budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej na gruntach rolnych. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, wskazując na brak związku inwestycji z gospodarstwem rolnym oraz na konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając wątpliwości co do charakteru inwestycji jako zabudowy zagrodowej. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2016 r. nr [...] Wójt [...], wskazując na art. art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.) po rozpatrzeniu wniosku H. W. (dalej jako Inwestor) z dnia [...] maja 2015 r., uzupełnionego pismami z [...] maja 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] kwietnia 2016 r. i [...] maja 2016 r. oraz zmian wniosku z [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r., [...] sierpnia 2015 r. i [...] kwietnia 2016 r., w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, budowy dwudziestu budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej, na terenie części działek o nr ewid. [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji.
Wójt opisał przebieg postępowania, w tym modyfikowanie pierwszego wniosku, dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla "zabudowy zagrodowej - budynek mieszkalny + budynek gospodarczy" oraz zmianę osoby wnioskodawcy, na H. W. (pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r.). W toku postępowania, decyzja Wójta z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budowie dwudziestu budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej na terenie ww. działek, została uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. SKO zaleciło wezwanie strony wnioskującej o doprecyzowanie wniosku co do wskaźnika zabudowy oraz wezwanie i uzupełnienie akt sprawy poprzez przedłożenie aktualnej opinii operatora sieci elektrycznej, dotyczącej wnioskowanej inwestycji i terenu objętego wnioskiem.
Wójt zaznaczył, że teren określony we wniosku nie jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego zmianę sposobu jego zagospodarowania należy ustalić w decyzji o warunkach zabudowy, w trybie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Wydanie takiej decyzji jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, w tym warunku opisanego w pkt 1: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Wskazany przepis statuuje zasadę dobrego sąsiedztwa, zwaną także zasadą podobieństwa (kontynuacji). Wójt zaznaczył, że ww. wymogu nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie (art. 61 ust. 4 u.p.z.p.).
Wójt ocenił, że ogólny opis inwestycji nasuwa wątpliwości co do funkcji wnioskowanej zabudowy, zważywszy, że planowana zabudowa zagrodowa musi mieć związek z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W przeciwnym razie doszłoby do faktycznej zmiany sposobu użytkowania gruntów rolnych (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), w tym gruntów chronionych na podstawie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909 z późn. zm., dalej jako u.o.g.r.i.l.) przy formalnym traktowaniu zabudowy jako rolniczej. Gospodarstwo rolne to pewna zorganizowana gospodarczo całość. Inwestycja ma obejmować budowę 20 budynków mieszkalnych i 20 budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej. Wójt zaznaczył,
że Wnioskodawczyni nie wykazała, iż planowana inwestycja ma służyć "obsłudze" prowadzonego gospodarstwa rolnego, oraz będzie związana z jego funkcjonowaniem. W aktach sprawy brak jest dowodów na prowadzenie przez Wnioskodawczynię gospodarstwa rolnego jak i przechowywania przez nią w obiektach gospodarskich płodów rolnych czy maszyn rolniczych, które związane byłoby z prowadzonym gospodarstwem. Brak jest również dowodów na jakikolwiek związek funkcjonalny planowanej inwestycji z gospodarstwem rolnym Inwestora. Dodatkowo Wójt zaznaczył, iż brak jest dowodów, które pozwalałyby uznać, że niezabudowany teren inwestycji stanowi część "jednego podwórza" jak i stanowi uprawy rolne. Ocenił, że fakty te uniemożliwią stwierdzenie, że planowana inwestycja będzie stanowiła element uzupełniający prowadzonego przez Inwestora gospodarstwo rolne. Wnioskodawczyni nie przedstawiła oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego, potwierdzonego przez Wójta Gminy - zgodnego z art. 7 ust. 1 u.o.g.r.i.l.
Wójt wskazał, że w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wyznaczono wokół terenu, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany, zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie). Za front przyjęto część przedmiotowego terenu, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na przedmiotowy teren. Granice obszaru analizowanego wyznaczono w odległości 745 metrów, wokół działek objętych wnioskiem. Zdaniem Wójta przyjęty obszar analizowany jest wystarczający dla właściwego określenia funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż stanowi spójność urbanistyczną planowanej inwestycji z obiektami budowlanymi już istniejącymi w sąsiedztwie. Wójt zaznaczył, że wytyczono minimalny obszar analizowany, ponieważ jest on spójny pod względem funkcjonalnym i krajobrazowym oraz zawiera całą jednostkę funkcjonalno-przestrzenną. Powiększenie obszaru analizowanego nie wpłynęłoby na wyniki analizy. Po przeprowadzeniu ponownej analizy ustalono, iż nie zostały spełnione warunki z art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p. Teren objęty wnioskiem obejmuje 9,1758 ha użytków rolnych klasy RIIIb. W związku z powyższym w sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 2a u.o.g.r.i.l. Dla przedmiotowego terenu konieczne jest uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.ri.l.). Przedmiotowy teren nie jest objęty ww. zgodą. Przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach u.p.z.p. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie byłaby zatem zgodna z przepisami odrębnymi - z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W odwołaniu od opisanej decyzji podniesiono, że planowana inwestycja będzie służyć obsłudze prowadzonego gospodarstwa rolnego i będzie związana z jego funkcjonowaniem. Dowody przechowywania płodów rolnych są w magazynach rolnych będących własnością Wnioskodawczyni lub jej syna. Wnioskodawczyni prowadzi na tych terenach gospodarstwo rolne, jest uprawiane co roku, przemiennie, zboże, kukurydza, inne płody rolne i ekologiczne, również warzywa i owoce. Teren niezabudowany będzie zabudowany zabudową zagrodową, po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając SKO podzieliło wątpliwości organu I instancji związane z ogólnym opisem inwestycji, co do funkcji wnioskowanej zabudowy, zważywszy, że planowana zabudowa zagrodowa musi mieć związek z prowadzonym gospodarstwem rolnym. SKO oceniło, że planowana inwestycja z samego założenia nie ma charakteru inwestycji w ramach zabudowy zagrodowej, bowiem trudno mówić o siedlisku w przypadku budowy dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz dwudziestu budynków gospodarczych.
SKO wskazało na orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące zabudowy zagrodowej. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt: II SA/Łd 554/14 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako "CBOSA"), według którego, odnosząc się do oceny, czy inwestor planuje inwestycję w ramach zabudowy zagrodowej, należy w pierwszej kolejności wskazać na wykładnię celowościową przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. W przywołanym orzeczeniu WSA podkreślił, że zabudowa zagrodowa stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy, który odróżnia ją od np. zabudowy jedno lub wielorodzinnej, a istnienie na danym terenie zabudowy zagrodowej wyklucza wprowadzenie na ten teren zabudowy jednorodzinnej. Dalej SKO wskazało na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 866/12 (CBOSA), zgodnie z którym, aby można było przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy zastosować art. 61 ust.4 u.p.z.p., siedlisko winno znajdować się na terenie gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Jedno gospodarstwo rolne może też mieć co najwyżej jedną działkę siedliskową, by mogła ona korzystać z przywileju wynikającego ze wskazanego wyżej przepisu. Zgodnie zaś z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 195/15 (CBOSA) w każdej sprawie konieczne jest dokonanie indywidualnej oceny, jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych na różnych nieruchomościach. Nadto, jak napisał NSA w wyroku z dnia 08 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1356/07 zabudowa to "budynki znajdujące się na określonym terenie", zaś zagroda to "dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi" (Nowy Słownik Języka Polskiego PWN Warszawa 2002 str. 1211, 1220). Na tej podstawie NSA zdefiniował pojęcie zabudowy zagrodowej jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza, włącznie z obiektami towarzyszącymi (między innymi zjazdami umożliwiającymi komunikację działki objętej zabudową zagrodową z drogą publiczną).
Na opisaną decyzję skargę wniosła H. W., zastrzegając, że uzasadnienie skargi zostanie później dosłane.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 16 listopada 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 53 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. Skarżąca napisała, że obowiązujące przepisy prawa nie ograniczają możliwości uzyskania warunków zabudowy na więcej niż jedno siedlisko. Uzyskanie takiej decyzji nie przesądza, czy taka inwestycja zostanie zrealizowana. Takie uszczegółowienie jest konieczne dopiero na etapie uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do stanowisko SKO, że w aktach sprawy brak jest dowodów na jakikolwiek związek planowanej inwestycji z gospodarstwem rolnym inwestora, Skarżąca napisała, że to rolą organu jest wyjaśnić w jakim zakresie wnioskowana inwestycja może być związana z prowadzonym gospodarstwem rolnym.
Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że skoro brak jest definicji legalnej zabudowy zagrodowej, to nie można wprowadzać limitu budynków mieszkalnych, które jako taką zabudowę można potraktować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że organy administracji wydały decyzje zgodne z prawem.
Stan faktyczny sprawy jest niesporny. Skarżąca, po kilku modyfikacjach wniosku, domaga się ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwudziestu budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budowy dwudziestu budynków gospodarczych, wskazując na zagrodową funkcję zabudowy. Inwestycja miałaby zostać zrealizowana na użytkach gruntowych, oznaczonych jako grunty orne. W szczególności Skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania, że przedmiotowy teren obejmuje użytki rolne (9.157 ha użytków rolnych, klasy RIIIb). Poza sporem jest również, że działki wskazane we wniosku nie są objęte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy u.p.z.p. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa, w sposób dowolny.
W sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niezbędne jest uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, i – w razie kontynuowania procesu inwestycyjno-budowlanego, zastosowanie się wymogów w niej określonych. Sąd zaznacza, że postanowienia zawarte w decyzji stanowią konkretyzację przepisów rangi ustawowej, które należy wykładać na korzyść wnioskodawcy.
Co do zasady, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Jak wynika z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., jednym z warunków wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, jest brak konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo stwierdzenie, że teren ten jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc, ale obowiązywały w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), tj. w dniu 01 stycznia 1995 r. Sąd w pełni podziela pogląd, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie może zmieniać przeznaczenia gruntu. Wskazuje ona jedynie, czy na danym terenie, uwzględniając jego aktualne przeznaczenie, dopuszczalna jest planowana inwestycja (A. Despot-Mładanowicz [w:] A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.). Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Lex, komentarz do art. 61, nb. 8). Marginalnie Sąd zaznacza, że warunek przewidziany w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie blokuje inwestycji związanych z gospodarką rolną czy leśną, bowiem nie powodują one zmiany przeznaczenia gruntów, na których są realizowane.
Odnosząc do realiów sprawy uwagę, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie może zmieniać przeznaczenia gruntu, Sąd uznaje jako oczywiste, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego byłoby zmianą przeznaczenia gruntu, dotąd rolnego. Bez znaczenia pozostaje funkcja planowanej zabudowy, choćby i planowana była zabudowa zagrodowa, czyli kojarząca się z rolniczym wykorzystaniem gruntu (na temat możliwości ustalenia warunków zabudowy dla więcej niż jednej zabudowy zagrodowej Sąd wypowie się w dalszej części uzasadnienia). Sąd podkreśla, że powyższe twierdzenie wynika jednoznacznie z przepisów art. 61 u.p.z.p. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 tego artykułu (statuujących zasadę dobrego sąsiedztwa, zwaną także zasadą podobieństwa czy kontynuacji) nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, i to w przypadku, który nie może mieć znaczenia w realiach kontrolowanej sprawy. Innymi słowy, inwestor, chcąc zagospodarować teren pod zabudowę zagrodową, wprawdzie przestaje być ograniczony zasadą dobrego sąsiedztwa, ale w trakcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy musi zostać wykazane, że są spełnione pozostałe warunki, określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Tymczasem Skarżąca ubiega się o ustalenie warunków zabudowy na gruntach rolnych; zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.i.l. gruntami rolnymi, w rozumieniu tej ustawy, są również grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne.
Sąd podziela wykładnię celowościową art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przywołaną przez SKO w zaskarżonej decyzji, wyrażoną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 554/14 (CBOSA). Uprawnione w ocenie Sądu jest zatem stwierdzenie, że zadaniem art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jest - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. W sytuacji gdyby przepisu tego nie było, posadowienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w obszarach rolnych, rzadko zabudowanych, byłoby utrudnione lub niemożliwe ze względu na brak możliwości nawiązania do jakiejkolwiek zabudowy, w użytkowanej rolniczo okolicy. Przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie niejako miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. W konsekwencji Sąd stwierdza, że ustalenie warunków zabudowy dla więcej niż jednego siedliska byłoby możliwe jedynie w sytuacjach wyjątkowych, przykładowo uzasadnionych względami rodzinnymi. Słusznie zatem organy administracji podważyły możliwość uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla dwudziestu siedlisk. Zamiar budowy dwudziestu domów jednorodzinnych wskazuje na działalność typu deweloperskiego, która nie ma nic wspólnego z tworzeniem miejscem zamieszkania dla rolnika (rolnika z rodziną).
Odnosząc się do argumentów strony skarżącej, Sąd stwierdza, wbrew argumentacji zawartej w piśmie z dnia 16 listopada 2016 r. (k. 24-26), że rolą organu prowadzącego postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy, nie jest wyjaśnianie zakresu związania wnioskowanej inwestycji z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Powyższe należy do inwestora; rola organu polegałaby na wezwaniu inwestora do złożenia wyjaśnień, i oceny tych wyjaśnień. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przywołany, ustawowy obowiązek organu administracji, nie może być utożsamiany z naprowadzaniem argumentów, na korzyść inwestora.
Skarżąca powołuje się na interes społeczny i wywodzi, że wydanie decyzji negatywnej godzi w jej interes, który nie pozostaje w kolizji z interesem społecznym. Sąd stwierdza, że wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy na gruntach rolnych ponad wszelką wątpliwość byłoby sprzeczne z przepisami prawa, a przez to godziłoby w interes społeczny, który między innymi obejmuje wydawanie decyzji zgodnych z normami obowiązującego prawa.
Sąd podkreśla, że zawodowy pełnomocnik, reprezentujący Skarżącą na rozprawie, nie odniósł się do argumentu organów obu instancji, o rolniczym określeniu gruntów. Podnoszony na rozprawie brak definicji legalnej zabudowy zagrodowej nie uzasadnia, zdaniem Sądu, wnioskowania o ustalenie warunków zabudowy dla dowolnej ilości siedlisk, choćby były spełnione pozostałe warunki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Ustawodawca w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wprowadził wyjątek od ogólnej zasady określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Wyjątek musi być intepretowany ściśle.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło