IV SA/Po 977/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-07-26
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost - Durchowska, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może z urzędu zmienić decyzję przyznającą zasiłek stały, jeśli weszło w życie nowe rozporządzenie weryfikujące kryteria dochodowe, a zmiana ta jest korzystna dla strony?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej ma prawo z urzędu zmienić decyzję przyznającą zasiłek stały, jeśli weszło w życie nowe rozporządzenie weryfikujące kryteria dochodowe, a zmiana ta jest korzystna dla strony. Zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Sąd administracyjny bada zgodność z prawem zaskarżonych aktów, a w tym przypadku organy prawidłowo zastosowały przepisy materialne i procesowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organu pomocy społecznej, która z urzędu zmieniła decyzję przyznającą J.M. zasiłek stały, dostosowując jego wysokość do nowych, zweryfikowanych kryteriów dochodowych wynikających z rozporządzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J.M. zaskarżył obie decyzje, kwestionując wysokość przyznanego zasiłku i domagając się ustalenia wyższego kryterium dochodowego. Skarżący podnosił również, że otrzymuje niższą kwotę niż przyznana w decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lipca 2007r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...]działający z upoważnienia Burmistrza Miasta S. Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., na postawie art. 102 ust. 2, art. 106 ust. 5 w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm., dalej ustawa o pomocy społecznej), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 135, poz. 950, dalej Rozporządzenie), zmienił decyzję własną z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], przyznającą bezterminowo J.M. zasiłek stały w wysokości 317 złotych miesięcznie od dnia 01 lipca 2004 r. Począwszy od dnia 01 października 2006 r., wysokość świadczenia określono na kwotę 324 złotych miesięcznie, natomiast prawo do świadczenia zostało przyznane bezterminowo. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 145 ustawy o pomocy społecznej kwota zasiłku stałego podlega weryfikacji kryteriów dochodowych oraz, że dnia 01 października 2006 r. weszło w życie Rozporządzenie w którym taka weryfikacja została dokonana. Kryterium dochodowe strony wynosi 477 złotych, natomiast miesięczny dochód J.M. stanowi zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 złote. Różnica pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem posiadanym stanowi kwotę 324 złote. Zgodnie z art. 106 ust. 5 zdanie 2 ustawy o pomocy społecznej zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
W odwołaniu od decyzji J.M. wyraził niezadowolenie z wysokości przyznanego zasiłku, domagając się ustalenia kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 1500 złotych miesięcznie, gdyż jest to stawka urzędowa w Domu Pogodnej Starości.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1-4 oraz art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, przepisów Rozporządzenia, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczono treść przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz, że w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały stanowi różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 złotych miesięcznie. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 a rozporządzenia, począwszy od 01 października 2006 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej nie może przekroczyć kwoty 477 złotych miesięcznie, natomiast, w myśl przepisu art. 106 ust. 5 zdanie drugie ustawy o pomocy społecznej zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga zgody strony. Organ I instancji działając z urzędu, w oparciu o treść Rozporządzenia dokonał zmiany wysokości przyznanego stronie zasiłku stałego, prawidłowo ustalając jego wysokość oraz termin wypłacania świadczenia w zmienionej wysokości. Organ II instancji nie ma uprawnień do zmiany wysokości kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, ponieważ są to kwestie ustalane przepisami prawa.
Na powyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł J.M., określając decyzje organów I i II instancji jako niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Dnia [...] lipca 2007 r. skarżący złożył w Biurze Podawczym Sądu pismo procesowe w sprawie, w którym wskazał, że otrzymuje kwotę 113,80 złotych miesięcznie. Do pisma załączył zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o korzystaniu przez skarżącego z pomocy finansowej w formie zasiłku stałego w wysokości 113,80 miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli na podstawie akt sprawy i według stanu prawnego istniejącego w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego jaki prawa procesowego.
W myśl art. 145 ustawy o pomocy społecznej kryteria dochodowe podlegają weryfikacji, przy czym ustawodawca wprost nakazał, aby pierwsza weryfikacja miała miejsce w 2006 r. Wykonując delegację ustawową Rada Ministrów wydała Rozporządzenie, weryfikujące kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ustalono, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej to kwota 477 złotych. Przeprowadzona dnia 29 września 2006 r. w miejscu zamieszkania J.M. aktualizacja wywiadu środowiskowego (k. 12-14 akt administracyjnych) wykazała, że na miesięczny dochód skarżącego stanowi – oprócz zasiłku stałego w kwocie 317 złotych – zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144 złotych. W tej sytuacji, mając na względzie zweryfikowane kryterium dochodowe, organ I instancji, działając z urzędu wydał nową decyzję i prawidłowo określił wysokość zasiłku stałego na kwotę 324 zł miesięcznie, jak również prawidłowo określił datę początkową obowiązywania świadczenia w nowej wysokości na dzień 01 października 2006 r.
Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się w działaniu organu naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organy administracji podjęły kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Decyzja organu I instancji została zasadnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Słusznie organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że nie posiada uprawnień do zmiany kryterium dochodowego.
Jak wynika wprost z decyzji organu I instancji analizowany zasiłek stały został skarżącemu przyznany na czas nieokreślony (k. 6 akt administracyjnych). W trakcie rozprawy skarżący podkreślał, że nie ma pretensji o przyznanie zasiłku w kwocie 324 złotych, natomiast pretensje ma o to, że "na rękę" otrzymuje kwotę 113 zł. Jakkolwiek art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej dopuszcza zmianę lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony, to taka zmiana bądź uchylenie decyzji może nastąpić wyłącznie w formie decyzji. Od takiej decyzji przysługuje stronie odwołanie, a po wyczerpaniu środków zaskarżenia - skarga do sądu administracyjnego. Jeżeli wypłacana kwota przyznanego zasiłku jest inna niż określona w decyzji przyznającej świadczenie, strona może zwrócić się do organu I instancji z żądaniem wyjaśnienia przyczyn takiego działania.
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dale ppsa) Sąd oddalił skargę. Zgodnie z art. 200 ppsa zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie skarżącej w razie uwzględnienia skargi. Ponieważ Sąd skargę oddalił, wniosek skarżącego o zwrot kosztów przejazdu do Sądu nie może zostać uwzględniony.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska
M.K./
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło