IV SA/Po 985/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi Pismem z dnia 25 października 2016 r. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego, opisaną w rubrum. Odrębnymi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 listopada 2016 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi oraz do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie 18 odpisów skargi, każdorazowo w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania i pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1v, 18). Wezwania, opatrzone stosownymi pouczeniami, doręczono Skarżącemu jedną przesyłką, w dniu 18 listopada 2016 r. (k. 19-19v, 20-20v, 21). W zakreślonym terminie został uiszczony wpis (k. 22). Pismem z dnia 02 grudnia 2016 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi, przedkładając 18 odpisów skargi (k. 24-24v). Napisał, że korespondencja Sądu była trwale zszyta ze sobą, a stroną pierwszą było doręczenie zarządzenia o konieczności uiszczenia wpisu. Wpis został uiszczony niezwłocznie. Skarżący nie sądził, że dalej będzie dołożone wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi. Dopiero gdy otrzymał tożsamą korespondencję, w sprawie zainicjowanej swoją skargą, zarejestrowaną pod sygnaturą akt IV SA/Po 1017/16, która to korespondencja została doręczona w dniu 30 listopada 2016 r., to zauważył, że korespondencja zawiera dwa zarządzenia. Skarżącego zastanowiło, dlaczego w jednej sprawie Sąd wezwał do przedłożenia odpisów, a w drugiej sprawie nie wezwał. Dopiero wtedy Skarżący zauważył, że wcześniejsza przesyłka także zawierała dwa zarządzenia. Skarżący ocenił, że niezłożenie odpisów w terminie nastąpiło bez jego winy, gdyż nieporozumienie to wynikło z niefortunnego ułożenia korespondencji, które wprowadziło w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). Bez wątpienia w niniejszej sprawie Skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wezwanie doręczono Skarżącemu w dniu 18 listopada 2016 r. co oznacza, że ostatnim dniem siedmiodniowego terminu był dzień 25 listopada 2016 r. Sąd zaznacza, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13: (1.) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd, (2.) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (ONSAiWSA z 2014 r. nr 3, poz.39; CBOSA). Zatem, składając wymagane odpisy skargi po terminie Skarżący postąpił prawidłowo, występując z wnioskiem o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Z akt sprawy IV SA/Po 1017/16, zainicjowanej inną skargą Skarżącego, wynika, że wezwania dotyczące uiszczenia wpisu i uzupełnienia braku formalnego skargi (także nadesłania 18 odpisów skargi) doręczono Skarżącemu w dniu 1 grudnia 2016 r. (k. 18v akt sprawy IV SA/Po 1017/16). Wniosek o przywrócenie terminu, połączony z uzupełnieniem braku formalnego, został złożony już 2 grudnia 2016 r. (data stempla pocztowego, k. 26), a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, z art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd uznaje, że Skarżący uprawdopodobnił datę ustania przyczyny uchybienia terminowi. Rozważenia zatem wymagało, czy do uchybienia tego doszło bez winy Skarżącego. W ocenie Sądu, Skarżący nie przedstawił w swym wniosku okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminu. Nie można do tej kategorii zaliczyć faktu niezapoznania się z całą zawartością przesyłki. Uiszczenie w terminie wpisu dowodzi woli przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, tak samo jak niezwłoczne – na następny dzień od otrzymania przesyłki sądowej w analogicznej sprawie – wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jednak nie sposób uznać, że Skarżący wykazał staranność przy zapoznaniu się z zawartością przesyłki, a co za tym idzie, przy dokonywaniu czynności procesowej. Nie zaistniała w sprawie jakakolwiek niezawiniona przeszkoda uniemożliwiająca nadesłanie odpisów skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy uznać więc należało, że Skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie ww. terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.