IV SA/Po 989/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie sędzia NSA WSA WSA Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak Paweł Miładowski Maciej Dybowski Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi na decyzję z dnia nr w przedmiocie D.M. i K. M. Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] sierpnia 2004r. [...] odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. ustalił odpłatność za pobyt córki państwa D. i K. M. w rodzinie zastępczej w wysokości 100 zł miesięcznie, począwszy od dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż A. M. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich z dnia [...]sygn. akt [...] została umieszczona w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego, a odpłatność oraz jej wysokość ustalona została zgodnie z art. 33 j ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zmianami) oraz §21 ust. 1 i §22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 120 poz. 1284), z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej rodziców dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, na podstawie złożonego przez D. M. oświadczenia o wysokości dochodu. D. i K. M. odwołali się od powyższej decyzji, zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji niezgodność z prawem. Odwołujący się podnieśli, iż nie będą regulować ustalonej odpłatności z tytułu pobytu córki w rodzinie zastępczej, bowiem dziecko zostało tam umieszczone bez ich winy i zgody, a osiągane przez nich dochody nie są wystarczające do regulowania co miesiąc kwoty 100 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż w sprawie nie zebrano całości materiału dowodowego, w szczególności nie ustalono wysokości dochodów osiąganych przez każdego z małżonków M. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie wskazanym przez Kolegium i decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] powtórzył swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, ustalając odpłatność za pobyt córki państwa D. i K. M. w rodzinie zastępczej w wysokości 100 zł miesięcznie począwszy od dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powtórzył wcześniejszą argumentację dotyczącą zasadności ustalenia opłaty, a nadto wyjaśnił, iż wysokość odpłatności ustalono z uwzględnieniem dochodu uzyskiwanego przez D. M. z tytułu osiąganego wynagrodzenia za pracę. Z treścią decyzji D. i K. M. nie zgodzili się, wnosząc od niej odwołanie. W odwołaniu skarżący zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zawieszenia konieczności uiszczenia opłaty do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Rodzinny. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu podjętej decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w swojej poprzedniej decyzji nie kwestionowało rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie zasadności umieszczenia córki skarżących w rodzinie zastępczej uznając, że w tym zakresie sprawa została prawidłowo rozważona. Kolegium wyjaśniło, iż nie kwestionuje konieczności i zasadności umieszczenia A.M. w rodzinie zastępczej. Kolegium wyjaśniło także, iż organ I instancji ustalił dochód rodziny stanowiący podstawę do określenia wysokości opłaty, stąd w sprawie nie mogła zostać wydana inna decyzja. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie konieczności ponoszenia przedmiotowej opłaty Kolegium wyjaśniło, że organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ I instancji, do którego skarżący mogą wystąpić ze stosownym wnioskiem. Skargą z dnia [...] sierpnia 2004 r. D. i K.M. zaskarżyli powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny i karny. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...]kwietnia 2006 r. skarżący ponownie wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia toczących się postępowań przed sadem karnym i rodzinnym, wyjaśnili także, że zaskarżona przez nich decyzja organu I instancji była jedyną, jaką w przedmiotowej sprawie im doręczono. Wyjaśnili także, że aktualnie oboje pozostają bez pracy i są na utrzymaniu matki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie skargi, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Wniesiona skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Bezspornym jest, że córka skarżących umieszczona została w rodzinie zastępczej pełniącej funkcję pogotowia opiekuńczego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] sygn. akt [...] i przebywała w tej rodzinie w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Powyższe ustalenia stanowiły przesłankę wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Wskazać należy, iż zakres niniejszego postępowania obejmuje wyłącznie ocenę legalności decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia przedmiotowej odpłatności, a zasadność i celowość zastosowania środka prewencyjnego i zapobiegawczego w postaci umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej nie jest w tym postępowaniu oceniana. Tym samym wynik postępowań prowadzonych w sądach rodzinnym i karnym, które przesądzą również o pobycie córki skarżących w rodzinie zastępczej, nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy. Stąd w tym zakresie wniosek o zawieszenie postępowania nie został przez Sąd uwzględniony i postanowieniem z dnia [...] oddalony. Jako podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji organ I instancji powołał przepis art. 33 lit. j ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zmianami) oraz §21 ust. 1 i §22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 120 poz. 1284). Zgodnie z tymi regulacjami rodzice, których dzieci przebywają w rodzinie zastępczej, są obowiązani do ponoszenia odpłatności z tego tytułu, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej udzielanej na dziecko, a ustalając wysokość tej odpłatności starosta uwzględnia sytuację rodzinną, dochodowa i majątkową rodziców dziecka. Tym samym, skoro organ I instancji ustalił, iż córka skarżących została umieszczona w rodzinie zastępczej na mocy postanowienia sadu rodzinnego, to zobligowany był ustalić wysokość opłaty, jaką z tego tytułu winni oni ponosić. W niniejszej sprawie wysokość tej opłaty ustalona została z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej rodziców dziecka, co dokumentuje materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych sprawy i co nakazuje uznać, iż w tym zakresie nie przekroczono granic uznania administracyjnego określonych przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rodzin zastępczych. Tym samym zarzuty podniesione w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Wydając niniejszy wyrok Sąd miał na uwadze zmianę przepisów prawa, która nastąpiła na etapie rozpatrywania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593), która uchyliła ustawę o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r., na podstawie której organ I instancji wydał decyzję w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art.149 "nowej" ustawy o pomocy społecznej, z dniem 1 maja 2004 r. wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. za wyjątkiem decyzji wydanych w sprawach, o których ten przepis przejściowy stanowi. Zważyć należy, iż w przepisie tym nie wymieniono decyzji wydanych na podstawie art. 33 lit. j ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. Z wyjaśnień skarżących złożonych w dniu 12 kwietnia 2006 r. wynika, iż po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymali oni żadnej nowej decyzji w sprawie odpłatności za pobyt córki w rodzinie zastępczej. Oznacza ta, iż w sprawie nie wydano decyzji o ustaleniu odpłatności od dnia 1 maja 2004 r., co wobec treści art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. wskazuje, iż począwszy od tej daty obowiązek skarżących nie został ustalony w drodze wymaganej przepisami prawa decyzji administracyjnej. Okoliczność ta nie ma jednakże wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, bowiem z dniem 1 maja 2004 r. wygasła ona z mocy prawa w części dotyczącej ustalonego obowiązku. Jednocześnie zgodnie z art. 150 "nowej" ustawy o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. W treści zaskarżonej decyzji organ II instancji nie przytoczył przepisów ustawy, które weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., lecz okoliczność ta w ocenie Sądu nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem treść przepisów stanowiących o postępowaniu w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w obu przedmiotowych ustawach nie różni się. W "nowej" ustawie kwestie te reguluje art. 79, zgodnie z którym decyzje w tych sprawach wydaje starosta powiatu właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej, lecz w myśl regulacji z art. 154 ust. 1 "nowej" nie dotyczy to dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych przed dniem 1 stycznia 2004 r., a w niniejszej sprawie powyższa regulacja dotycząca właściwości organu i tak nie ma znaczenia ponieważ zarówno miejsce zamieszkania skarżących, jak i rodziny zastępczej, w której ich córka została umieszczona, podlegają właściwości Prezydenta Miasta P. działającego na prawach powiatu. Jednocześnie zgodnie z art. 159 tej ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy. W dacie wydania zaskarżonej decyzji nowych przepisów wykonawczych jeszcze nie było, a to oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło wydać decyzji o innej treści, aniżeli zaskarżona, bowiem zarówno właściwość organu I instancji, jak i kryteria, które organ obowiązany jest uwzględnić ustalając wysokość opłaty oraz same przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 33 lit. j ustawy z dnia 29 listopada 1990 r., nie zmieniły się. Tym samym organowi II instancji nie można postawić zarzutu, iż rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym nie uwzględniło zmiany przepisów prawa, która miała miejsce po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Odnosząc się do aktualnej, trudnej sytuacji materialnej skarżących wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej mogą oni wystąpić do starosty z wnioskiem o częściowe zwolnienie lub odstąpienie od ustalenia opłaty. Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski