IV SA/Po 993/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-04-12
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak–Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) poprzez niepowiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.), polegające na niepowiadomieniu strony o wszczęciu postępowania z urzędu i braku umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem niekorzystnej decyzji, stanowi kwalifikowaną wadę procesową. Wada ta jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich nakładającą na skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zezwolenia. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie z urzędu w dniu 1 stycznia 2004 r., jednak skarżąca dowiedziała się o nim dopiero w dniu doręczenia decyzji z 12 lutego 2004 r. Skarżąca podnosiła, że nie została pouczona o konsekwencjach opóźnienia w złożeniu wniosku o przedłużenie zajęcia pasa drogowego i nie miała możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem niekorzystnego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Danuta Rzyminiak–Owczarczak Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]czerwca 2004r. nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję działającego w imieniu Prezydenta Miasta P. Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. T. kwotę 153 /sto pięćdziesiąt trzy/ złote tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M.Dybowski MB
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich decyzją z [...] lutego 2004 r. nr [...]działając min. na podstawie art. 36 i 40 ust. 12 i 13 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
( tj. Dz. U. z 2000r . nr 71 poz. 838 ze zm.) oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. nr 6 poz. 33 ze zm.) nałożył na J.T. karę pieniężną w kwocie 3823, 56 zł za zajęcie pasa drogowego przy ul. J.M. w P. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. W uzasadnieniu wskazano, iż opłatę naliczono za okres od dnia wszczęcia postępowania tj. 01 stycznia 2004 r. do złożenia wniosku przez stronę o zezwolenie na zajmowanie pasa na dalszy okres tj. do dnia 12 lutego 2004 r. Opłatę naliczono za ustawienie kiosku handlowego o powierzchni 23,4 m2 .
Odwołanie od tej decyzji wniosła J. T. Strona nie kwestionowała, że poprzednie pozwolenie na zajmowanie pasa jezdni wygasło z dniem 21 grudnia 2003 r. Strona jednak złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajmowanie pasa drogi i wniosek za okres od 01 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2004 r. nie został jeszcze rozpoznany, chociaż strona otrzymała zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa od 12 lutego 2004 r. W ocenie odwołującej nałożenie kary jest krzywdzące, bo opóźnienie było wynikiem rozmów i uzgodnień z przedstawicielami Międzynarodowych Targów [...] na nową lokalizację kiosku.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego w niespornych okolicznościach nałożenie kary znajduje uzasadnienie w przywołanych przez organ I instancji przepisach prawa. Niespornym bowiem było, że strona wniosek o zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego za styczeń i część lutego złożyła z opóźnieniem. W okresie zatem od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2004 r. zajmowała pas z przekroczeniem terminu określonego w dotychczasowym zezwoleniu. Wysokość stawki nie była kwestionowana, a wynika ona z przywołanych wcześniej przepisów ustawy o drogach publicznych i przepisów do owej ustawy wykonawczych, a nadto z postanowień uchwały zarządu miasta P. nr [...] z [...] maja 1999 r w sprawie określenia stref podwyższonych opłat za ustawienie reklam oraz obiektów handlowych w pasie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania. Skarżąca nie kwestionując ustaleń faktycznych, ani wysokości nałożonej kary podkreślała, że w dotychczas otrzymywanych decyzjach nie pouczono jej o konsekwencjach opóźnienia w złożeniu wniosku o przedłużenie zajęcia pasa drogowego. Nadto o wszczęciu postępowania zawiadomiono ją dopiero pismem-decyzją z [...] lutego 2004r. Według strony gdyby zawiadomienie o tym postępowaniu nastąpiło niezwłocznie, to mogłaby też niezwłocznie jeszcze przed [...] lutego 2004 r. złożyć skuteczny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i wówczas ewentualna kara byłaby daleko niższa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Procedując w tej sprawie organ I instancji dopuścił się obrazy podstawowej zasady postępowania administracyjnego – zasady prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zagwarantowania każdej stronie czynnego udziału i to w każdym stadium postępowania oraz umożliwić stronie jeszcze przed wydaniem decyzji możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ta zasada ma na celu czynny współudział strony w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w hipotezie art. 7 kpa. Tymczasem w tej sprawie organ I instancji przed wydaniem decyzji nie tylko nie zawiadomił strony o możności zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia i nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady, ale w ogóle nie powiadomił strony, że jakiekolwiek postępowanie w przedmiotowym zakresie się toczy. Według organu postępowanie to wszczęto z urzędu [...] stycznia 2004 r. lecz pierwszą czynnością o jakiej dowiedziała się strona w tej sprawie było doręczenie J. T. pisma zawierającego decyzję z [...] lutego 2004 r. o nałożeniu na nią kary pieniężnej. Decyzję tę doręczono stronie [...] marca 2004 r. W tych okolicznościach z samego zestawienia dat doręczenia decyzji z datą wszczęcia postępowania wynika, iż nie miała ona możności wypowiedzenia się w tej sprawie ani zajęcia stanowiska przed wydaniem niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Naruszenie ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez nie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która może być podstawą do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Takie naruszenie stanowi zatem podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 wymienionej procedury sądowoadministracyjnej, a rozstrzygnięcie w punkcie 3 podjęto zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/ M. Dybowski
MB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło