IV SA/Po 994/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE E. L. wniosła skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci, a źródłem ich utrzymania są alimenty na syna ([...] zł.) i na córkę ([...] zł.), oraz świadczenie na dziecko w wysokości [...] zł. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni podała, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2 (wartość ok. [...] zł.), oszczędności w kwocie [...]zł. i jest współwłaścicielem samochodu osobowego M. z 2010r. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedstawiła również zestawienie wydatków, w tym ratę kredytu na mieszkanie ([...] zł.), opłaty za mieszkanie i media (ok. [...] zł.), koszty leczenia (ok. [...] zł.), koszty utrzymania w tym jedzenie, środki pielęgnacyjne i pieluszki (ok. [...] zł.), ubrania (ok. [...] zł.), koszty szkolne w tym zajęcia dodatkowe ([...] zł.), paliwo na dowóz dzieci do szkoły (ok. [...] zł.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż jest samotną matką dwójki dzieci, całość rachunków mieszkaniowych oraz kredyt należy do jej zobowiązań i jako jedyny żywiciel rodziny utraciła pracę z przyczyny nie dotyczącej pracownika. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, że choruje, jednak bez ustalonego prawa do zasiłku chorobowego. Zgodnie z deklaracją wnioskodawczyni jej jedynym źródłem utrzymania są alimenty na dzieci i świadczenie wychowawcze na dziecko. Do wniosku załączono zawiadomienie o wysokości raty kredytu mieszkaniowego z B. P., świadectwo pracy potwierdzające rozwiązanie stosunku pracy z dniem 30.09.2016r. oraz zwolnienie lekarskie za okres 10.11.2016 – 7.12.2016r. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 7 grudnia 2016r. (odebranym w dniu 27 grudnia 2016r.) wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, przedłożenia kopii zeznań podatkowych za 2015r., podania czy, oprócz świadczenia 500+ korzysta z pomocy opieki społecznej (jeżeli tak to w jakiej formie), podania czy jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), wyjaśnienia czy korzysta z pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak to należało ujawnić przez kogo i w jakim zakresie skarżąca jest utrzymywana), określenia tytułu prawnego do lokalu wskazanego jako adres do korespondencji, wyjaśnienia czy w tytułu posiadania nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. uzyskuje jakikolwiek dochód (w przypadku uzyskiwania dochodu z najmu należy przedłożyć umowę najmu). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 3 stycznia 2017r. wyjaśniła, że oprócz świadczenia 500+ nie korzysta z pomocy w żadnej formie. Wnioskodawczyni informując, że ostatnio była zatrudniona jako wykładowca na uczelni wyższej wskazała, że ze względów zdrowotnych nie jest obecnie w stanie podjąć pracy zarobkowej. Wnioskodawczyni wskazała, że od ponad tygodnia wymaga stałej pomocy i opieki rodziny, w związku z pogorszeniem stanu zdrowia i występującej wysokiej gorączki, z tego też względu nie jest zarejestrowana w PUP. Skarżąca poinformowała również, że w związku z zaistniałą sytuacją korzysta z pomocy finansowej rodziny, w tym z użyczonego jej samochodu zakupionego przez brata. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, iż adres korespondencyjny stanowi miejsce zamieszkania rodziców , do którego nie posiada żadnego tytułu prawnego. Adresem jej zamieszkania jest zatem mieszkanie położne przy ul. [...] w C. , które nie jest wynajmowane. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że treść oświadczeń złożonych przez skarżącą nie jest wystarczająca do rozpoznania jej wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. Skarżąca mimo wezwania nie przedstawiła bowiem informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, czy i w jakim zakresie poniesienie przez nią kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe, mimo, iż to właśnie na niej spoczywał ciężar dowodu w tej kwestii. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje nie można również jednoznacznie stwierdzić, że jest ona osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uniemożliwiają one bowiem wszechstronne i obiektywne zbadanie jej sytuacji materialnej, oraz są niespójne i wzajemnie sprzeczne. Z jednej strony skarżąca przestawia bowiem, iż nie ma dochodu pozwalającego na opłacenie kosztów sądowych, a z drugiej wskazuje na faktyczne ponoszenie wydatków w kwocie [...]zł., przy deklarowanym dochodzie [...] zł., przy jednoczesnym posiadaniu oszczędności deklarowanych w kwocie [...]zł. Wnioskodawczyni argumentuje, że korzysta z pomocy rodziny. Nie uprawdopodobnia tego jednak w żaden sposób. Nie można również pominąć faktu, iż sprzeczne są podawane przez wnioskodawczynię informacje dotyczące samochodu marki M. . We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podaje, że jest współwłaścicielem tego pojazdu, zaś w piśmie z dnia 3 stycznia 2017r. wyjaśnia, że jest to pojazd będący własnością jej brata, użytkowany prze nią na zasadzie użyczenia. Dalej należy wskazać, że skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła żadnych informacji ani wyjaśnień dotyczących posiadanych kont, lokat czy kart kredytowych. Brak odpowiedzi na wezwanie w powyższym zakresie oznacza, że nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wobec powyższego uznając, że wnioskodawczyni nie uzasadniła spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego prawa pomocy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.