IV SAB/Po 104/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania orzeczenia 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy ; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszenia prawa; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze na rzecz skarżącego M. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zwraca skarżącemu M. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. M. P. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] – ustalającą warunki lokalizacji celu publicznego dla inwestycji obejmującej budowę stacji przeładunkowej odpadów na działce [...] i [...] w miejscowości B.. Decyzję tą wydano na wniosek Miasta G. (k. 68 akt administracyjnych). Podniósł, że powinien być stroną w sprawie i bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Dodał też, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi. Decyzja została nadto wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] Burmistrz umorzył postępowanie wznowieniowe. Decyzja organu I instancji została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak [...] Organ odwoławczy zwrócił w szczególności uwagę na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego pod kątem ustalenia ewentualnego statusu M. P. jako strony postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2010 r. Kolegium zasygnalizowało także Burmistrzowi, iż podstawą prawną wydanej decyzji nie powinien być art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a."), ale art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. (k. 143 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] Burmistrz ponownie umorzył postępowanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2010 r. Odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. złożył M. P.. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...] Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchyliło decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...] w części dotyczącej rozstrzygnięcia i w tym zakresie zmieniło jej treść nadając mu brzmienie: "odmawia uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy we W. z dnia [...] września 2010 r., nr [...]" Skargę na decyzję Kolegium złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. P.. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r. Sąd stwierdził, że decyzja Kolegium w zakresie swej sentencji narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do kwestii legitymacji procesowej M. P. w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wskazał, że w przypadkach przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagać należy od organu dużo większej uwagi, gdy chodzi o aspekty związane z weryfikacją zakładanego przez inwestora oddziaływania – tak normatywnego jak i ponadnormatywnego. W aktach sprawy na kartach od 19 do 38 znajduje się decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] lipca 2010 r. wraz z charakterystyką przedsięwzięcia, a także obszerna karta informacyjna dotycząca inwestycji, jednak Kolegium ani słowem nie odniosło się do tych dokumentów. Powodowało to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez Kolegium. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i odmówiło uchylenia decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2010 r. [...] Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. M. P. złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność Kolegium. Stwierdził, że w dniu [...] maja 2017 r. zwrócił się do Kolegium o wydanie decyzji przypominając, iż w dalszym ciągu organ nie wydał decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że pozyskało akta postepowania zakończonego wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wyjaśniło szczegółowo wpływ inwestycji na nieruchomość skarżącego i w dniu [...] lipca 2017 r. wydało decyzję nr [...] Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P. o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (D..U.. z 2017 r. poz. 1369) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie postępowanie odwoławcze ponownie prowadzone było przez Kolegium w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Odpis prawomocnego wyroku wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2016 r. Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało rozpatrzone przez Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Z akt sprawy nie wynika, aby w okresie prawie 10 miesięcy Kolegium podjęło jakąkolwiek czynność zmierzającą do załatwienia sprawy. Wbrew argumentacji zawartej w skardze z akt nie wynika aby Kolegium podejmowało czynności zmierzające do pozyskania akt sprawy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań znajdowała się w aktach sprawy już w dacie wszczęcia postępowania przed organem odwoławczym. Skoro Kolegium w dniu [...] lipca 2017 r. wydało decyzję kończącą postępowanie, niepodejmując żadnych dodatkowych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy to tym samym zasadnie skarżący zarzucił organowi iż pozostawał on w bezczynności. Przywołane powyżej okoliczności przemawiały w ocenie Sądu za stwierdzeniem, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Wyjaśnić należy, że dla oceny, czy w sprawie wystąpiła kwalifikowana forma bezczynności nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie Kolegium w okresie prawie 10 miesięcy nie podejmowało żadnych czynności zmierzających do wydania decyzji kończącej postępowanie. Fakt wydania decyzji w dniu [...] lipca 2017 r. świadczy o tym, że akta sprawy nie wymagały uzupełnienia. Ponadto Kolegium nie zareagowało również na pismo skarżącego z dnia [...] maja 2017 r., w którym podnosił on okoliczność niezałatwienia sprawy w terminie, co świadczy o lekceważącym podejściu do strony. Wydanie decyzji kończącej postępowanie przed wydaniem niniejszego wyroku uzasadniało umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w pkt 1 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku), a na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). O kosztach postępowania (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu. Na podstawie art. 225 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu nadpłaconego wpisu od skargi (pkt 5 wyroku).