IV SAB/Po 109/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność E.O. Sp. z o.o. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania E. O. Sp. z o.o. w P. do wydania aktu; 2. określa, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od E.O. Sp. z o.o. w P. na rzecz skarżącego M. P. kwotę (...) zł (słownie złotych (...)) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z (...) r. M. P. (dalej jako: "Wnioskodawca" lub "Skarżący"), reprezentowany przez adwokata Ł. L., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z póżn. zm.; dalej w skrócie: "u.d.i.p.") zwrócił się do E. O. Sp. z o.o. w P. (dalej: "Spółka") o udostępnienie informacji publicznej poprzez: 1) wskazanie czy linie elektroenergetyczne zlokalizowane na nieruchomościach położonych w miejscowości R. W., przy ul. C., w których skład wchodzą działki o nr ewid.(...), (...), (...), dla których Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgi wieczyste nr (...),(...) oraz (...) (dalej jako: "Nieruchomości"), stanowią własność Spółki, a w przypadku odpowiedzi negatywnej – wskazanie czy Spółce przysługuje jakikolwiek inny tytuł prawny do tych linii elektroenergetycznych, 2) wskazanie kiedy i na jakiej podstawie Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) nabyła własność lub inny tytuł prawny do linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na Nieruchomościach, 3) wskazanie kiedy i na jakiej podstawie zostały wybudowane linie elektroenergetyczne zlokalizowane na Nieruchomościach oraz przedstawienie wszelkich decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji, budowy, oddania do użytkowania lub późniejszej przebudowy linii, 4) wskazanie czy Spółka posiada tytuł prawny do korzystania z Nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na nich linii elektroenergetycznych, 5) wskazanie, kiedy i w jaki sposób Spółka nabyła tytuł prawny do korzystania z Nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na nich linii elektroenergetycznych, 6) wskazanie kiedy i w jaki sposób ewentualni poprzednicy prawni Spółki (począwszy od dnia powstania linii) nabyli tytuł prawny do korzystania z Nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na nich linii elektroenergetycznych, 7) wskazanie parametrów linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na Nieruchomościach poprzez określenie ich numerów ewidencyjnych, poziomu napięcia, długości linii, odległości w jakiej względem siebie znajdują się skrajne przewody linii elektroenergetycznych, 8) wskazanie jakie działania podejmuje Spółka celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na Nieruchomościach, 9) wskazanie z jakiej części nieruchomości Wnioskodawcy korzysta Spółka celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii elektroenergetycznych, 10) wskazanie jakie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości Wnioskodawcy wiążą się z istnieniem na nich linii elektroenergetycznych, w tym w szczególności: – wskazanie w jakiej minimalnej odległości od linii elektroenergetycznych możliwa jest swobodna zabudowa, składowanie maszyn i urządzeń lub sadzenie drzew, – wskazanie w jakiej minimalnej odległości od linii elektroenergetycznych możliwe jest prowadzenie prac budowlanych lub rolnych z wykorzystaniem służących do tego maszyn i urządzeń, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Jednocześnie wniesiono o precyzyjne określenie dokumentów (aktów normatywnych) potwierdzających okoliczności, których dotyczą ww. zapytania, oraz o przesłanie kserokopii tych dokumentów lub wskazanie terminu i miejsca, w którym pełnomocnik Wnioskodawcy będzie mógł zapoznać się z tymi dokumentami. Pismem z (...) r., znak: (...) (nr sprawy: (...)) Spółka, wskazując jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówiła udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu odmowy wskazano, że żądana informacja należy – zgodnie z obowiązującą od (...) r. "Instrukcją bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę Przedsiębiorstwa E. O. sp. z o.o." – do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy przedmiotowa informacja nie podlega udostępnieniu w trybie przez stronę wnioskowanym, a odmowa udzielenia tej informacji publicznej jest w pełni uzasadniona. Pismem z (...) r. Wnioskodawca, reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, na podstawie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia doręczenia tego pisma – pod rygorem złożenia skargi na bezczynność organu (Spółki) do sądu administracyjnego – kwestionując w uzasadnieniu twierdzenie Spółki, że żądane przez Wnioskodawcę informacje stanowią "tajemnicę przedsiębiorstwa". Pismem z (...) r. M. P. reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Spółki, zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., polegające na nierozpoznaniu w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu dotyczącym wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o: (i) zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku Skarżącego z (...) r. w terminie 14 dni licząc od dnia wydania wyroku w sprawie; (ii) stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (iii) wymierzenie Spółce grzywny w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. (iv) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano m.in., że ww. wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy został doręczony do siedziby Spółki w dniu (...) r. Do dnia sporządzenia skargi ((...) r.) na adres kancelarii pełnomocnika Skarżącego nie została doręczona żadna decyzja ani odpowiedź na ów wniosek, pomimo że znajdujący odpowiednie zastosowanie w tej sprawie art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, iż odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. W odpowiedzi na skargę, datowanej na dzień (...) r., Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego A. P.-G., wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie umorzenie postępowania, wskazując m.in., że Spółka pismem z (...) r. rozpoznała ww. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko – co usunęło ewentualny stan bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W każdym przypadku, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd zobligowany jest do zbadania jej dopuszczalność w danej sprawie. W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w zakreślonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, ani to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Ważne jest tylko, aby bezczynność dotyczyła jednego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu Skarżący uczynił bezczynność Spółki w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o jakim mowa w art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Oznacza to, że zarzucana bezczynność polegała w istocie na niewydaniu przez Spółkę, na skutek ww. wniosku, "rozstrzygnięcia" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do którego stosuje się odpowiednio przepisy o decyzji administracyjnej (art. art. 17 ust. 1 in fine w zw. z art. 16 u.d.i.p.). Tym samym zarzucana bezczynność mieściła się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 21 u.d.i.p. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Z tych wszystkich względów Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszym postępowaniu za dopuszczalną. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że w niniejszej sprawie Skarżący zarzucił Spółce bezczynność polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z (...) r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącego wydanego przez Spółkę rozstrzygnięcia z (...) r. o odmowie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W myśl art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. W świetle art. 17 ust. 1 u.d.i.p., przepisy art. 16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio do "rozstrzygnięć" o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji, podejmowanych przez podmioty, które – tak jak Spółka w rozpoznawanej sprawie – są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej nie będąc organami władzy publicznej. Owo "odpowiednie stosowanie przepisu art. 16 u.d.i.p." oznacza w tym kontekście, iż rozstrzygnięcia podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej – niezależnie od tego, czy zostaną one formalnie nazwane "decyzjami", "orzeczeniami", czy po prostu "rozstrzygnięciami", względnie nie zostaną opatrzone jakąkolwiek nazwą – winny odpowiadać wymogom określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. oraz w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie, w jakim wymogi te są adekwatne dla sprawy udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA z 07.05.2013 r., II SAB/Po 28/13, CBOSA). Od takich rozstrzygnięć przysługuje, zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania, a więc m.in. czternastodniowy termin do rozpatrzenia tego środka zaskarżenia (art. 16 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 zd. drugie u.d.i.p.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że, jak wynika z akt sprawy, wniosek Skarżącego z (...) r. o ponowne rozpatrzenie sprawy został doręczony Spółce w dniu (...) r., a zatem czternastodniowy termin na jego rozpatrzenie upływał z dniem (...) r. (piątek). Jest poza sporem, że do dnia wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność ((...) r.), ww. wniosek nie został przez Spółkę rozpoznany, pomimo upływu terminu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym jest oczywiste, że w dniu wniesienia skargi Spółka pozostawała w bezczynności w tym zakresie. Dopiero pismem z (...) r., znak: (...) ((...)), Spółka ustosunkowała się do żądań wniosku, stwierdzając, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko i odmawia udostępnienia informacji przyjmując, iż żądana informacja należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie Sądu ww. pismo Spółki z (...) r. miało charakter "rozstrzygnięcia" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.d.i.p., gdyż zawierało niezbędne elementy, jakie w świetle art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. winny cechować indywidualny akt (rozstrzygnięcie) podejmowane w sprawie z zakresu informacji publicznej. W szczególności pismo to zawierało: oznaczenie "organu" (Spółki) wydającego akt, datę wydania, oznaczenie adresata (M. P.) oraz podmiotu (Spółki) ze względu na czyje dobra odmówiono udostępnienia informacji, powołanie podstawy prawnej, treść rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o przysługującej skardze do WSA oraz podpis i określenie z imienia i nazwiska osoby, która to rozstrzygnięcie wydała. Tym samym należało przyjąć, że wydanie ww. pisma-rozstrzygnięcia z (...) r. wyczerpało obowiązek Spółki załatwienia wniosku Skarżącego z (...) r. o ponowne rozpatrzenie sprawy o udostępnienie informacji publicznej i doprowadziło do likwidacji stanu bezczynności Spółki w tym zakresie. Od razu należy podkreślić, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie był władny badać (i faktycznie nie badał), prawidłowości (legalności) ww. rozstrzygnięcia – gdyż to nie ono, lecz jego pierwotny brak, było przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu – a jedynie musiał poprzestać na stwierdzeniu, iż wymagane rozstrzygnięcie ostatecznie przez Spółkę wydane zostało. To zaś oznacza, że w chwili wyrokowania Spółka nie pozostawała już w bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego z (...) r., a więc że zaistniała przesłanka do umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowego (por. uchwała NSA(7) z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu – co też Sąd uczynił w punkcie 1 sentencji wyroku. Zarazem Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd dominujący w orzecznictwie, w myśl którego wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 26.07.2012 r., II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013, nr 1, poz. 7). Z tego względu należało jeszcze ocenić, czy istniejąca w dniu wniesienia skargi bezczynność "organu" (Spółki) przybrała w rozpoznawanej sprawie postać kwalifikowaną, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie (w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi). Dokonana przez Sąd analiza całokształtu okoliczności faktycznych sprawy doprowadziła do wniosku, że bezczynność Spółki nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd w szczególności uwzględnił fakt, że rozpoznanie wniosku Skarżącego zajęło Spółce 66 dni – co oznacza, że wprawdzie doszło do dość znacznego przekroczenia ustawowego, czternastodniowego terminu na załatwienie wniosku tego rodzaju, ale zarazem jednak sprawa została rozpatrzona powtórnie w ciągu około dwóch miesięcy, czyli w okresie oscylującym wokół terminu, jaki ustawodawca dopuścił w odniesieniu do spraw skomplikowanych (por. art. 35 § 3 k.p.a.), także z zakresu informacji publicznej (por. art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z tym samych względów Sąd nie dopatrzył się podstaw do wymierzenia Spółce grzywny – co uzasadniało oddalenie skargi w tym zakresie (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego go adwokata, ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461, z późn. zm.), w wysokości 240 zł, oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 357 zł.