IV SAB/Po 120/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg V. Z. na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę na bezczynność; 2. odrzucić skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; 3. zwrócić skarżącemu kwotę [...](słownie: [...]) złotych uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z [...] czerwca 2021 r. (sprostowanym pismem z [...] sierpnia 2021 r.) V. Z., reprezentowany przez r.pr. D. K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność oraz na niezałatwienie sprawy w terminie (przewlekłość) przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, na wniosek z [...] lipca 2019 r. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że [...] lipca 2019 r. skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pomimo upływu dwóch lat oraz wniesienia ponaglenia, organ nie podjął żadnych czynności w celu merytorycznego rozpoznania ww. wniosku. Jedynie z pisma z [...] marca 2021 r. pełnomocnik dowiedział się o połączeniu sprawy z zainicjowaną wnioskiem z [...] lutego 2019 r., o czym pełnomocnik nie został zawiadomiony, a nadto w dniu połączenia sprawa z wniosku z [...] lutego 2019 r. nie została wszczęta. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, Wojewoda wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2019 r. V. Z. wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda M. zawiadomił o stwierdzeniu swojej niewłaściwości w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku i przekazał sprawę Wojewodzie. Ponadto dnia [...] lipca 2019 r. V. Z. wystąpił również do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W następstwie przekazania Wojewodzie wniosku złożonego w M. Urzędzie Wojewódzkim oraz jednoczesnego złożenia wniosku w W. Urzędzie Wojewódzkim, w elektronicznym systemie [...]UW odnotowano dwie sprawy dotyczące jednego postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, czego wynikiem było połączenie tych spraw, z zachowaniem wcześniejszej daty złożenia wniosku, która przypada na dzień [...] lipca 2019 r. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. dokonano zwrotu wniosku w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy V. Z., w myśl art. 261 § 2 k.p.a. Postanowieniem z [...] października 2020 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę na bezczynność Wojewody Wielopolskiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ww. wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). "Skarga" V. Z. zarzuca Wojewodzie obie postaci opieszałości wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., tj. zarówno bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania – a więc w istocie obejmuje dwie skargi. W związku z tym – odnosząc się w pierwszej kolejności do skargi na bezczynność – należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym postanowieniem z [...] października 2020 r. o sygn. akt IV SAB/Po [...] odrzucił wcześniejszą skargę V. Z. (z [...] lutego 2020r.) na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. WSA w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazał w szczególności, iż wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został mu zwrócony na mocy ostatecznego postanowienia Wojewody z [...] lutego 2020 r., na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. W konsekwencji WSA przyjął, że skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącego po zakończeniu postępowania przed Wojewodą ww. postanowieniem, które to orzeczenie – w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS [...] (ONSAiWSA 2020, nr [...], poz. 79) – stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi. W rezultacie WSA w referowanym postanowieniu o sygn. akt IV SAB/Po [...] uznał, że skarga jest niedopuszczalna, i jako taka podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu w niniejszym składzie obecnie złożona przez V. Z. skarga zarzucająca Wojewodzie bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z [...] lipca 2019 r. dotyczy sprawy tożsamej ze sprawą rozstrzygniętą już wcześniej ww. prawomocnym postanowieniem tut. Sądu o sygn. akt IV SAB/Po [...]. Z treści uzasadnienia wcześniej wspomnianego postanowienia Wojewody z [...] lutego 2020 r. wynika bowiem jasno, że podjęte w tym postanowieniu rozstrzygnięcie o treści: "zwracam wniosek w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy Panu V. Z. dotyczyło sprawy rozpoznawanej na skutek łącznego procedowania obu ww. wniosków – tj. wniosku z [...] lipca 2019 r. (wniesionego pierwotnie do Wojewody M., następnie przekazanego według właściwości Wojewodzie) oraz wniosku z [...] lipca 2019 r. (wniesionego od razu do Wojewody) – a co za tym idzie: również dokonany nim "zwrot" dotyczył w istocie obu tych wniosków. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie w odniesieniu do zawartej w piśmie z [...] czerwca 2021 r. skargi na bezczynność Wojewody, w kontekście prawomocnego postanowienia WSA w Poznaniu z [...] października 2020 r. o sygn. akt IV SAB/Po [...]. Z tego względu ww. skargę należało odrzucić (pkt 1 sentencji postanowienia), na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do drugiej ze skarg zawartych w piśmie z [...] czerwca 2021 r. – na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w sprawie wniosku z [...] lipca 2019 r. – należy na wstępie zaznaczyć, że Sąd w niniejszym składzie podziela wyrażone w judykaturze (m.in. w wyroku NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19, a także w wyroku WSA z 18.11.2020 r., IV SAB/Po 102/20 – dostępnych w CBOSA) stanowisko, zgodnie z którym w nawiązaniu do ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OPS 5/19 uznano, że tak samo jak w przypadku bezczynności, również w odniesieniu do przewlekłego prowadzenia postępowania niedopuszczalne jest inicjowanie postępowania sądowego w sytuacji, w której postępowanie administracyjne zostało już zakończone ostatecznym orzeczeniem. Zarówno bowiem skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania są skierowane przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Co więcej, w odniesieniu do obu rodzajów skarg ustawodawca sformułował identyczne przesłanki ich wniesienia, w tym co do właściwego terminu, posługując się w tym ostatnim przypadku wyrażeniem "w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia" (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Skoro zaś Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale uznał, że określony w tym przepisie termin "w każdym czasie" (właściwy, raz jeszcze podkreślmy, zarówno do wniesienia skargi na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania) musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego – co doprowadziło skład orzekający NSA do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy – to brak dostatecznych podstaw ku temu, aby w inny sposób wyznaczać przedział czasu właściwy do skutecznego wniesienia skargi na przewlekłość. W konsekwencji należy odpowiednio uznać, że również wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania jest tylko możliwe (dopuszczalne) w przedziale czasowym od zaistnienia stanu przewlekłości "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, w której zarzucana przewlekłość postępowania wystąpiła. Z tych względów również zawartą w piśmie z [...] czerwca 2021 r. skargę na przewlekłość Wojewody [...] należało odrzucić (pkt 2 sentencji postanowienia) – jako wniesioną po załatwieniu (tu: w sensie proceduralnym) przezeń sprawy wniosku z [...] lipca 2019 r. ww. postanowieniem z [...] lutego 2020 r., a więc jako "niedopuszczalną z innych przyczyn" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie całego uiszczonego wpisu, w wysokości [...] zł (pkt 3 sentencji postanowienia), Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.