IV SAB/Po 130/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. U. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto) złotych. Skarżący U. U., pierwotnie działając za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję W. Urzędu Wojewódzkiego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Następnie w dniu 8 sierpnia 2024 r. nadesłał podpisaną przez siebie skargę. Pierwotnie sprawa zarejestrowana była pod sygn. akt IV SA/Po 587/24, natomiast zarządzeniem z dnia 5 września 2024 r. zmieniono oznaczenie sprawy i zarejestrowano ją jako skargę na bezczynność pod sygnaturą akt IV SAB/Po 130/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności przywołać należy stan faktyczny sprawy celem wyjaśnienia skarżącemu zmiany oznaczenia sprawy i określenia jej przedmiotu jako skargi na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wnioskiem z 31 maja 2024 r. U. U. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia 31 maja 2024 r. wezwano go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Pismem z dnia 29 czerwca 2024 r. Wojewoda wobec braku uzupełnienia braków formalnych pozostawił wniosek z dnia 31 maja 2024 r. bez rozpoznania. U. U. pismem z dnia 3 lipca 2024 r. złożył skargę na akt Wojewody o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, którą pierwotnie zarejestrowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu pod sygn. akt IV SA/Po 587/24. W wyniku kontroli formalnej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że w istocie skarga dotyczy bezczynności Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wynika to z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, zgodnie z którą środkiem zaskarżenia aktu wydanego przez organ, jakim jest pozostawienie bez rozpoznania wniosku strony, jest skarga na bezczynność tego organu (dostępna www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Jeśli organ administracji pozostawi podanie obywatela bez rozpoznania, ten ma prawo złożyć skargę do sądu na bezczynność tego organu. Nadto, NSA wskazał, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W konsekwencji, merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem (w braku zwolnienia). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Treść przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 t.j.; dalej jako "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Z akt sprawy w niniejszym postępowaniu wynika, że ponaglenie wprawdzie zostało wniesione (data na pieczątce organu k. 44 akt adm. I inst.), ale dopiero w dniu 5 lipca 2024 r., tj. po dacie wniesienia skargi, która została złożona w Urzędzie Wojewody w dniu 3 lipca 2024 r. (data na pieczątce organu, k. 8 akt sąd.). Wobec powyższego, warunek skutecznego wniesienia skargi przez U. U. na bezczynność Wojewody nie został spełniony, bowiem skarżący nie wykazał, że wyczerpał tryb opisany w art. 37 k.p.a. w związku z art. 53 § 2b p.p.s.a. poprzez uprzednie wniesienie ponaglenia przed winieniem skargi do Sądu. W tej sytuacji skarga w przedmiotowej sprawie okazała się niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z racji niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym, jak orzekł w punkcie 1 postanowienia. Końcowo wskazać jednak należy, że prócz niniejszej sprawy skarżący wniósł do tut. Sądu w istocie jeszcze dwie skargi: kolejną na pozostawienie wniosku bez rozpoznania oraz na odmowę uwzględnienia ponaglenia. Pierwsza skarga pierwotnie zarejestrowana została jako skarga wniesiona na decyzję Wojewody o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i zarejestrowana pod sygn. IV SA/Po 683/24. Obecnie rozpoznawana jest ona pod sygn. akt IV SAB/Po 131/24 jako skarga na bezczynność Wojewody w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia 31 maja 2024 r. W istocie więc, mimo odrzucenia skargi w sprawie niniejszej, sprawa skarżącego zostanie rozpoznana w drugiej sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Po 131/24. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, orzeczono jak w punkcie 2 postanowienia.