IV SAB/Po 14/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi E. R. na bezczynność Wojewody w przedmiocie niewydania decyzji postanawia: odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga E. R. (zwanej dalej: skarżąca) na bezczynność Wojewody (zwanego dalej: Wojewoda) w przedmiocie niewydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369, zwanej dalej – Ppsa). Na wstępie należy wskazać, że pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżąca złożyła na ręce Wojewody skargę na zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy L. podjęte w dniu [...] grudnia 2017 r. w sprawie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w L., w którym wniosła o podjęcie stosownych działań zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875. z późn. zm., zwanej dalej: Usg). Kolejno skarżąca, pismem z dnia [...] lutego 2018 r., za pośrednictwem Wojewody wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w tym przedmiocie. Na tle powyższego wskazać trzeba, że skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest środkiem kontroli w tym sensie sformalizowanym, że może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 7 Ppsa tj. od decyzji, postanowień, aktów prawa miejscowego, aktów nadzoru, innych aktów lub czynności organów administracji dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nadto przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być bezczynność, ale polegająca wyłącznie na niewydaniu decyzji lub postanowienia, niedokonaniu czynności materialno – technicznej lub niewydaniu pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa). Przedmiotem skargi może być także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 Ppsa). Podkreślić zatem należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest inne niż wyżej opisane działanie organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 Ppsa) lub inna niż wyżej opisana bezczynność ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 Ppsa). W sprawie niniejszej przedmiotem skargi na bezczynność jest, jak wskazała skarżąca, brak podjęcia działań przez Wojewodę po zawiadomieniu go przez skarżącą o bezprawnym działaniu Wójta Gminy L.. Zdaniem skarżącej działanie Wojewody miałoby mieć swoje umocowanie w art. 91 Usg. W ocenie Sądu, żądanie sformułowane w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. nie wymagało od organu nadzoru (Wojewody) wydania aktu wymienionego w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 Ppsa (w szczególności decyzji administracyjnej) albo też wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, Ordynacji podatkowej lub ustawach, do których te dwa akty prawne mają zastosowanie (art. 3 § 2 pkt 9 Ppsa). W konsekwencji bezczynność, która jest przedmiotem skargi w sprawie niniejszej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela, że postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy (uregulowane w przepisach art. 90 – 92 Usg) prowadzi się zawsze z urzędu a nie na wniosek. O tym zatem, czy wojewoda wyda rozstrzygnięcie nadzorcze decyduje tylko i wyłącznie on sam, zaś wnioski zawierające żądanie wydania takiego rozstrzygnięcia mogą być jedynie sygnałem, zwróceniem mu uwagi na ewentualne nieprawidłowości podjętej uchwały lub zarządzenia. Nie mogą one jednak "przymusić" Wojewody do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Nadto rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest decyzją administracyjną, postępowanie nadzorcze nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzonym w indywidualnej sprawie, a pismo organu nadzoru zawiadamiające o braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w odniesieniu do konkretnej uchwały lub zarządzenia nie jest ani rozstrzygnięciem nadzorczym, ani żadną inną formą działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 Ppsa, czy pkt 9 tego przepisu (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2015 r., I OSK 962/15 oraz z dnia 22 października 2010 r., I OSK 1755/10, jak też postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2015 r., II SA/Bk 517/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). A jeśli tak, to nie można skutecznie domagać się wydania przez organ nadzoru decyzji administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, bowiem takich decyzji prawo nie przewiduje. W konsekwencji niedopuszczalne jest również skarżenie do sądu administracyjnego bezczynności w wydaniu decyzji, których prawo nie przewiduje. Podkreślić też należy, że skoro wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego następuje – jak wyżej wskazano – wyłącznie z urzędu i jest wyłączną kompetencją wojewody, to niewydanie tego rozstrzygnięcia nie może być kwalifikowane jak bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 Ppsa Na marginesie wskazać można, że w Usg wyraźnie uregulowano kwestie zaskarżalności aktów kończących postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 90 – 92 Usg. Może się ono zakończyć rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzającym nieważność uchwały lub zarządzenia lub stwierdzającym, że zostały wydane z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 1 i 4 Ugn) – i tylko te rozstrzygnięcia podlegają kontroli sądu administracyjnego. Do złożenia skargi uprawnione są wyłącznie gmina lub związek międzygminny, których uprawnienie, interes prawny lub kompetencje zostały naruszone (art. 98 ust. 3 Usg). Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że skarga na bezczynność złożona w sprawie niniejszej podlega odrzuceniu, o czym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji. W takim przypadku, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd zobligowany jest odrzucić skargę.