IV SAB/Po 144/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie konkursu na dyrektora szkoły postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego. Pismem z dnia [...] września 2015 r. M. S.wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy D. zarzucając mu niepodjęcie działań zgodnie z żądanym zakresem. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wszczęcia procedury konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej – "Ppsa" ). Skarga w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest środkiem kontroli w tym sensie sformalizowanym, że może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 7 Ppsa tj. od decyzji, postanowień, aktów prawa miejscowego, aktów nadzoru, innych aktów lub czynności organów administracji dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nadto przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być bezczynność, ale polegająca wyłącznie na niewydaniu decyzji lub postanowienia, niedokonaniu czynności materialno – technicznej lub niewydaniu pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa). Przedmiotem skargi może być także od dnia 15 sierpnia 2015 r. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 Ppsa). Podkreślić zatem należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest inne niż wyżej opisane działanie organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 – 7 Ppsa) lub inna niż wyżej opisana bezczynność ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 Ppsa). W sprawie niniejszej przedmiotem skargi na bezczynność jest, jak wskazała skarżąca, niezałatwienie przez organ jej wniosku o ponowną analizę formalną jej oferty i dopuszczenie jej do postępowania konkursowego na dyrektora szkoły. Rozpoznając niniejszą sprawę należało więc rozważyć kwestię, czy kontroli sądowoadministracyjnej podlegają akty lub czynności, podejmowane w związku z postępowaniem konkursowym, mającym na celu wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Zagadnienie wyłaniania kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w drodze konkursu i powierzania tego stanowiska zostało uregulowane w art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm. dalej – "uso") oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373, ze zm.). Z art. 36a ust. 1 uso wynika, że stanowisko dyrektora szkoły powierza organ prowadzący szkołę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (art. 36a ust. 2 uso). Zgodnie z art. 36a ust. 6 pkt 1 - 3 i ust. 7 - 11 uso w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę powołuje komisję konkursową w określonym składzie. Regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, uwzględniający w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, określa wydane na podstawie art. 36a ust. 12 uso rozporządzenie. Organ prowadzący szkołę ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora przedszkola, szkoły i wyznacza przewodniczącego komisji, który kieruje jej pracami. Komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego. Uchwała zapada zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym. Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia, komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli: 1) oferta została złożona po terminie; 2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu; 3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu. Przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że czynności komisji, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia, odbywają się bez udziału kandydatów. Po ich zakończeniu przewodniczący komisji informuje ustnie kandydatów o dopuszczeniu albo odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego. Kandydat, któremu odmówiono dopuszczenia do postępowania konkursowego może, w terminie 3 dni od otrzymania ustnej informacji o odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego, wystąpić z pisemnym wnioskiem o podanie przyczyn odmowy. Przewodniczący komisji informuje kandydata na piśmie o przyczynach odmowy dopuszczenia do postępowania konkursowego w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. Następnie komisja, po rozmowie z każdym z kandydatów dopuszczonych do postępowania konkursowego, dokonuje ich merytorycznej oceny. Z § 6 ust. 1 rozporządzenia wynika, że komisja wyłania kandydata na stanowisko dyrektora w głosowaniu tajnym. Każdy z członków komisji dysponuje jednym głosem. Stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia z posiedzenia komisji sporządza się protokół, który podpisują obecni na posiedzeniu członkowie komisji. Z § 7 ust. 2 rozporządzenia, określającego elementy, które zawiera protokół, wynika, że są nimi m. in.: uchwała o dopuszczeniu lub niedopuszczeniu kandydatów do dalszego postępowania konkursowego wraz z podaniem przyczyn odrzucenia ofert, informacje o rozmowach przeprowadzonych z kandydatami, pytania zadane kandydatom w czasie postępowania konkursowego oraz informacje o udzielonych odpowiedziach, a także informacje o liczbie głosów uzyskanych przez poszczególnych kandydatów w kolejnych głosowaniach oraz informacje o wyniku postępowania konkursowego. Po zakończeniu obrad komisji jej przewodniczący niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczną szkołę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). NSA wskazał dalej, że z § 8 ust. 2 rozporządzenia wynika, że organ prowadzący publiczną szkołę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1; 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Zdaniem NSA analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że postępowanie konkursowe przeprowadza komisja konkursowa. Faza wstępna tego postępowania, odbywająca się bez udziału kandydatów, ogranicza się do podjęcia zamieszczonej w protokole uchwały o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, ustnego poinformowania kandydatów przez przewodniczącego komisji o jej treści oraz o możliwości wystąpienia w terminie 3 dni od otrzymania ustnej informacji o odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego z pisemnym wnioskiem o podanie przyczyn odmowy. Przewodniczący komisji informuje kandydata na piśmie o przyczynach odmowy dopuszczenia do postępowania konkursowego w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. Przyczyny, z powodu których komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego określa § 4 ust. 2 pkt 1 - 3 rozporządzenia. Następną fazą postępowania konkursowego jest sprawdzenie przez organ prowadzący szkołę prawidłowości jego przeprowadzenia, w tym także zasadności niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego poprzez zatwierdzenie konkursu albo unieważnienie konkursu i zarządzenie ponownego jego przeprowadzenia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Biorąc zatem pod uwagę obowiązujące przepisy ustawy o systemie oświaty i rozporządzenia należy przyjąć, że wskazana przez ustawodawcę procedura konkursowa na stanowisko dyrektora szkoły publicznej lub placówki stanowi zamknięty ciąg czynności - zgodnie z art. 36a ust. 6 uso - organu prowadzącego szkołę publiczną lub placówkę i komisji jako organu pomocniczego, które to czynności kończą się wraz z wydaniem przez organ prowadzący szkołę rozstrzygnięcia w postaci zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu przeprowadzenia ponownego konkursu (§ 8 ust. 2 rozporządzenia), po wcześniejszym przedstawieniu mu przez przewodniczącego komisji wyników konkursu wraz z dokumentacją postępowania konkursowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Naczelny Sąd Administracyjny dokonując analizy przytoczonej regulacji w uchwale z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 5/14 wskazał, że zatem poszczególne akty i czynności podejmowane w toku postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły publicznej nie mają charakteru samodzielnego i odrębnego, ponieważ stanowią pewien ciąg zdarzeń, a etapem kończącym to postępowanie jest dopiero zarządzenie organu prowadzącego szkołę publiczną o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu ponownego konkursu (§ 8 ust. 2 rozporządzenia), a następnie akt organu prowadzącego szkołę w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki (art. 36a ust. 1 uso). Oznacza to, że dwa rozstrzygnięcia podlegają zaskarżeniu do sądu, po pierwsze - zarządzenie organu prowadzącego szkołę publiczną o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu ponownego konkursu jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej - do sądu administracyjnego, po drugie - akt organu prowadzącego szkołę publiczną w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki, jako należący do drogi sądowej w postępowaniu cywilnym - do sądu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2009 r., I PK 212/08, OSNP z 2010 r., nr 23 - 24, poz. 286). Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na względzie, iż z art. 36a ust. 1 uso wynika również, że organ wszczyna postępowanie konkursowe wyłącznie z urzędu, zaś kierowane do niego wnioski w tym przedmiocie traktuje jedynie jako sygnalizację problemu. Zatem w przypadku uznania, iż taki wniosek jest niezasadny organ nie ma obowiązku wyrażenia swojego stanowiska w drodze jakiegokolwiek aktu administracyjnego o charakterze władczym czy też jakiejkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej, lecz jedynie informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o swoim stanowisku. Mając zatem na uwadze, iż akt odmowy dopuszczenia do udziału w konkursie nie podlega zaskarżeniu oraz fakt, że wniosek o ponowną analizę oferty oraz wniosek o przeprowadzenie konkursu nie prowadzą do wszczęcia postępowania, w wyniku którego organ byłby zobligowany do wydania jakiegokolwiek aktu wymienionego 3 § 2 pkt 1- 7 Ppsa, Sąd uznał, iż skarga na bezczynność organu w powyższym zakresie jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa skargę odrzucił. O zwrocie wpisu orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.