IV SAB/Po 16/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz- Frymus Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego postanawia umorzyć postępowanie w sprawie /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski W dniu [...] roku skarżący M. P. złożył skargę na "bezczynność Organu Uniwersytetu [...] wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonego działania polegającego na faktycznym wstrzymaniu wypłaty stypendium doktoranckiego pomimo braku wydania decyzji". Skarżący generalnie zarzuca organowi – Rektorowi Uniwersytetu [...] bezczynność, polegającą zdaniem skarżącego na wstrzymaniu wypłaty stypendium doktoranckiego oraz nie wydaniu "uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów dotyczących skarżącego znajdujących się w posiadaniu organu wraz ze szczegółowym spisem zawartości". Skarżący żądał zobowiązania organu do wydania decyzji wstrzymującej wypłatę stypendium, do wydania której zdaniem skarżącego organ był zobowiązany i obowiązku tego nie dopełnił oraz zobowiązania organu do wydania wskazanej dokumentacji. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku organ wskazał, iż pismo z dnia [...] roku, którym wstrzymano wypłatę stypendium doktoranckiego dla skarżącego zostało anulowane w dniu [...] roku, co skutkuje pozbawieniem podstaw faktycznych i prawnych żądania skarżącego w przedmiocie wydania decyzji wstrzymującej wypłatę stypendium. Jednocześnie wskazano, iż nie jest prawnie możliwym dochodzenie nakazania Uczelni udostępnienia akt (lub wydania postanowienia o odmowie ich udostępnienia) w trybie postępowania przed sądem administracyjnym. Pismami z dnia [...] roku, [...] roku, [...], [...] roku skarżący następnie uzupełniał treść skargi o coraz to nowsze żądania, m.in. o zobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy, stwierdzenie dopuszczenia się przez organ rażącego naruszenia prawa w toku przeprowadzenia przewodu doktorskiego skarżącemu, stwierdzenie, że doszło do naruszenia art. 73 Konstytucji RP przez nie zapewnienie swobody przeprowadzenia badań naukowych. Skarżący zarzucił Rektorowi Uniwersytetu im. [...] bezczynność, której głównie upatrywał we wstrzymaniu wypłaty stypendium doktoranckiego, jak również w nie wydaniu "uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów dotyczących skarżącego znajdujących się w posiadaniu organu wraz ze szczegółowym spisem zawartości". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezczynności organu administracji publicznej ma miejsc wówczas gdy organ zobowiązany do działania nie podejmuje przewidzianej prawem czynności, w szczególności nie wydaje aktu administracyjnego. Generalnie skarżący ma rację stwierdzając, że wstrzymanie wypłaty stypendium jest dopuszczalne jedynie w oparciu o stosowny akt administracyjny w formie decyzji (zgodnie z art. 104§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz.U.2000 rok, nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej kpa). Uprawnionym do podjęcia takiego aktu jest właściwy organ uczelni – Rektor (art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z dnia 30 sierpnia 2005 r. z późn. zm.). Tymczasem w tej sprawie Rektor w opozycji do przywołanych wyżej przepisów wstrzymał wypłatę przedmiotowego świadczenia – jak sam twierdzi – pismem z dnia [...]. Takie działanie kłóci się z obowiązującym porządkiem prawnym. Mogłoby to być dostateczną podstawą do wniesienia przedmiotowej skargi. Po pierwsze wówczas, gdyby owemu pismu nadać znaczenie ułomnego aktu administracyjnego, dopatrując się w owym piśmie cech decyzji, ale tylko wtedy, jeśli stan wywołany owym ułomnym formalnie rozstrzygnięciem trwałby do zamknięcia rozprawy w tej sprawie. Tymczasem Rektor przychylając się do argumentacji strony co do merytorycznej niezasadności podjętego wobec skarżącego działania kolejnym pismem (z dnia [...]) ze swojego stanowiska się wycofał, przywracając stronie wypłatę stypendium na dotychczasowych zasadach wraz z wypłatą zaległości, a jak twierdzi skarżący także z ustawowymi odsetkami (k. 238). W tych okolicznościach niezależnie od wadliwości formy rozstrzygnięć płacowych rektora nie pozostawał on w kwestii wypłaty stypendium w bezczynności w rozumieniu art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej ppsa). Z kolei, gdyby przyjąć, iż decyzja o wstrzymaniu wypłaty nie ma nawet charakteru ułomnego aktu administracyjnego, to po pierwsze dopuszczalność skargi na taki akt byłaby wątpliwa, a niezależnie od tego – wobec wycofania się z następstw owym pismem wywołanych – brak podstaw do zobowiązywania strony do podjęcia jakiegokolwiek innego jeszcze aktu. Reasumując – przyjąć należy, że organ w każdym z wymienionych przypadków, na dzień zamknięcia rozprawy w bezczynności co do warunków płacowych względem skarżącego nie pozostawał. Należy przypomnieć, że sąd administracyjny w oparciu o art. 149 ppsa stwierdzając bezczynność organu zobowiązuje ten organ do podjęcia określonego działania. Zatem wobec czynności dokonanych przez Rektora (nawet wadliwie) brak jest podstaw do zobowiązywania tego organu przez Sąd do określonego działania. W szczególności nieuprawnionym jest żądanie zobowiązania organu do wydania decyzji, a następnie jej uchylenia. W okolicznościach sprawy przyjąć należy, iż żądanie skarżącego na dzień orzekania jest zbędne w rozumieniu przepisu art. 161§1 pkt 3 ppsa, co skutkuje umorzeniem. Należy zaakcentować, że Sąd rozstrzyga w granicach określonych żądaniem strony w dniu wniesienia skargi i kierował się stanem sprawy na dzień zamknięcia rozprawy. Tym samym poza jego kognicją w niniejszej sprawie pozostają żądania strony zawarte we wskazanych wcześniej pismach, wykraczające poza żądnie pierwotne, bądź żądania, których można dochodzić w innym trybie. Należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż pierwotne żądania skarżącego sformułowane w skardze w zakresie wydania mu uwierzytelnionych odpisów dokumentów (punkt drugi żądania skargi z dnia [...] roku) zostały spełnione. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 161. § 1. pkt 3 ppsa należało orzec jak w sentencji. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski AT