IV SAB/Po 160/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania dyscyplinarnego przez Komisję Dyscyplinarną dla D. w przedmiocie wydania sprostowania w toku przebiegu rozprawy przed Komisją Dyscyplinarną dla D. postanawia: odrzucić skargę. Pismem datowanym na 24 września 2022 r. K. S. wniósł skargę na "przewlekłość postępowania dyscyplinarnego" przez Komisję Dyscyplinarną dla D. , wnosząc w szczególności o stwierdzenie przewlekłości postępowania dyscyplinarnego w sprawie wydania sprostowania z toku przebiegu rozprawy przed Komisją Dyscyplinarną w sprawie [...] W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny i zaznaczył, że sprawa przewlekłości postępowania dyscyplinarnego w sprawie wydania sprostowania z toku rozprawy przed Komisją nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Organ odniósł się m.in. do art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie "p.p.s.a."), art. 318 i 320 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574) i § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1882). Argumentując odpowiedź na skargę organ odwołał się także do orzecznictwa sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Merytoryczna ocena skargi zawsze musi zostać poprzedzona badaniem, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze ze., dalej jako "p.p.s.a."). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z powyższym, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), a nadto do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz do których mają zastosowanie przepisy k.p.a. i Ordynacji podatkowej. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W orzecznictwie wskazuje się, że do takich spraw zaliczają się również sprawy dyscyplinarne, które z pewnością nie należą do sfery przedmiotowej administracji publicznej sensu sticto. Oznacza to, że ze względu na zasadę, iż przepisy szczególne nie mogą być interpretowane rozszerzająco, sądowa kontrola legalności orzecznictwa dyscyplinarnego jest możliwa tylko w przypadkach, w których przypisy ustaw szczególnych dopuszczają taką ewentualność, a skarga może być wniesiona tylko w ustalonym w nich zakresie oraz po wyczerpaniu przewidzianych w tych przepisach procedur. Przepisy te stanowią zatem wyłączną podstawę prawną dla kreowania właściwości sądów administracyjnych w sprawach dyscyplinarnych oraz do określenia zakresu zastosowania w nich unormowań ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z 08 maja 2013 r., IV SAB/Wr 19/13). Analogiczny pogląd odnaleźć można m.in. w postanowieniu WSA w Warszawie z 19 października 2017 r., II SAB/Wa 463/17. W myśl art. 318 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r., póz. 574 ze zm., dalej w skrócie "p.s.w.n.") od prawomocnego orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej służy skarga do sądu administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 320 tej ustawy - do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82. Ponadto w myśl art. 322 ust. 1 p.s.w.n. Doktorant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie przepisów obowiązujących w podmiocie prowadzącym szkołę doktorską oraz za czyn uchybiający godności doktoranta. Do odpowiedzialności dyscyplinarnej doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy art. 307 ust. 2, art. 308-320 oraz przepisy wydane na podstawie art. 321. Warto zauważyć, że w doktrynie podkreśla się, że zarówno orzeczenia komisji dyscyplinarnych, jak i orzeczenia odwoławczych komisji dyscyplinarnych nie są decyzjami administracyjnymi ani nawet aktami administracyjnymi, a do ich wydania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Biorąc pod uwagę cel postępowania dyscyplinarnego, tj. orzekanie o winie i karze, nie można zaliczyć go do jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a przepisów regulujących postępowanie dyscyplinarne nie można zaliczyć do norm prawa administracyjnego, ponieważ w sprawach tych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (zob. P. Wojciechowski [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, red. J. Woźnicki, Warszawa 2019, art. 318). Katalog orzeczeń odwoławczej komisji dyscyplinarnej określa § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz.U. z 2018 r. poz. 1882). Zgodnie z tym przepisem odwoławcza komisja dyscyplinarna: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości albo w części i wydaje w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości i przekazuje sprawę komisji dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną "w sprawie wydania sprostowania" nie należy do właściwości sądów administracyjnych, do której - w ramach pewnego wyjątku, ściśle określonego w odrębnej ustawie - należą wyłącznie orzeczenia ww. Komisji. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 01 kwietnia 2014 r., II SA/Po 292/14, zapadłym na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. u. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), której art. 221 był jednak o tożsamym brzmieniu z aktualnym art. 318 p.s.w.n. Sąd stwierdził wówczas, w odniesieniu do skargi na postanowienie oddalające wniosek dowodowy, że "powyższe rozstrzygnięcia [tj. regulacje rozporządzenia wyznaczające rodzaje orzeczeń odwoławczej komisji dyscyplinarnej – uw. Sądu] wyznaczają zasadniczy katalog rozstrzygnięć wydawanych przez odwoławczą komisję dyscyplinarną. Nie obejmuje on zatem postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego, co oznacza, że na takie postanowienie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego". Na gruncie art. 221 prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 24 września 2008 r., III SO/Kr 2/08, stwierdził, że przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie konstruują skargi do sądu administracyjnego na bezczynność odwoławczej komisji dyscyplinarnej. Z kolei ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisem art. 3 § 2 pkt 8, poddaje kontroli sądowej jedynie bezczynność w odniesieniu do decyzji i postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dla których właściwy jest tryb postępowania administracyjnego i określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Stanowisko to Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela. W związku z tym złożona w niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.