IV SAB/Po 168/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. L. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do udostępnienia informacji publicznej, 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Gminy K. na rzecz skarżącej E.L. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 30 lipca 2024 r. E. L. (skarżąca) zwróciła się do Urzędu Gminy K. oraz Starostwa Powiatowego w N. w zakresie ustosunkowania się do odszkodowania oraz uporządkowania Jej terenu przy inwestycji pn. "Budowa drogi na ulicy [...] w W.", gdzie doszło do szeregu nieprawidłowości opisanych w w/w wniosku, na które z Gminy K. do dnia dzisiejszego nie otrzymała odpowiedzi. Dnia 21 września 2024 r. skarżąca złożyła za pomocą platformy ePUAP wniosek do Wójta Gminy K. (organ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztów budowy oraz osób odpowiedzialnych za inwestycję pn. "Budowa drogi na ul. [...] w W.". Pismem z dnia 7 października 2024 r. organ na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej: u.d.i.p.) poinformował skarżącą o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi na jej wniosek ze względu na brak w chwili obecnej pracownika merytorycznego. E. L. pismem z dnia 16 października 2024 r. wniosła skargę na bezczynność organu – Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z 21 września 2024 r. zarzucając mu naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nie udzielenie informacji w ustawowym terminie. Skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej stanowisko Wójta Gminy K. w Jej sprawie nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że do udostępnienia informacji na wniosek powinno dojść "bez zbędnej zwłoki". Nieprawidłowości w organizacji działania organu nie mogą opóźniać realizacji wniosku. Chodzi tu o opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa może być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy. Skarżąca uważa, że organ dopuścił się formy bezczynności polegającej na podjęciu nieadekwatnego działania do sytuacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że w dniu 31 października 2024 r. organ przekazał skarżącej odpowiedź na przedmiotowy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Wójta Gminy K. w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 21 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztów budowy oraz osób odpowiedzialnych za inwestycję pn. "Budowa drogi na ul. [...] w W.". Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jak również to, że żądana przez wnioskodawczynię informacja stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Wobec otwartego katalogu danych stanowiących informację publiczną, skonkretyzowanego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, wedle którego przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2003 r. o sygn. akt II SA 4059/02 oraz z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2149/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skoro wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej jest datowany na dzień 21 września 2024 r., a jej udostępnienie nastąpiło w dniu 31 października 2024 r., to organ bezsprzecznie dopuścił się bezczynności. Wniosek nie został bowiem rozpoznany w terminie 14 dni (13 ust. 1 u.d.i.p.) Co prawda powiadomiono wnioskodawczynię o powodach opóźnienia i nowym terminie udostępnienia informacji publicznej (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) jednakże dopiero po upływie14 dni od dnia otrzymania wniosku. Z uwagi na fakt, iż organ już po wniesieniu skargi udostępnił skarżącej żądaną informację publiczną, nie jest możliwe zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, jeśli zostało ono w dacie orzekania już podjęte (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1789/16). Z akt sprawy wynika, że ostatecznie wniosek skarżącej został rozpatrzony poprzez udostępnienie pismem z 31 października 2024 r. wnioskowanej informacji publicznej, w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Brak wysłania żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie nie wynikał z celowego działania organu. Organ powiadomił skarżącą o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku do 31 października 2024 r. i do tego dnia udzielił odpowiedzi na wniosek. Należy mieć na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14, CBOSA). W przedmiotowej sprawie organ podjął czynności w zakresie rozpoznania wniosku, a następnie, już po wpłynięciu skargi na bezczynność, udostępnił wnioskowaną informację publiczną. Nie można zatem dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącej, czy też celowego przedłużania postępowania. O kosztach postępowania należnych skarżącej orzeczono w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a