IV SAB/Po 169/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi G.N. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego G.N. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. G. N. prowadzący działalność gospodarcza pod firmą [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący zarzucił Kolegium naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. Nr 2017, poz. 1257, zwanej dalej "k.p.a."), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy o sygnaturze akt [...] Skarżący wniósł o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania w terminie 7 dni od dnia dostarczenia akt organowi, wiążącego oraz uzasadnionego in meriti stanowiska w sprawie o sygnaturze [...], tj. rozpatrzenia odwołania z dnia [...] grudnia 2017 r. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017r., numer sprawy: [...], zgodnie z wnioskami zawartymi w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2017 r.; stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności, a także zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali przeznaczonej do przyjmowania i balotowania odpadów papierowych oraz tworzyw sztucznych wraz z budynkiem biurowo — socjalnym, wagą samochodową najazdową, na terenie działki nr [...] oraz części działek nr [...], [...], [...], [...], ark. [...], obręb Z. położonych przy ul. [...] w P.. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. odwołanie wraz z aktami postępowania zostało przekazane przez Prezydenta Miasta P. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Kolegium przedłużyło termin do załatwienia niniejszej sprawy do dnia [...] kwietnia 2018 r. wskazując jednocześnie, iż zwłoka w załatwieniu sprany wynikła z nadmiernej ilości spraw złożonych do organu odwoławczego w stosunku do możliwości orzeczniczych. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Skarżący wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy, podnosząc jednocześnie, iż nie sposób zgodzić się z sytuacją, w której braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu będą rodzić negatywne skutki dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Z uwagi na dalszy brak rozpoznania sprawy pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Skarżący wniósł na podstawie przepisu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ponaglenie, wnosząc jednocześnie o wydanie wiążącego oraz uzasadnionego in meriti stanowiska w sprawie o sygnaturze [...] Do dnia wniesienia skargi odwołanie nie zostało rozpoznane. Skarżący wskazał, że odwołanie z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało merytorycznie rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w terminie wynikającym z przepisów, przez co organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchyliło decyzję nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium zaznaczyło jednocześnie, że nie każda bezczynności organu ma charakter rażącego naruszeniem prawa. Organ rozpatrzył wniosek i nastąpiło to przed wniesieniem skargi. Bezczynność nie wynikała ze złej woli, lecz była wynikiem zwiększonej liczby spraw wpływających do Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. Pojęcie "bezczynności" ogranicza się tylko do sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., względnie przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego przedłużanie w sposób określony w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a.. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Zgodnie z 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] stycznia 2018 r. Po upływie miesiąca, postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Kolegium zawiadomiło strony, iż z uwagi na nadmierną ilość spraw w stosunku do możliwości orzeczniczych, sprawa nie zostanie załatwiona w terminie. Jako nowy termin załatwienia sprawy wskazano [...] kwietnia 2018 r. W terminie tym Kolegium nie załatwiło sprawy, bowiem jak wynika z akt sprawy odwołanie zostało rozpoznane na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2018 r. W ocenie Sądu przedstawione powyżej okoliczności faktyczne świadczą jednoznacznie, iż Kolegium dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu odwołania G. N. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] bowiem od wpłynięcia odwołania, do załatwienia sprawy wydaniem decyzji upłynęło prawie 7 miesięcy. Pomimo zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie Kolegium nie rozpoznało odwołania we wskazanym przez siebie terminie. Jednocześnie należy zauważyć, że w toku postepowania odwoławczego Kolegium nie podejmowało żadnych dodatkowych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, które mogłyby by uzasadniać niedotrzymanie terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Dokonując oceny stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności stwierdzić trzeba, że miała ona charakter rażący. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącej i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Na oceną charakteru bezczynności organu miała w niniejszej sprawie wpływ zarówno charakter sprawy, jak okoliczność, iż Kolegium, poza poinformowaniem strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, przez cały okres postępowania nie podejmowało żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu wskazana w odpowiedzi na skargę okoliczność zwiększonej liczby spraw wpływających do organu nie może stanowić obiektywnych okoliczności uzasadniających tak znaczne przekroczenie terminów określonych w art. 35 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postepowanie w tym zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu administracji na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego w sprawie wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia reprezentującego skarżącą pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).