IV SAB/Po 189/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 17 sierpnia 2025 roku w terminie czternastu dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącego A. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. R., pismem z dnia 8 września 2025 roku, wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Podnosząc zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej skarżący zażądał: - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; - zobowiązania organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienie się postanowienia; - zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zgłoszonych żądań skarżący wyjaśnił, że w dniu 17 września 2025 roku za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) Czy Gmina [...] posiada zgodę [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wykonanie robót budowlanych w obiekcie wpisanym do rejestru zabytków (Szkoła Podstawowa przy ul. [...] w [...]) ? 2) Czy Gmina [...] dokonała zgłoszenia (uzyskała pozwolenie na budowę) w Starostwie Powiatowym w [...] na wykonanie robót budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ? 3) Czy osoba wykonująca roboty budowlane w Szkole Podstawowej przy ul. [...] w [...], tj. w obiekcie wpisanym do rejestru zabytków, posiada odpowiednie uprawnienia do wykonywania prac w obiektach zabytkowych ? 4) Czy na wykonanie zleconych robót budowlanych przeprowadzone zostało odpowiednie postępowanie w celu wyłonienia wykonawcy posiadającego odpowiednie uprawnienia ? Skarżący wskazał, że w dniu 1 września 2025 roku uzyskał odpowiedź na powyższy wniosek o treści "W nawiązaniu do złożonego zapytania uprzejmie informuję, że Gmina [...] nie zlecała wykonania żadnych prac w budynku Szkoły Podstawowej im. J. K. w [...]". Mając na uwadze powyższe skarżący podniósł, że zwracał się o udostępnienie informacji na temat remontu obiektu, którego Gmina [...] jest właścicielem według księgi wieczystej. Remont został fizycznie wykonany. W ocenie skarżącego podmiot, do którego wystąpił o udzielenie informacji nie zrealizował wniosku w sposób prawidłowy, bo udostępnił inną informację niż objęta żądaniem wniosku. Burmistrz Miasta i Gminy zażądał oddalenia skargi w całości. Organ wyjaśnił, że w dniu 1 września 2025 roku udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 18 sierpnia 2025 roku, tj. w terminie określonym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący nie kwestionuje faktu udzielenia odpowiedzi, czy braku zachowania terminu. Niezadowolenie z treści udzielonej informacji nie mieści się w przedmiocie skargi na bezczynność. Skarga na bezczynności nie służy do merytorycznej weryfikacji udzielonej odpowiedzi. Skoro organ udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, to brak jest przesłanek do stwierdzenia bezczynności organu, w konsekwencji skarga podlega odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Skarga jest dopuszczalna oraz okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1-4 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: - ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; - udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; - wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; - udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych". W świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Skarżony organ pozostaje w błędzie co do tego, że kontrola sądowoadministracyjna wykonania obowiązku udzielenia informacji publicznej nie obejmuje "merytorycznej weryfikacji udzielonej odpowiedzi". Mechanizm prawny w postaci skargi do sądu administracyjnego (skarga na decyzję oraz skarga na bezczynność organu w sprawach dotyczących informacji publicznej) obejmuje ocenę/kontrolę załatwienia sprawy dostępu do informacji publicznej w zakresie tego, czy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prawidłowo zidentyfikował, że wniosek dotyczy informacji publicznej, czy odmówił jej udostępnienia z uzasadnionych przyczyn (np. tajemnica przedsiębiorcy, ochrona danych), a także i tego czy treść odpowiedzi odpowiada na zadane pytanie, jest wyczerpująca i zrozumiała, a więc tego czy odpowiedź jest zgodna z żądaniem wniosku. Na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do pozytywnego załatwienia żądania. Podmiot zobowiązany winien w takich sytuacjach pisemnie poinformować wnioskodawcę o nieposiadaniu żądanych informacji, przy czym aby zwolnić się z zarzutu bezczynności powinien przekazać powyższą informację w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p., tj. nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu danych objętych wnioskiem uwalnia podmiot zobowiązany od zarzutu bezczynności (wyrok WSA we Wrocławiu z 23.03.2023 r., IV SAB/Wr 1027/22, LEX nr 3517314). Wprowadzenie żądającego informacji w błąd przez udzielenie niezgodnej z rzeczywistością odpowiedzi co do faktu posiadania informacji stanowi naruszenie prawa, które nie tylko przesądza o zasadności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej, ale może również skutkować pociągnięciem osoby, która udzieliła takiej odpowiedzi, do odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 23 u.d.i.p. (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 23 oraz powołane tam orzecznictwo). Sąd w całości podzielił stanowisko skarżącego, że udzielona odpowiedź nie stanowi o załatwieniu sprawy udostępnienia informacji publicznej w sposób zgodny z treścią żądań zawartych we wniosku z dnia 17 września 2025 roku. Adresat wniosku jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji i została przez niego wytworzona, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów. Obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją (wyrok NSA z 23.08.2016 r., I OSK 122/15, LEX nr 2118718). W okolicznościach kontrolowanej brak jest podstaw do tego, aby przyjąć stanowisko, że odpowiedź o treści "Gmina [...] nie zlecała wykonania żadnych prac w budynku Szkoły Podstawowej im. [...] w [...]" dowodziła stanu braku posiadania informacji objętych treścią żądań sformułowanych we wniosku z dnia 17 września 2025 roku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 17 sierpnia 2025 roku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami administracyjnymi (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł). W toku ponownego załatwiania wniosku skarżącego Burmistrz Miasta i Gminy zobowiązany jest uwzględnić, że: 1) Konsekwencją uznania, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a wniosek o jej udostępnienie skierowano do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia (podmiotu posiadającego taką informację), jest obowiązek organu do podjęcia działań wymaganych w u.d.i.p. Akt ten (wniosek) nakazuje bowiem organowi albo udostępnić informację publiczną zgodnie z żądaniem albo odmówić jej udostępnienia (w całości lub części), co musi przybrać formę decyzji. Natomiast w przypadku uznania żądanej informacji, jako informacji nienoszącej cech informacji publicznej lub braku żądanej informacji, wystarczające jest pisemne wyjaśnienie o przyczynie nieudzielenia informacji (wyrok WSA w Szczecinie z 9.10.2013 r., II SAB/Sz 73/13, LEX nr 1382732). 2) Jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to w takiej sytuacji zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna) z podaniem wyjaśnienia że adresat wniosku nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją - stanowi o prawidłowym załatwieniu sprawy wynikającej z obowiązku udzielenia informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z 21.06.2013 r., II SAB/Kr 57/13, LEX nr 1328929). 3) Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych do udostępnienia informacji - należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 K.p.a., a zatem powiadomienie takie powinno zawierać wskazanie dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, która mogą mieć w tym zakresie wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy (wyrok WSA w Poznaniu z 23.07.2014 r., I SA/Po 268/14, LEX nr 1492739).