IV SAB/Po 19/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. w przedmiocie samowoli budowlanej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2016r. J. W.wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji w trybie natychmiastowym. Do skargi dołączył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] stycznia 2016r. skierowane do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w dniu [...] lutego 2016r. została wydana prze PINB decyzja nr [...] umarzająca w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie fundamentów zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] położonej w P. przy ul. Z., gmina D., zrealizowanych przy granicy z działką nr ewid. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (decyzja w aktach administracyjnych). Zarządzeniem z dnia [...] marca 2016r., Sąd wezwał skarżącego do udzielenia w terminie 7 dni informacji czy przed wniesieniem skargi na bezczynność składał zażalenie w trybie art.37 kpa do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, pod rygorem uznania, iż takiego zażalenia nie składał, co w konsekwencji skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi pismem z dnia [...] marca 2016r., skarżący poinformował, iż wysłał pismo, którego kopię dołączył, nazwane wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność i przewlekłość organów. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Jednocześnie zgodnie z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art.35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art.36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organem wyższego stopnia w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. jest W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarga okazała się dopuszczalna. Skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb zaskarżenia, albowiem wniósł zażalenie do Organu II instancji zwane co prawda wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednak z którego treści wynika, że domaga się załatwienia sprawy w terminie. Błędne zatytułowanie pisma "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" zamiast "zażalenie" nie może powodować ujemnych konsekwencji po stronie skarżącego, skoro z treści pisma jasno wynika, że jest niezadowolony z niezałatwienia sprawy w terminie, a pismo skierowane zostało do prawidłowo określonego organu wyższej instancji. Przedmiotowe postępowanie, zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia 23 września 2015r., a obowiązującymi terminami do jego załatwienia były przepisy wynikające z art. 35 § 1 i 3 kpa oraz art. 36 § 1 i 2 kpa. Niewątpliwie organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie nie zakończyły postępowania wynikającego z wniosku skarżącego w powyższych terminach, chociaż zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art.35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art.36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art.36 § 2 kpa). Organ powiadomił strony o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując jako nowy termin jej załatwienia dzień [...] lutego 2016r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wyznaczenie tak odległego terminu kontroli spowodowane było ilością wpływających do organu spraw. Niewątpliwie jednak w dacie złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 17/14 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym – w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa – staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie o sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 zdanie pierwsze P.p.s.a, a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych też powodów, mimo iż w dniu wniesienia skargi ([...].01.2016r. data nadania przesyłki do organu) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności, w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...].09.2015r., postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do dokonania określonej czynności, albowiem w dacie orzekania stan bezczynności organu ustał, gdyż dniu [...] lutego 2016r. organ wydał przedmiotową decyzję w sprawie. Sąd stwierdził równocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek. Charakter przedmiotowego wniosku i fakt, iż organ musiał przeprowadzić w sprawie wizję na nieruchomości, pozwolił na przyjęcie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Sąd jednocześnie w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie orzekł, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 P.p.s.a.