IV SAB/Po 219/18

Sygn. [...] IV SAB/Po 219/18 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk Marciniak Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Inne w przedmiocie wszczęcia postępowania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku w przedmiocie wszczęcia postępowania; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Inne na rzecz skarżącej P. M. kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak [...], Inne na podstawie art. 61a ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówił P. M. wszczęcia postępowania w sprawie: 1. uznania, że budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową w parterze, budowie odcinka sieci kanalizacji deszczowej, przełożenie sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, sieci elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej i cieplnej na nieruchomości ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w P. stanowi samowolę budowlaną z uwagi na budowę z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz niezgodność z przepisami, w tym przepisami prawa budowlanego; 2. wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych; 3. przeprowadzenia kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego; projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła P. M., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że opisana inwestycja została wykonana na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę, decyzji o przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] marca 2015 r. oraz decyzji o zmianie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydanych przez Prezydenta Miasta P.. We wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. P. M. w P. zwróciła się do Inne o uznanie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo-handlową w parterze, budowy odcinka sieci kanalizacji deszczowej, przełożenia sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, sieci elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej i cieplnej na nieruchomość położonej przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w P. za samowolę budowlaną z uwagi na budowę z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i niezgodność z przepisami. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ nadzoru budowlanego stwierdził, że liczba miejsc postojowych w pomieszczeniu garażowym jest zgodna z projektem budowlanym. Warunkom technicznym nie odpowiada jednak szerokość miejsc postojowych od strony ul. [...] i ul. [...]. Ponadto organ I instancji ustalił, że zlikwidowano 2 sztuki czerpni, nie wyznaczono miejsc postojowych wzdłuż budynku od strony ul. [...], nie wykonano "zielonego dachu" i nie wykonano placu zabaw. W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. inwestor odniósł się do argumentów P. M. w P.. Wskazał również, że usterki dotyczące miejsc postojowych zostały już usunięte. Przystąpiono także do wykonania "zielonego dachu" i wykonano plac zabaw. Organ I instancji przyjął zatem, że stwierdzone uchybienia nie naruszały przepisów techniczno-budowlanego i pozostawały w zgodzie z pozwoleniem na budowę. W odniesieniu do rozważanego obiektu budowlanego organ I instancji wydał również decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie rozważanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Na skutek zażalenia złożonego przez P. M. w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji. Wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 321/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę P. M. w P. i uchylił postanowienie z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że wydanie postanowienia na mocy art. 61a § 1 k.p.a. było niedopuszczalne, gdyż organy administracji publicznej podjęły czynności zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. Organ I instancji przeprowadził kontrolę omawianego obiektu budowlanego, w wyniku której stwierdził zgodność pomieszczenia garażowego z projektem budowlanym co do wyznaczenie miejsc postojowych wzdłuż budynku od ul. [...], niewykonanie "zielonego dachu", co uznano za odstępstwa nieistotne, oraz niewykonanie placu zabaw. Organ I instancji pozyskał ponadto stanowisko Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, opinię Zarządu Dróg Miejskich w zakresie warunków lokalizacji zjazdu z ul. [...], decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowego budynku, pozwolenia na budowę, oświadczenie kierownika budowy w zakresie zmian nieistotnych w stosunku do projektu budowanego. Zebrany materiał dowodowy obejmuje także wyjaśnienia inwestora co do dostrzeżonych niezgodności z projektem budowlanych oraz zapewnienie o usunięciu nieprawidłowości w zakresie miejsc postojowych, "zielonego dachu" i placu zabaw. Kwestię wykonania "zielonego dachu" dodatkowo wyjaśniono w postępowaniu odwoławczym. W świetle tych uwag Sąd uznał, że organy administracji publicznej w rzeczywistości merytorycznie rozpatrzyły sprawę. Organy nadzoru budowlanego przyjęły zarazem błędnie, że decyzja z dnia [...] lipca 2017 r. wykluczała wszczęcie postępowania administracyjnego. Sąd zauważył jednak, że przeszkoda do wszczęcia postępowania musi występować w dacie złożenia wniosku. Decyzja z dnia [...] lipca 2017 r. została natomiast wydana już po złożeniu wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o wszczęcie postępowania. Wspomniana decyzja nie stanowi zatem innej przyczyny w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. W piśmie z dnia [...] października 2018 r. P. M. w P. wniosła ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie po wydaniu wyroku z dnia [...] maja 2018 r. Następnie P. M. w P. złożyła skargę na bezczynność Inne, zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. Skarżąca wniosła o 1. zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia mu akt; 2. stwierdzenie, że organ nadzoru budowlanego dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że po zwrocie akt po wydaniu wyroku z dnia [...] maja 2018 r. organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie. W piśmie z dnia [...] września 2018 r. P. M. w P. wystąpiła o udzielenie informacji o podjętych czynnościach w sprawie. Do dnia wniesienia skargi nie uzyskano jednak odpowiedzi. Wobec tego w piśmie z dnia [...] października 2018 r. skarżąca złożyła ponaglenie, które również nie zostało jeszcze rozpoznane. Organ administracji publicznej nie poinformował przy tym skarżącej o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Bezczynność organu nadzoru budowlanego ma zatem charakter oczywisty. W odpowiedzi na skargę Inne wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ administracji publicznej przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, dodając, że w dniu [...] grudnia 2018 r. inwestor zapoznał się z aktami sprawy. Następnie w dniu [...] grudnia 2018 r. z tego prawa skorzystała także skarżąca. W dniu [...] grudnia 2018 r. wydano decyzję o umorzeniu postępowania. Wobec tego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezczynność organu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Postępowanie sądowe podlegało umorzeniu. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak wynika przy tym z art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Ustawodawca dodaje ponadto w art. 35 § 3 k.p.a., że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W świetle art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ponadto na mocy art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Ustawodawca przewiduje zarazem w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 5 k.p.a. właściwy organ administracji publicznej rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy jeszcze zauważyć, że w niniejszej sprawie został już wydany prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2018 r. Okoliczność ta ma istotne znaczenie. Ustawodawca wskazuje bowiem w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Konsekwentnie zatem zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i skład orzekający w rozpatrywanej sprawie związany jest stanowiskiem wyrażonym w powołanym wyroku. Ponadto zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony przepisach lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Z tej perspektywy należy zatem zauważyć, że w wyroku z dnia [...] maja 2018 r. Inne uchylił postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał również, że organy administracji publicznej podjęły czynności właściwe dla postępowania wyjaśniającego. Wykluczone było zatem wydanie postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wyroku z dnia [...] maja 2018 r. wraz z aktami administracyjnymi został doręczony Inne w dniu [...] sierpnia 2018 r. wraz z pismem przewodnim z dnia [...] sierpnia 2018 r. (k. 129 akt adm.). Tym samym ogólny termin do załatwienia sprawy upływał w dniu [...] września 2018 r. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w tym okresie wspomniany organ administracji publicznej nie zakończył postępowania. Nie zostało również wydane zawiadomienie, o którym mowa w art. 36 k.p.a. Pierwszą czynnością, którą zrealizował organ nadzoru budowlanego było zawiadomienie z dnia [...] listopada 2018 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 155 akt adm.). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żądną ze stron postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości w ocenie Sądu, że Inne pozostawał w bezczynności w okresie od dnia [...] sierpnia 2018 r. do dnia [...] listopada 2018 r. Sytuacji tej nie zmieniło jednak ani pismo skarżącej z dnia [...] września 2018 r. z prośbą o udzielenie informacji o stanie sprawy (k. 131 akt adm.), ani ponaglenie z dnia [...] października 2018 r. (k. 15 akt sądowych). Organ I instancji nie odpowiedział jednak w ogóle na powyższe podania. W konsekwencji skarga opiera się zatem co do zasady na słusznych podstawach. Trzeba jednak zauważyć, że zebrany w sprawie materiał dowodowy obejmuje w szczególności decyzję Inne z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], znak [...], umarzającą postępowanie z wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. (k. 3-9 akt adm.). Wobec tego stan bezczynności istniejący w dacie składania skargi nie występował już w dacie orzekania. Wykluczone było zatem uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a do wydania aktu w określonym terminie. Wobec tego postępowanie sądowe w sprawie bezczynności organu administracji publicznej stało się bezprzedmiotowe, skoro organ ten zakończył już postępowanie administracyjne. Wobec tego w opisanym zakresie Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie. Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednak, że sposób procedowania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. był w pełni zgodny z prawem. Dlatego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że Inne dopuścił się bezczynności. W ocenie składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie pozwala bowiem przyjąć, że zachowanie organu administracji publicznej stanowiło przejaw lekceważącego stosunku do porządku prawnego. Z akt sprawy wynika ponadto, że Inne załatwił już wniosek z dnia [...] lipca 2017 r., usuwając tym samym stan niezgodności z prawem. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).