IV SAB/Po 221/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz- Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. U. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielania zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 2. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. U. (dalej jako: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W skardze wniesiono o: zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a") lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący złożył w dniu [...] lipca 2019 r. do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z e zm.; zwanej dalej jako "K.p.a.") w związku z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm.; zwanej dalej jako: "u.o.c.") decyzję powinna zostać wydana najpóźniej w dniu [...] września 2019 r. Skarżący zauważył, że przed wydaniem decyzji organ powinien był go wezwać Skarżącego, aby osobiście stawił się w urzędzie w celu pobrania linii papilarnych, wezwanie powinno nastąpić bezzwłocznie, ponieważ bez tego organ nie może nadać sprawie biegu. Dopiero wówczas organ obowiązany jest wystąpić z zapytaniem do wskazanych w ustawie służb a po otrzymaniu ich opinii (lub upływie terminu) przeanalizować zebrane dokumenty. Ponieważ w zakreślonym terminie nic się nie wydarzyło skarżący wniósł do Wojewody ponaglenie, a w wyniku jego rozpatrzenia skarżący dowiedział się, że organ wystąpił do Wojewody [...] z prośbą o przekazanie akt innej sprawy. Jest to postępowanie niezrozumiałe, niczym nieuzasadnione, zbędne i w żaden sposób nie prowadzi do załatwienia niniejszej sprawy bez zbędnej zwłoki. Skarżący wskazał, że w momencie, gdy sprawie zostanie nadany bieg, złoży wniosek do Wojewody [...] o umorzenie postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe, dotyczyło innego pracodawcy i innego miejsca zamieszkania. Ponieważ skarżący przeprowadził się do [...] i zmienił pracę, to złożył w [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę, w ramach którego, w lipcu 2019 r. wszczęto postępowanie. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, przebywając w Polsce, złożywszy uprzednio wniosek, ma prawo oczekiwać, że zostanie potraktowany jak obywatel RP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewoda wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2019 r. M. U. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek został złożony za pośrednictwem Polskiej Placówki [...]. Zgodnie z treścią przedmiotowego wniosku celem pobytu skarżącego jest wykonywanie pracy. Wniosek był wypełniony poprawnie. Do wniosku została dołączona kserokopia dokumentu podróży potwierdzona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika, pełnomocnictwo, oryginał dowodu wpłaty w kwocie [...]zł, cztery fotografie, załącznik nr [...] do wniosku, oświadczenie o braku na utrzymaniu członków rodziny, zaświadczenie o miejscu zamieszkania, faktura VAT oraz żądanie potwierdzenia wniesienia podania. Następnie w dniu [...] lipca 2019 r. przesłano do pełnomocnika potwierdzenie złożenia wniosku o wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismo zostało odebrane w dniu [...] sierpnia 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. pełnomocnik przesłał potwierdzenie zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia, co potwierdzono w dniu [...] sierpnia 2019 r. Na podstawie zapisu w systemie Pobyt ustalono, iż skarżący w dniu [...] marca [...] marca 2018 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody [...], który w dniu [...] lipca 2019 r. przekazał sprawę według właściwości do Wojewody [...]. Wojewoda [...] przejął sprawę w dniu [...] lipca 2019 roku. Na tej podstawie skontaktowano się z [...] Urzędem Wojewódzkim z prośbą o przekazanie akt sprawy. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. pełnomocnik Cudzoziemca na podstawie art. 37 K.p.a. wniósł ponaglenie na opieszałe prowadzenie sprawy, a następnie w dniu [...] września 2019 r. pełnomocnik Wnioskodawcy złożył skargę na bezczynność. W dniu [...] października 2019 r. Wojewoda [...] przekazał akta sprawy. Zdaniem Wojewody w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezczynności, gdyż organ podjął czynności i zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą o przekazanie akt sprawy Cudzoziemca zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a. Bezsporne jest również, iż datą rozpoczęcia postępowania jest [...] marzec 2018 r. Odnosząc się do zarzutu niezrozumiałego i nieuzasadnionego postępowania dot. wystąpienia do Wojewody [...] o przekazanie akt sprawy, należy podkreślić, iż tożsama sytuacja wystąpiła [...] kwietnia 2019 r., kiedy pełnomocnik skarzącego zawiadomił Wojewodę [...] o zmianie miejsca zamieszkania Cudzoziemca, a akta sprawy zostały przekazane do Wojewody [...]. Jak podkreślił Wojewoda, nie można było wezwać skarżącego do złożenia odcisków linii papilarnych, gdyż zgodnie z zapisem w aktach sprawy przesłanych przez [...] Urząd Wojewódzki, nastąpiło to w dniu [...] marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 K.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Przepis art. 35 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Zgodnie z treścią art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.). Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 109 ust. 1 u.o.c. przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendanci, o których mowa w ust. 1, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30- dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony. Równocześnie, stosownie do treści art. 104 ustawy, zezwolenia na pobyt czasowy, udziela lub odmawia jego udzielenia wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu [...] marca 2018 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody [...], który w dniu [...] lipca 2019 r. przekazał sprawę według właściwości do Wojewody [...]. Wojewoda [...] przejął sprawę w dniu [...] lipca 2019 r. Następnie wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Na wniosek Wojewody w dniu [...] października 2019 r. Wojewoda [...] przekazał organowi akta sprawy. W tych okolicznościach faktycznych zauważyć należy w pierwszej kolejności, że jak zasadnie wskazał Wojewoda postępowanie administracyjne toczy się w przedmiotowej sprawie od dnia [...] marca 2018 r. Wbrew twierdzeniom skargi nie można przyjąć, że każdy wniosek do innego organu – Wojewody [...], [...], a następnie [...] – mógł być traktowany jako odrębny wniosek. Wręcz przeciwnie, w świetle przytoczonej powyżej regulacji art. 104 u.o.c. wniosek może być tylko jeden, a właściwym do jego rozpoznania jest organ właściwy dla miejsca pobytu skarżącego, a więc obecnie Wojewoda. Za powyższą wykładnią przemawiają również zasady ogólne postępowania administracyjnego, które nie dopuszczają możliwości prowadzenia dwóch postępowań w tym samym czasie, gdyż mogłoby to prowadzić do wydania dwóch decyzji administracyjnych. Sąd zauważa przy tym, że termin do załatwienia sprawy mógł być liczony w niniejszej sprawie od dnia [...] października 2019 r., kiedy to organ uzyskał akta sprawy. Do tego momentu zastosowanie znajdywał art. 35 § 5 K.p.a., gdzie to terminów załatwienia sprawy nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu, a tak właśnie należy zakwalifikować sytuację, w której organ nie mógł rozstrzygnąć sprawy, gdyż akta sprawy znajdywały się u innego organu. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy w niniejszej sprawie mijał najpóźniej w dniu [...] grudnia 2019 r. Tymczasem w momencie orzekania – w dniu [...] stycznia 2019 r. brak było informacjo o tym, czy wniosek skarżącego faktycznie został rozpoznany. Analiza akt sprawy wskazuje zatem, że w okresie od dnia [...] grudnia 2019 r. do dnia orzekania organ pozostawał w bezczynności. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w pkt 2 sentencji, wyznaczając organowi miesięczny termin załatwienia sprawy, licząc od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Równocześnie Sąd był zobowiązany do rozstrzygnięcia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1a P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynność Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wyjaśnić należy, że dla oceny czy w sprawie wystąpiła kwalifikowana forma bezczynności nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku bezczynności to naruszenie prawa musi posiadać jeszcze dodatkowe cechy w stosunku do stanu, który jest podstawą stwierdzenia bezczynności. Wobec tego konieczne jest w takich sprawach dokonanie oceny wszelkich okoliczności towarzyszących organowi przy podejmowaniu czynności procesowych w tym stan zastoju procesowego. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie można mówić o rażącym zaniedbaniu sprawy przez organ ponieważ stwierdzone uchybienie jest nieznaczne, a z akt sprawy nie wynika, aby brak działania organu miał charakter celowy. W ocenie Sądu zachowanie organu nie świadczy o braku woli w załatwieniu sprawy, co mogłoby być rozpatrywane w kategoriach rażącego naruszenia oznaczającego wadliwość kwalifikowaną. Sąd w tych okolicznościach oddalił wniosek skargi o wyznaczenie organowi grzywny. Mając na uwadze cel, któremu służy przyznane Sądowi uprawnienie do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a postanowiono o oddaleniu wniosku skargi w tym zakresie. Zasadniczą rolą instytucji przyznania sumy pieniężnej jest zrekompensowanie stronie uszczerbku wynikającego z nieterminowego działania organu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. zasądzając od organu administracji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego w sprawie wpisu od skargi ([...] zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenia reprezentującego Skarżącego pełnomocnika ([...] zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).