IV SAB/Po 36/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skarg S. W. i F. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy ([...]) postanawia 1. odrzucić skargę F. W.; 2. zwrócić F. W. kwotę [...]zł uiszczonego wpisu od skargi. Pismem datowanym na [...] grudnia 2018 r. (data wpływu do organu: [...] stycznia 2019 r.) S. W. – zaznaczając, iż działa w imieniu [...]: T. W. i F. W. – wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na przewlekłe załatwienie przez Wójta Gminy (zwanego też dalej "Wójtem" lub "Organem") sprawy zakończonej decyzją nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w [...] – domagając się: (1) uwzględnienia skargi przez uznanie, że Organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu; (2) wymierzenia Organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., (3) zasądzenia od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych. W uzasadnieniu, przedstawiając stan faktyczny sprawy, autor skargi podał, że: "Dnia [...].11.2012 r. skarżący złożył wniosek o wydanie warunków zabudowy. Decyzją z dnia [...].11.2013 r. Wójt Gminy rozpatrzył wniosek wydając decyzję odmowną." W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania – podkreślając w pierwszej kolejności, że skarga dotyczy prawomocnie (ostatecznie) zakończonego postępowania administracyjnego, i to na kilka lat przed wniesieniem skargi, a następnie "z ostrożności" przedstawiając przebieg postępowania w sprawie oraz wiążące się z nią kwestie merytoryczne, by na zakończenie poinformować, że w latach 2012–2013 Skarżący złożył około 350 wniosków o ustalenie warunków zabudowy oraz ponad 700 pism, które wymagały bardzo szerokiej analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu, i, zdaniem Organu, miały na celu paraliż funkcjonowania Urzędu. Zarządzeniem z [...] marca 2019 r., doręczonym S. W. [...] kwietnia 2019 r., Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez wskazanie, czy skarżący T. W. oraz F. W. przed wniesieniem skargi złożyli stosowne ponaglenia – pod rygorem uznania, iż takiego ponaglenia nie złożyli, co, jak pouczono, skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na to wezwanie S. W., w piśmie wniesionym [...] kwietnia 2019 r., oświadczył: "Wycofuję pełnomocnictwo T. W.. Skargę składa tylko S. W.. W związku z tym pismem, Sąd, zarządzeniem z [...] kwietnia 2019 r., wezwał S. W. do wyjaśnienia, czy ww. oświadczenie należy traktować również jako cofnięcie pełnomocnictwa F. W. – w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że skargę obok S. W. składa również F. W.. Powyższe wezwanie, doręczone [...] maja 2019 r., pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie skargi przez sąd administracyjny musi być każdorazowo poprzedzone zbadaniem dopuszczalności jej wniesienia, co w szczególności oznacza konieczność ustalenia przez sąd, czy przed wniesieniem skargi doszło do wyczerpania środków zaskarżenia. W ocenie Sądu ta przesłanka dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego – w przypadku skargi złożonej przez F. W. (reprezentowanego przez S. W.) – nie została w niniejszej sprawie spełniona, co musiało skutkować odrzuceniem tej skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. W myśl zaś przepisu art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), bądź do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z treści cytowanych przepisów jasno wynika, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek dopuszczalności złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Zarazem nie ulega wątpliwości, że obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia odnosi się do strony wnoszącej skargę do sądu administracyjnego, a więc że obowiązek ten nie może być zrealizowany, niejako "w zastępstwie", przez inny podmiot. Innymi słowy, między podmiotem wnoszącym ponaglenie, a podmiotem wnoszącym następnie skargę do sądu administracyjnego musi zachodzić tożsamość (zob. np. prawomocne postanowienie WSA z 28.02.2018 r., IV SAB/Po 205/18, CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wypada stwierdzić w pierwszej kolejności, że w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że skargi w tej sprawie wnieśli S. W. (osobiście) oraz F. W. (którego pełnomocnictwo dla S. W. nie zostało "wycofane"). Nie ulega również wątpliwości, że ponaglenie w tej sprawie – nazwane błędnie "zażaleniem na przewlekłość i bezczynność postępowania" – wniósł uprzednio S. W. w imieniu własnym. Pismo to nie zawierało bowiem żadnej wzmianki ani załącznika, z których wynikałoby, iż wnoszący je S. W. działa jako pełnomocnik innej osoby, a w szczególności F. W.. Ponadto S. W., pomimo wezwania do wykazania, że F. W. przed wniesieniem skargi wystąpił ze stosownym ponagleniem, takiego ponaglenia Sądowi nie przedstawił. W konsekwencji należało uznać, że wniesienie przez F. W. przedmiotowej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta nie zostało poprzedzone wymaganym środkiem zaskarżenia (ponagleniem), a więc że było ono niedopuszczalne "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie powyższego przepisu, skargę F. W. odrzucił (pkt 1 sentencji postanowienia). O zwrocie kwoty wpisu uiszczonego od Pskargi tego skarżącego (pkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.