IV SAB/Po 4/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi K.T. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. przyznaje adwokatowi J.L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści)zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/G. Radzicka /-/M. Dybowski K.T. pismem z dnia 22 stycznia 2009r. złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wszczętej wnioskami z dnia 14 października 2008r. i 12 listopada 2008r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 §1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej udip) poprzez nie załatwienie sprawy w terminie i działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa) wniósł o stwierdzenie bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w P. i zobowiązanie go do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskami z dnia 14 października 2008r. i 12 listopada 2008r., zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu skargi K.T. wskazał, iż w dniu 14 października 2008r. zażądał od Prezesa Sądu Okręgowego w P. udostępnienia informacji publicznej na temat toczących się procesów przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pomiędzy A.B. a jego osobą, na co pismem z dnia [...] października 2008r. o sygn. [...] otrzymał odpowiedź podpisaną przez SSO M.R. wydaną z upoważnienia Prezesa Sądu Okręgowego w P. Powyższa odpowiedź została uzupełniona pismem z dnia [...] listopada 2008r. sygn. akt [...], w którym przesłano przepisy prawne oraz "Podział czynności na rok 2008 wizytatora ds. cywilnych SSO M.R.". Zdaniem skarżącego odpowiedź na postawione przez niego pytanie dotyczące toczących się z jego powództwa spraw przeciwko A.B. i określenie ich przedmiotów, stanowi informację publiczną w rozumieniu udip, co oznacza że organ powinien udostępnić wnioskowane informacje w drodze czynności materialno – technicznej albo wydać decyzję odmawiającą, czego jednak nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w P. wnosząc o jej odrzucenie, stwierdził iż istnieje wyraźny podział na informacje publiczne udostępniane na zasadach i w trybie określonym w udip oraz takie które, podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych (art. 1 pkt 2 udip). W przypadku gdy informacji o toczącym się cywilnym postępowaniu sądowym domaga się strona tegoż postępowania, kwestie dostępu do tego rodzaju informacji nie regulują przepisy udip lecz kodeksu postępowania cywilnego (art. 9 kpc), a także §51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. Nr 38, poz. 249). Skutkiem powyższego zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w P. bezzasadną jest zarzucona mu bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. - dalej usa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 usa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 usa. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i trafność wykładni tych przepisów. Zakres właściwości sądów administracyjnych został zaś uregulowany w art. 3 § 2, 3 i art. 4 ppsa. Istotą sprawy jest błędna interpretacja art. 1 pkt 2 udip dokonana przez skarżącego, który przyjął że w oparciu o ten przepis może żądać udzielenia informacji na temat toczących się z jego udziałem procesów przed Sądem Okręgowym w P. w trybie przewidzianym w udip. Zwrócić należy bowiem uwagę, iż ustawodawca w art. 1 ust. 2 udip wprowadził zasadę, że przepisy udip nie naruszają innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Wbrew stanowisku skarżącego nie oznacza to jednak swobody wyboru trybu w jakim się zwraca o udzielenie informacji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie Prezes Sądu Okręgowego w P. nie działał jako organ administracji publicznej i nie miał obowiązku wydania informacji we wnioskowanym trybie, a co za tym idzie nie można zarzucić mu w tym zakresie bezczynności, gdyż niniejsza sprawa dotyczy realizacji uprawnień skarżącego jako strony postępowania cywilnego, które wynikają z ustawy z dnia 17 listopada 1964r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964r., nr 43, poz. 296 ze zm., dalej kpc). Należy bowiem wyraźnie rozróżnić wnioski o udostępnienie informacji znajdujących się w aktach sądowych pochodzące od stron i uczestników tych postępowań od pochodzących od innych podmiotów. Do tych pierwszych (w sprawach prowadzonych przed sądami cywilnymi) znajduje zastosowanie przepis art. 9 kpc stanowiący, że strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Przepis ten wprowadza pewne gwarancje, których przestrzeganie podlega kontroli instancyjnej w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Uprawnienia wynikające z powołanego przepisu dla strony procesu cywilnego wyprzedzają także stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wynika wprost z treści art. 1 ust. 2 udip. Dostęp innych osób do informacji zawartych w aktach sądowych opiera się zaś na zasadach przewidzianych w udip (zob. M Jaśkowska " Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego" Toruń 2002r. s. 49-50). Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż czynności nadzoru w rozumieniu usp nie podlegają kontroli sądu administracyjnego w trybie skargowym, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skargę odrzucił. Uwzględniając fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata, na mocy art. 250 ppsa w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 c oraz §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) postanowiono jak w pkt 2 sentencji wyroku. M. Dybowski G. Radzicka E. Kręcichwost – Durchowska