IV SAB/Po 42/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawach robót budowlanych postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R.P. na bezczynność W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawach robót budowlanych Następnie Sąd postanowieniem z dnia 9 lipca 2015r. odrzucił własną skargę kasacyjną wniesioną przez osobiście przez skarżącego od wskazanego wyżej postanowienia z dnia 16 czerwca 2015r. Wraz z własną skargą kasacyjną R.P. wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że jest osobą samotną i bezdomną, ale jednocześnie wskazał adres zamieszkania ([...] Ż. [..] ). Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie ma żadnego majątku ani dochodu. Powyższy wniosek został rozpatrzony negatywnie przez referendarza sądowego (vide postanowienie z dnia 8 września 2015r.) i Wojewódzki Sąd Administracyjny (vide postanowienie z dnia 6 października 2015r.). Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł zażalenie na w/w postanowienie Sądu z dnia 6 października 2015r., które do dnia dzisiejszego nie zostało rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny. W powyższym stanie rzeczy R.P. kwestionując kolejne wpadkowe orzeczenia Sądu (postanowienia z dnia 6 października 2015r. i 17 listopada 2015r.) kolejny raz wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W formularzu, skarżący ponownie w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą samotną i bezdomną oraz nie posiada dochodu. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał natomiast: "Nie mam", Nie dotyczy". Wnioskodawca określił także, iż utrzymuje się z Caritasu i wskazał, iż został wpisany na listę dłużników niewypłacalnych. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016r., w którym referendarz sądowy, uznając że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w swoim zakresie i treści odpowiada formularzowi wniosku o przyznanie prawa pomocy poddanego ocenie w postanowieniu Sądu z dnia 6 października 2015r., stwierdził że na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu dnia 6 października 2015r. w przedmiocie prawa pomocy, na obecnym etapie sprawy zbędnym jest orzekanie w przedmiocie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przed rozstrzygnięciem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W ustawowo przewidzianym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym podniósł że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z ze stanem faktyczny i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis w powyższym brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658 – dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy, przepisy P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zakresie wymienionym w tym przepisie stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Uwzględniając fakt, iż art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został wymieniony wśród przepisów, dla których w sprawach wszczętych przed 15 sierpnia 2015r. stosuje się przepisy w nowym brzemieniu, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r.. Zgodnie z tym uregulowaniem, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że ustawa zmieniająca wprowadziła do P,p,s.a. nowy art. 249 a zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż oczywistym jest umarzanie postępowania w zakresie prawa pomocy w przypadku składania wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawach, które objęte zostały przedmiotowym zwolnieniem od kosztów sądowych zawartym w art. 239 P.p.s.a. lub też w przypadku wycofania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym niemniej, przy uwzględnieniu treści 249a P.p.s.a., wskazać należy na możliwość wydawania orzeczeń umarzających postępowanie w zakresie prawa pomocy w przypadku składania przez stronę postępowania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji orzeczenia rozstrzygającego wcześniejszy wniosek złożony w tym samym zakresie i w nie zmienionej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może bowiem polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest zatem dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2015r. sygn .akt I OZ 1618/15), w którym Sąd orzekając w stanie prawnym obowiązującym przed 15 sierpnia 2015r. już wtedy dopuścił możliwość umorzenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdy rozstrzygnięcie dotyczące tego przedmiotu znajduje się w obrocie prawnym. Przy uwzględnieniu brzmienia przepisu art. 249a P.p.s.a. zasadnym jest przyjęcie tego stanowiska w niniejszej sprawie, w której na skutek ilości składanych przez skarżącego pism i wydawanych tym samym przez Sąd postanowień wpadkowych, uniemożliwiających nadanie biegu zażaleniu na postanowienie Sądu w przedmiocie odmowy prawa pomocy, w obrocie prawnym nadal pozostaje postanowienie tut. Sądu z dnia 6 października 2015r. w przedmiocie odmowy prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 249a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.