IV SAB/Po 43/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie nie podjęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne 2. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz B. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/G. Radzicka /-/M. Dybowski Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. (data nagłówkowa pisma jak i data prezentaty urzędu) adresowanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] i zatytułowanym "zażalenie na ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.", K. i B. W. złożyli wniosek o przeprowadzenie kontroli dotyczącej adaptacji strychu na lokale mieszkalne budynku przy ul. [...] W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej Wojewódzki Inspektor Budowlany) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej Powiatowy Inspektor Budowlany) o przesłanie całości zebranego materiału dowodowego oraz szczegółowych wyjaśnień. Następnie, pismem z dnia [...] lutego 2009 r. szczegółowo opisał Wnioskodawcom stan sprawy. Dnia [...] kwietnia 2009 r. (data nagłówkowa pisma jak i data prezentaty organu) pełnomocnik Wnioskodawców J. K., złożył do Wielkopolskiego Inspektora Budowlanego, za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Budowlanego, zażalenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej kpa) na bezczynność Powiatowego Inspektora Budowlanego. Pełnomocnik wniósł o uznanie zażalenia za uzasadnione, wyznaczenie dodatkowego terminu do załatwienia sprawy, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych tego, że sprawa nie została załatwiona w terminie, i podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Wielkopolski Inspektor Budowlany, traktując zażalenie jako skargę w trybie art. 237 § 3 kpa, zawiadomił pełnomocnika o uznaniu skargi za uzasadnioną. Nadto wskazał, że zażalenie w trybie art. 37 kpa przysługuje wyłącznie w sytuacji nie załatwienia przez organ administracji - w terminach określonych w art. 35 kpa lub wyznaczonych na podstawie art. 36 kpa, sprawy zawisłej przed organem. Niedopuszczalne jest więc zażalenie w trybie art. 37 kpa na sprawę, która w istocie w ogóle jeszcze się nie toczy. Dnia [...] czerwca 2009 r. (data nagłówkowa pisma) B. W., reprezentowany przez radcę prawnego G. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Budowlanego. Wskazał, że skarga dotyczy niezałatwienia, przez prawie 4 miesiące "podania nazwanego zażaleniem a będącego w istocie żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej" i wniósł o uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa), uwzględnienie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Budowlanego i zobowiązanie do wydania decyzji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego napisał, że aktualnie jest w trakcie czynności przewidzianych przez prawo i zmierzających do zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie ulega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dotyczy to takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd może rozpatrywać skargi na bezczynność organów wtedy, gdy skarga dotyczy sprawy o charakterze administracyjnym. Co do zasady bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ten nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznana uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był, na podstawie przepisów prawa, do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Decydujące wszakże znaczenie dla Sądu ma to, czy organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Podkreślenia wymaga przy tym to, że badaniu podlegają działania organu mające miejsce również po wniesieniu skargi do Sądu. Z akt administracyjnych nadesłanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że dnia [...] lipca 2009 r. miała miejsce kontrola robót budowlanych lub obiektu budowlanego na przedmiotowej nieruchomości. Z kontroli sporządzono protokół (k. 1-4), dnia [...] lipca 2009 r. pełnomocnikowi w postępowaniu administracyjnym zostało doręczone zawiadomienie o zakończeniu postępowania 2 dowodowego w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] (k. 13-14), zaś dnia [...] lipca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję w sprawie nr [...] (k. 18). Zatem po wniesieniu skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Budowlanego organ ten wydał akt, co do którego pozostawał w bezczynności. Kluczowe znaczenie dla oceny tej sytuacji - wydania przez organ aktu, ale dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność tego organu, ma podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchwała z dnia 26 listopada 2008 r. -1 OPS 6/08 (dostępna m.in. na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, w myśl którego Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to - z przyczyn innych niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu - stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także, w przypadku gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa - organ ten wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec wydania decyzji z dnia [...] lipca 2009 r.- po wywiedzeniu skargi na bezczynność - nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowowoadministracyjnego. Nie istnieje bowiem już przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu administracji. Mając na uwadze powyższe Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa obowiązany jest orzec o umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji nie ma podstaw do oddalenia skargi, gdyż powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Skoro natomiast organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi, ale przestał być bezczynny wydając stosowną decyzję, należy uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa należało umorzyć postępowanie sądowe. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa, które obejmują wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł i opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł – łącznie 357 zł. /-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ M. Dybowski za nieobecnego sędziego /-/ E. Kręcichwost – Durchowska j.a. 4