IV SAB/Po 49/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. U. na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie niewydania decyzji 1. zobowiązuje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzji rozstrzygającej wniosek skarżącej o przyznanie uprawnień przysługujących wdowom pozostałym po kombatantach lub innych osobach uprawnionych 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej A. U. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski JH Pismem z dnia 09 stycznia 2009 r., A. U. złożyła do Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień przysługującym wdowom pozostałym po kombatantach lub innych osobach uprawnionych. Dnia 22 stycznia 2009 r. Organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o udzielenie informacji na temat rodzaju prowadzonej przez Kompanię Ochrony Zarządu Informacji Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W szczególności o wyjaśnienie, czy służba w ww. jednostce była służbą w strukturach Informacji Wojskowej. Pismem z dnia 13 lutego 2009 r. poinformowano A. U., że z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, rozpatrzenie jej wniosku w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 kpa nie będzie możliwe. Jednocześnie podano, iż przypuszczalny termin wydania decyzji przypadnie na marzec-kwiecień. Pismem z dnia 04 maja 2009 r. ponownie poinformowano Skarżącą, że nadal trwa kwerenda w niniejszej sprawie, i po uzupełnieniu materiału dowodnego Organ niezwłocznie podejmie czynności. Przypuszczalny termin wydania decyzji maj-czerwiec. Pismo powyższej treści Skarżąca otrzymała także dnia 02 lipca 2009 r. z informacją o przypuszczalnym terminie załatwienia sprawy w lipcu bądź sierpniu. Dnia 14 lipca 2009 r. A. U. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Organu. Skarżąca podkreśliła, iż jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną. Nie rozumie, dlaczego Urząd zwrócił się do IPN w tej sprawie skoro dysponuje materiałami własnymi umożliwiającymi rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie (decyzją z [...] .08.2000 r.- przyznającą małżonkowi Skarżącej uprawnienia kombatanckie). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podał, iż w sprawie nadal toczy się postępowanie wyjaśniające. Informacja, o którą zwrócono się do Instytutu Pamięci Narodowej jest niezbędna dla prawidłowego zakończenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 powołanego przepisu, sprawowana ona jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 a tej ustawy. Dotyczy to takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo odnoszą się do innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Zatem z bezczynnością możemy mieć do czynienia tylko wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności, do której był zobowiązany. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 p.p.s.a. Na wstępie należy podnieść, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (Komentarz do ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Dla uznania bezczynności konieczne jest, zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Załatwienie wniosku powinno nastąpić nie później niż w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W razie, więc bezskutecznego upływu dwumiesięcznego terminu należy uznać, że organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Obojętne jest, zatem czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub dokonania czynności ma charakter zawiniony, czy też niezawiniony. Przedmiotowy wniosek został złożony przez Skarżącą 09.01.2009 r. Zważyć należy, iż Organ trzykrotnie powiadamiał Skarżącą o niemożności załatwienia sprawy w przewidzianym terminie. Jednakże przez ponad 7 miesięcy ani razu nie zwrócił się z zapytaniem do IPNu, na jakim etapie jest sprawa. Urząd nie wykazał nawet minimum zainteresowania tą sprawą. W aktach administracyjnych nie znajduje się, żadne pismo zaadresowane do Instytutu Pamięci Narodowej ponaglające nadesłanie żądanej informacji, bądź zawierające prośbę o przyspieszenie sprawy, co w konsekwencji oznacza, iż Organ nie podjął żadnych czynności w tym zakresie. Organ winien mieć na uwadze, iż sprawy z zakresu przyznawania uprawnień kombatanckich są dość specyficzne, ze względu na podeszły wiek Skarżących. Tym ludziom szczególnie zależy na sprawnym i szybkim przeprowadzeniu postępowania. Nie dziwi, więc postawa Skarżącej, która jako osiemdziesięcioletnia, schorowana osoba czuje się pokrzywdzona i zignorowana przez Organ. Słuszny jest, zarzut bezczynności organu w załatwieniu jej wniosku. Termin przewidziany przez ustawodawcę został przez organ w niniejszej sprawie w oczywisty sposób naruszony. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 K.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywatel, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 - niepublikowany). Powyższe oznacza, że organ administracji pozostaje dotychczas w zwłoce w załatwieniu sprawy. Stanu tego nie usprawiedliwiają okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę. Skutkiem tych zaniedbań organu było naruszenie prawa skarżącej (osoby w podeszłym wieku) do prawidłowego, szczegółowego, merytorycznego rozpoznania indywidualnej sprawy, mającej dla Niej istotne znaczenie. Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski ja