IV SAB/Po 52/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi T. R., H. R. na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 8 stycznia 2018 roku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz skarżących T. R. i H. R. solidarnie kwotę [...]zł (słownie[...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania. Pismem z dnia 8 stycznia 2018r. (doręczonym do adresatowi w dniu 15 stycznia 2018r.) T. R. i H. R. zwrócili się do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w K. (dalej Spółka) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej infrastruktury przesyłowej w postaci sieci wodociągowych, zlokalizowanych na nieruchomości położonej w miejscowości J. P. (gm. K., pow. k. , woj. w. ) obejmującej działkę o nr ewidencyjnym [...] i [...], dla których Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o nr odpowiednio KZ1 [...] i nr [...] [...] We wskazanym piśmie szczegółowo określono zakres żądanej informacji i formę jej udostępnienia. Wobec braku odpowiedzi na powyższy wniosek, T. R. i H. R. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucono Spółce naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. 2016 poz. 1764 ze zm. - dalej u.d.i.p.), polegające na nierozpoznaniu w terminie sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz naruszenie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. polegające na niewydaniu decyzji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, mimo braku przeszkód do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty Skarżący wnieśli o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 stycznia 2018 r. w terminie 14 dni licząc od dnia wydania wyroku w sprawie; stwierdzenia iż przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa: wymierzenie Spółce grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że jedyną reakcją Spółki na złożony wniosek było pismo podpisane przez członka zarządu z dnia 14 lutego 2018 r., w którym odnosząc się do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazano, iż: "Odnosząc się natomiast do Pana wniosku o dostęp do informacji publicznej i to w tak szerokim zakresie, wyrażamy wątpliwość co do potrzeby ich udostępnienia i to na tym etapie postępowania." W ocenie Skarżących treść w/w pisma nie może zostać uznana za prawidłowe rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Treść i forma pisma nie pozwala na również na uznanie go za decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w K. wniosło o umorzenie postępowania z uwagi na dokonaną autokontrolę, w wyniku której udostępniono informację publiczną której dotyczy skarga i rozstrzygnięcie o kosztach według norm przepisanych. Spółka potwierdziła, iż skarżący zwrócili się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie infrastruktury przesyłowej w postaci sieci wodociągowej, biegnącej przez działki będące ich własnością. Spółka nie udostępniła tejże informacji, ani też nie wydała decyzji o jej odmowie. Spowodowane to było tym, iż Spółka uznała, że na tym etapie postępowania, dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu tak szczegółowe informacje są zbędne, czemu wyraz dała w piśmie z dnia 14 lutego 2018 r. Jednakże po wpłynięciu skargi, dokonując autokontroli, Spółka udostępniła pełnomocnikowi skarżących wnioskowaną przez nich informację publiczną, zgodnie z posiadaną wiedzą i dokumentami w tym zakresie. W załączeniu przesłano potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię pisma z dnia 18 maja 2018 r. stanowiącą odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wraz z potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopią książki pocztowej, potwierdzającej przesłanie pisma na adres pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w sprawie niniejszej skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302– dalej p.p.s.a.), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność organu w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24.05.2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej wart. 154 § 6 (§ 2). Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza zatem, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez właściwy organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub rozpoznanie wniosku. Przez pryzmat realizacji tego celu należy więc oceniać zasadność toczenia się postępowania wywołanego skargą na bezczynność. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Przy wykładni tego przepisu należy kierować się art. 61 Konstytucji R.P, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie swych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, zaś obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Według art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie niekwestionowane jest, że wnioskowana informacja stanowiła informację publiczną, a Spółka zobowiązana była do jej udzielenia w myśl u.d.i.p. Poza sporem pozostaje również, że podmiot zobowiązany nie udostępnił informacji publicznej w ustawowym terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., ani też nie wydał decyzji odmownej, co czyni zasadnym zarzut skargi odnośnie pozostawania w bezczynności. W świetle dokumentów przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę stwierdzić należy jednak, że wniosek Skarżących z dnia 8 stycznia 2018 r. został rozpatrzony pismem z dnia 18 maja 2018 r., w którym udzielono odpowiedzi na wszystkie punkty objęte wnioskiem, w formie wskazanej przez Skarżących. Okoliczność udzielenia odpowiedzi na wniosek powoduje, że w sprawie nie ma podstaw do zobowiązania organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) oraz z rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) jak również, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. W okolicznościach faktycznych sprawy Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że choć uchybienie terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wyniosło ponad cztery miesiące, to jednak organ nie zignorował wniosku strony, lecz po otrzymaniu skargi w sprawie, niezwłocznie udzielił żądanych informacji we wskazanej we wniosku formie. Jak wynika z akt sprawy Spółka w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. L. dz. [...] podała co prawda w wątpliwość zasadność udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie wnioskowanej przez Skarżących informacji publicznej, lecz ostatecznie udzielając wyczerpującej odpowiedzi na wniosek z tego obowiązku się wywiązała. Przechodząc do oceny zasadności wymierzenia organowi grzywny wskazać należy, że stosowanie do art. 149 § 2 p.p.s.a. kwestia wymierzenia grzywny organowi pozostawiona jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę jej okoliczności, Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia takiej grzywny. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.