IV SAB/Po 53/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-04

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie osadzonej w zakładzie karnym, wnoszącej skargę na przewlekłość postępowania w sprawie zasiłku okresowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z uwagi na przedmiot sprawy (przewlekłość postępowania w sprawie zasiłku okresowego). Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że osoba osadzona w zakładzie karnym, nieposiadająca dochodów ani majątku, znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie pełnomocnika z wyboru.
Stan faktyczny
R. S. złożył skargę na przewlekłość postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie zasiłku okresowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swój pobyt w zakładzie karnym i wynikające z tego zobowiązania finansowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018r na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.. R. S. złożył skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w sprawie Nr [...] Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w uzasadnieniu którego podał, że przebywa obecnie w Zakładzie Karnym. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na ponoszenie opłat stałych w wysokości [...] zł. oraz wskazał sygnatury wyroków sądowych i spraw komorniczych i wynikające z nich zobowiązania. Zacząć należy od tego, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, iż skarżący w przedmiotowej sprawie, której przedmiotem jest przewlekłość prowadzenia postępowania w przedmiocie zasiłku okresowego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. orzeczono więc jak pkt 1 sentencji postanowienia. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący przebywający w Zakładzie Karnym, nie mając żadnego dochodu ani majątku, zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w pkt 2 sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło