IV SAB/Po 62/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-05-15

Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli organ wydał postanowienie w przedmiocie wniosku przed wniesieniem skargi, ale nie zostało ono jeszcze rozpatrzone przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie jest dopuszczalna, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku przed wniesieniem skargi, nawet jeśli rozstrzygnięcie to nie jest jeszcze ostateczne. W momencie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wydał postanowienie w ustawowym terminie. Nie stwierdzono również przewlekłości postępowania, gdyż organ rozpoznał wniosek w ciągu 29 dni, co nie jest nadmiernie długim okresem, a strona nie przedstawiła argumentów wskazujących na możliwość wcześniejszego załatwienia sprawy lub celowe opóźnianie.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wpisanie z urzędu do rejestru zabytków cmentarza żydowskiego oraz o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Generalny Konserwator Zabytków odmówił wszczęcia postępowania i dopuszczenia do udziału. Stowarzyszenie złożyło zażalenie, a następnie ponaglenie na rozpoznanie zażalenia. Po kolejnym ponagleniu na rozpoznanie wniosku, Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Generalnego Konserwatora Zabytków. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przed wniesieniem skargi. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalny Konserwator Zabytków w przedmiocie rozpoznania wniosku oddala skargę w całości. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Generalny Konserwator Zabytków. Organowi zarzucono naruszenie art. 6, art. 8 § 1, art. 9, art. 31 § 1, art. 35 § 1, art. 104 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżące stowarzyszenie wniosło o: - zobowiązanie Generalny Konserwator Zabytków do rozpoznania wniosku w zakresie wszczęcia postępowania z urzędu oraz dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, ewentualnie o : - zobowiązanie Generalny Konserwator Zabytków do rozpoznania wniosku w zakresie dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, jeśli Sąd stwierdzi, że postępowanie o wpis do rejestru zabytków jest już w toku, - dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga i orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do Sądu, - wymierzenie organowi grzywny w wysokości 300 złotych na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - przeprowadzenia postępowania na rozprawie, stosownie do art. 90 § 2 p.p.s.a. - zasądzenia kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Stowarzyszenie jest organizacją religijną zrzeszającą osoby narodowości żydowskiej oraz wyznania mojżeszowego. Stowarzyszenie zostało zarejestrowane w Sądzie Rejonowym w B. KRS pod nr [...] Do zadań statutowych stowarzyszenia należy m.in. ochrona dóbr kultury materialnej związanej z historią Żydów oraz dbanie o zaspokajanie potrzeb religijnych społeczności żydowskiej. Wskazano, że podaniem z dnia 23 lipca 2024 roku, podmiot skarżący złożył wniosek o wpisanie z urzędu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S., który położony jest na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S. gm. [...]. Jednocześnie żądając dopuszczenia organizacji na prawach strony do niniejszego postępowania. Pismem z dnia z dnia 23 stycznia 2025 roku, skarżący złożył ponaglenie na załatwienia sprawy, które do dnia złożenia niniejszej skargi nie zostało rozpoznane. Stowarzyszenie wskazało, że skoro Generalny Konserwator Zabytków podejmował działania w sprawie, należy uznać, że wszczął skutecznie z urzędu postępowanie o wpis do rejestru zabytków. Dlatego mając na względzie dotychczasową postawę konserwatora, jak i ponad 6 - miesięczny termin bezczynności w rozpoznaniu podania Stowarzyszenia, należy uznać, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzyć stosowną grzywnę. W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona stosownie do wykładni prawa dokonywanej przez sądy administracyjne. Generalny Konserwator Zabytków w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Uzasadniając swe stanowisko organ wyjaśnił, że w dniu 23 lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. wpłynął wniosek Stowarzyszenia, gm. [...], pow. [...] o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S., który położony jest na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] oraz o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenia. Postanowieniem nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. Generalny Konserwator Zabytków odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego ws. ww. wpisu do rejestru zabytków oraz w konsekwencji odmówił dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenia. Na ww. postanowienie Stowarzyszenie złożyło zażalenie z 3 września 2024 r. Zostało ono uzupełnione przez stronę w dniu 6 września 2024 r. i 18 grudnia 2024 r. Zażalenie to zostało przekazane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z 10 września 2024 r. Pismem z 10 grudnia 2024 r. Stowarzyszenie wniosło do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie w sprawie bezczynności w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. Następnie 23 stycznia 2025 r. do urzędu wpłynęło ponaglenie Stowarzyszenie do załatwienia sprawy w postępowaniu dotyczącym wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S.. W uzasadnieniu Generalny Konserwator Zabytków zarzucono naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. z uwagi na rażące przekroczenie terminów przewidzianych do rozpoznania sprawy. Organ podkreślił, że skarżący skorzystał z przysługującego mu zażalenia na postanowienie nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. Zażalenie Stowarzyszenia z 3 września 2024 r. zostało przekazane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z 10 września 2024 r. i do tej pory nie zostało rozpatrzone. Pismem z 10 grudnia 2024 r. Stowarzyszenie wniosło do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie w sprawie bezczynności w rozpoznaniu zażalenia na Postanowienie nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. Dodatkowo 23 stycznia 2025 r. skarżący podmiot wniósł ponaglenie do załatwienia sprawy w postępowaniu dotyczącym wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S. - ono również zostało przekazane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z 29 stycznia 2025 r. i czeka na rozpoznanie. W niniejszej sprawie skarżący podmiot wniósł skargę na bezczynność Generalny Konserwator Zabytków po rozpoznaniu przez organ wniosku z dnia 23 lipca 2024 r. o wpis do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S., który położony jest na działkach ewidencyjnych [...],[...], [...], [...], [...],[...],[...] oraz wniosku o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenia. Postanowieniem nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, co do której wniesiono skargę na bezczynność. Z kolei skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie, została wniesiona w dniu 11 lutego 2025 r. Z powyższego jednoznacznie zatem wynika, że w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż zapadło rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Organ powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. Sformułowano w niej tezę, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wyraźnie wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W ocenie organu w sprawie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 26 marca 2025 r. wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.". Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie wniosło do organu ponaglenie w zakresie załatwienia sprawy w postępowaniu dotyczącym wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S.. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w ww. przepisach. Chronologia zdarzeń w niniejszej sprawie kształtuje się w następujący sposób. Stowarzyszenie podaniem z dnia 23 lipca 2024 roku, złożyło wniosek o wpisanie z urzędu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S., który położony jest na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S. gm. S. . Jednocześnie zażądano dopuszczenia organizacji na prawach strony do tego postępowania. Postanowieniem nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. Generalny Konserwator Zabytków odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ww. wpisu do rejestru zabytków oraz w konsekwencji odmówił dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenia . Na ww. postanowienie Stowarzyszenie złożyło zażalenie z 3 września 2024 r. Zostało ono uzupełnione przez stronę 6 września 2024 r. i 18 grudnia 2024 r. Zażalenie to zostało przekazane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z 10 września 2024 r. Pismem z 10 grudnia 2024 r. Stowarzyszenia wniosło do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie w sprawie bezczynności w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie nr [...] z 22 sierpnia 2024 r. Następnie 23 stycznia 2025 r. do urzędu wpłynęło ponaglenie Stowarzyszenia do załatwienia sprawy w postępowaniu dotyczącym wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] cmentarza żydowskiego w S.. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wpisu cmentarza do rejestru zabytków i dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu została wniesiona w dniu 11 lutego 2025 r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy należy wskazać, że Generalny Konserwator Zabytków w terminie miesiąca rozpoznał wniosek stowarzyszenia. Wniosek stowarzyszenia z 23 lipca 2024 r. został bowiem przez organ rozpoznany ww. postanowieniem z 22 sierpnia 2024 r. Prowadzi to do konkluzji, że w momencie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (tj. w dniu 11 lutego 2025 r.) organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ w obrocie prawnym funkcjonowało (i nadal funkcjonuje) rozstrzygnięcie w zakresie złożonego do organu wniosku. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na uchwałę NSA, sygn. akt II OPS 5/19 zawierającą tezę, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym miejscu Sąd wskazuje, że mimo tego, że ww. uchwała dotyczy decyzji, to jej rozważania znajdują również zastosowanie w odniesieniu do innych rozstrzygnięć organów, np. postanowień. Należy jednak podkreślić, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z ostatecznym rozstrzygnięciem. Organ wydał postanowienie w I instancji, a zażalenie od tego postanowienia na moment wniesienia skargi nie zostało rozpoznane przez organ odwoławczy. Tym samym nie ma podstaw do odrzucenia skargi i stosowania wskazań ww. uchwały NSA, ponieważ reguluje ona materię dotyczącą rozstrzygnięć ostatecznych, a z takim rozstrzygnięciem nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia. Dlatego Sąd wyjaśnia, że z uwagi na fakt, że postępowanie w chwili składania skargi nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem, skarga nie podlegała odrzuceniu (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19). Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd uznał, że w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności w tej sprawie, ponieważ w ustawowym terminie (art. 35 k.p.a.) wydał rozstrzygnięcie w sprawie (postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z 22 sierpnia 2024 r.). Sąd przy tym podkreśla, że nie było podstaw do rozpoznawania wniosku w zakresie dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu skoro odmówiono wszczęcia takiego postępowania. W tym zakresie sformułowanie punktu 2 sentencji postanowienia z 22 sierpnia 2024 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu ("2. Odmówić dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu Stowarzyszenia") mogło być dla strony mylące, jednak w ocenie Sądu z treści i uzasadnienia tego postanowienia nie wynika okoliczność wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu cmentarza do rejestru zabytków. Możliwe, że właśnie ten zapis sentencji postanowienia spowodował przekonanie strony o prowadzeniu postępowania przez organ. Niemniej kwestie merytoryczne określone przez to postanowienie są poza kontrolą sądu w niniejszym postępowaniu. W postanowieniu zawarto pouczenie o zażaleniu, a strona skorzystała z tego prawa. Sąd podkreśla, że merytoryczna kontrola tego postanowienia nastąpi właśnie w postępowaniu zażaleniowym. W dalszej kolejności należy również wskazać, że w jednym z wniosków skargi stowarzyszenie żąda kontroli przewlekłości postępowania. Bezczynność oraz przewlekłość są to dwa stany zaniechania, które wobec sygnalizowanego przez praktykę i doktrynę problemu rozgraniczenia znaczenia obu pojęć zostały odrębnie stypizowane (choć powodują takie same konsekwencje prawne) na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935). Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako "k.p.a.", bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (pkt 1), natomiast przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2). Przewlekłe prowadzenie postępowania natomiast to stan, w którym wprawdzie organ administracji nie przekroczył terminów określonych w art. 35 k.p.a., a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia jego bezczynności, ale prowadzi to postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Aby zatem stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, iż w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej organ administracji publicznej miał możliwość załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia, a mimo to prowadził je opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a to doprowadziło do naruszenia przepisów o szybkości postępowania. W ocenie Sądu w sprawie nie występują okoliczności wskazujące na przewlekłe prowadzenie postępowania. Organ wydał rozstrzygnięcie 29 dni po wpływie wniosku stowarzyszenia. Nie był więc bezczynny. Zazwyczaj akta sprawy nie pozwalają na pełną ocenę tego, czy organ mógł rozstrzygnięcie wydać wcześniej. By wykazać przewlekłość często konieczne jest przedstawienie konkretnych argumentów w tym zakresie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nic nie wskazuje na to, żeby organ celowo przedłużał postępowanie. Należy mieć na uwadze, że organy prowadzą wiele postępowań i nie zawsze jest możliwe natychmiastowe reagowanie na wnioski stron (np. ze względu na duży wpływ lub kwestie dotyczące kadry pracowniczej). Przedmiotowa skarga nie zawiera uzasadnienia zarzutu przewlekłości. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie brak argumentów dotyczących zarzutu przewlekłości nie pozwala na stwierdzenie jej wystąpienia. Treść uzasadnienia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wskazuje na to, że organ dokonał analizy wielu dokumentów (m.in. karty ewidencyjnej cmentarza żydowskiego w S.) i uzasadnione jest przyjęcie, że stan faktyczny sprawy nie pozwalał na proste i niezwłoczne rozstrzygnięcie wniosku stowarzyszenia. Czas 29 dni na rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku (przy uwzględnieniu stanu faktycznego oraz zajmowania się przez organ również innymi sprawami) nie pozwala na przyjęcie wystąpienia stanu przewlekłości. Gdyby organ przedłużył termin do załatwienia sprawy, to ocenie w ramach przewlekłości podlegałaby wówczas zasadność wyznaczenia nowego terminu do rozpoznania sprawy w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a., jednak w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Brak argumentacji i okoliczności wskazujących na możliwość wcześniejszego załatwienia wniosku lub też celowego opóźnienia jego załatwienia wyklucza możliwość identyfikacji przewlekłości organu. Na marginesie Sąd wskazuje, że z treści skargi i okoliczności sprawy można wywnioskować, że głównym celem stowarzyszenia jest wpis cmentarza do rejestru zabytków i udział w postępowaniu administracyjnym w tym zakresie. Sąd wyjaśnia, że w niniejszym postępowaniu dotyczącym oceny bezczynności i przewlekłości cel ten nie może zostać zrealizowany. Bezczynność i przewlekłość nie wystąpiła, a merytoryczna kontrola przedmiotowego rozstrzygnięcia organu będzie mogła nastąpić w odrębnym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło