IV SAB/Po 63/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska – Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę w całości Pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. (złożonym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym 29 stycznia 2016 r.) A. W. wniosła o zastosowanie się do decyzji z dnia [...] maja 2015 r. i zawiadomienia z dnia 18 grudnia 2014 r. (k.72 akt adm.). Wskazaną w tym piśmie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (k. 82 akt adm.) Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2014 r., którą odmówiono Skarżącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na Z. W. (k. 43 akt adm.). Powodem odmowy było niespełnienie warunków przyznania wnioskowanego świadczenia. Skargę na tę decyzję następnie odrzucono postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 04 sierpnia 2015 r. sygn. IV SA/Po 544/15 (k.92). Natomiast wskazanym zawiadomieniem z dnia 18 grudnia 2014 r. A. W. poinformowano o wszczęciu postępowania zainicjowanego jej odwołaniem od decyzji z dnia [...] października 2014 r. (k. 43 akt adm.). Jednocześnie wskazano, że odwołanie zostanie załatwione do dnia 28 lutego 2015 r. W piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. Skarżąca wyjaśniła, że "już raz pisała na błędną decyzję SKO", zaznaczyła, że chodzi o dochód syna D. i że "powinno być wpisane, że z dniem wejścia ustawy przysługuje (...) zasiłek", a nie od dnia złożenia wniosku. Skarżąca wniosła "o dostosowanie się do artykułów i podjęcie nowej decyzji". Pismem z dnia 04 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało A. W. do doprecyzowania treści jej pisma, wskazując, że sprawa przyznania zasiłku została już prawomocnie zakończona. Odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. żądania aby Skarżącej odpisać "na podstawie art. 227 i art. 37 k.p.a" Kolegium wskazało, że jeżeli intencją jej pisma jest skarżenie niezałatwienia sprawy w terminie, to może w tej sprawie złożyć skargę, po uprzednim wezwaniu Kolegium do usunięcia naruszenia prawa (k.139). jeżeli natomiast Skarżąca chce wnieść skargę w trybie art. 227 k.p.a., to powinna skierować ja do Ministra Administracji i Cyfryzacji. Ponadto wezwano Skarżącą do wskazania czy: - wyjaśnienia Kolegium czynią zadość oczekiwaniom Skarżącej; - czy Skarżąca żąda podjęcia przez Kolegium czynności, a jeśli tak to w jakim trybie. W odpowiedzi na to pismo, A. W., pismem z dnia 09 lutego 2016 r. (k.149), zarzuciła Kolegium kłamstwo dotyczące zawartej w zawiadomieniu z dnia 18 grudnia 2014 r. informacji "jak będzie prowadzone postępowanie" i zażądała przyznania jej zasiłku na męża od 01.01.2015 r. do 31.03.2015 r. Skarżąca wskazała, że "przez oszustwa Kolegium, decyzja Wójta została wydana zgodnie z decyzją SKO". W dalszej kolejności Skarżąca wniosła o przesłanie jej odpowiedzi i sprostowanie "wszystkich błędów". Skarżąca zażądała "sprostowania decyzji z dnia [...] marca w związku z niezaliczeniem syna D. do dochodu o cofnięcie decyzji (...) i przywrócenie zasiłku od 01 do 31 marca 2015 r., ze wskazaniem przepisu umożliwiającego wzruszenie ostatecznej decyzji". Skarżąca ponownie zażądała aby zastosować się do zawiadomienia z dnia 18 grudnia 2014 r. i pominąć datę 11 luty 2015 r.". Pismem z dnia 10 marca 2016 r. (k.151), doręczonym 14 marca 2016 r. A. W. poinformowano, że nie możliwym stało się nadanie biegu jej pismu i dlatego zostaje ono pozostawione bez rozpoznania. Pismem z dnia 05 marca 2018 r. (złożonym 07 marca 2018) A. W. zwróciła się do Kolegium o udzielenie odpowiedzi dlaczego po wezwaniu z dnia 04 lutego 2016 r. nie otrzymała ona odpowiedzi (k. 316). Pismem sporządzonym dnia 05 stycznia 2019 r. A. W. wniosła skargę na bezczynność Kolegium, w związku z brakiem odpowiedzi na odpowiedź udzieloną przez Skarżącą 07 lutego 2016 r. na wezwanie Kolegium z 04 lutego 2016 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres przedmiotowy takiej skargi wyznaczają więc postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a P.p.s.a., w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. na pozostawienie pisma bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność (por. uchwała NSA z dnia 03 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13). Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 P.p.s.a. Kolejny, wymagający zbadania na wstępnym etapie, warunek dopuszczalności skargi wynika z art. 52 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę, w tym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2013, poz. 267, aktualnie Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: K.p.a.), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Jak wynika z nadesłanych akt sprawy A. W. pismem z dnia 05 marca 2018 r. (złożonym 07 marca 2018 r.) zwróciła się do Kolegium o udzielenie odpowiedzi dlaczego po wezwaniu z dnia 04 lutego 2016 r. nie otrzymała ona odpowiedzi (k. 316). I to pismo uznając za ponaglenie, Sąd stwierdził, że Skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przewidziany w art. 37 K.p.a. (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Uprzedzając zasadnicze rozważania w sprawie wskazać trzeba, że dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze fakt, że w myśl art. 133 P.p.s.a.), Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Badając zasadność złożonej skargi należało uwzględnić, że A. W. w sprawie zasiłku opiekuńczego, w zakresie mającym istotne znaczenie dla badanej sprawy, złożyła 3 wnioski. Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane przez A. W. w 2014 r. złożeniem wniosku o przyznanie zasiłku opiekuńczego. Pierwszy wniosek został złożony przez Skarżącą dnia 02 czerwca 2014 r. i przez organ pozostawiony bez rozpoznania pismem z dnia 03 listopada 2014 r. W tej sprawie A. W. złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy K., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. IV SAB/Po 71/18 skargę tę prawomocnie oddalił. Drugi wniosek Skarżąca złożyła 08 września 2014 r. Wniosek ten został rozpoznany odmownie decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2014 r. Od tej decyzji złożono odwołanie na skutek którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 marca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. A. W. wniosła skargę na decyzję Kolegium, jednak z uwagi na uchybienie terminu została ona prawomocnie odrzucona (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04 sierpnia 2015 r. sygn. IV SA/Po 544/15). W kwestii rozpoznania odwołania A. W. wniosła też skargę na przewlekłość Kolegium, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. sygn. IV SAB/Po 130/16 stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; choć przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2015 r. pouczyło A. W., że "w związku z wejściem w życie od dnia 01 stycznia 2015 r. nowych przepisów dotyczących przesłanki zatrudnienia, Skarżąca ma prawo do złożenia nowego wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy [...], gdyż zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu aby otrzymywać specjalny zasiłek opiekuńczy wystarczy nie podejmować zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej, a nie tylko z niej zrezygnować (k. 82 akt adm.). Stosownie do powyższego pouczenia - po raz trzeci - wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2015 r. A. W. wniosła o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na męża Z. W.. S. ten wniosek A. W. kierowała się treścią decyzji Kolegium z dnia [...] marca 2015 r. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Wójt Gminy K. przyznał A. W. zasiłek opiekuńczy specjalny na okres od 01 kwietnia do 31 października 2015 r. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem jak Sądowi jest wiadomym z urzędu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2017 r. sygn. IV SAB/Po 130/16) pismem z dnia 16 lipca 2015 r. Skarżąca stwierdziła, że nie odwołuje się od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 28 maja 2015 r. nr [...] (k. 147). W badanej w niniejszej sprawie A. W. wniosła skargę "na SKO" wskazując, że dotyczy ona skargi z dnia 23 kwietnia 2018 r. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarga z 23 kwietnia 2018 r. została zarejestrowana i rozpoznana pod sygn. IV SAB/Po 71/18, a Sąd wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r. oddalił skargę A. W. na bezczynność Wójta Gminy K. w związku z pozostawieniem bez rozpoznania jej wniosku z dnia 02 czerwca 2014 r. Uzasadniając złożoną w niniejszej sprawie skargę A. W. wyjaśniła, że 05 marca 2018 r. napisała do Kolegium z pytaniem dlaczego nie uzyskała odpowiedzi, po otrzymaniu pisma z dnia 04 lutego 2016 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dnia 09 lutego 2016 udzielono odpowiedzi i dnia 10 marca 2016 r. ponownie otrzymano "odpowiedź i kłamstwa", ale nie udzielono odpowiedzi na pismo z dnia 09 lutego 2016 r. Skarżąca wskazała, że 03 kwietnia 2018 r. ponownie zwróciła się do Kolegium, w sprawie braku odpowiedzi na jej pismo z dnia 09 lutego 2016 r. Analiza argumentacji pisma z dnia 09 lutego 2016 r. wskazuje, że A. W. chce "sprostowania i ponownego przeprowadzenia postępowania i przywrócenia jej zabranego zasiłku od 01 stycznia 2015 r. do 04 stycznia 2015". Po kompleksowej analizie akt sprawy należy stwierdzić, że A. W. bezczynności Kolegium upatruje w braku przyznania zasiłku za okres od 01.01.2015 do 31.03.2015 r. Na takie intencje Skarżącej wskazuje, bowiem treść jej pisma z dnia 09 lutego 2016 r. (k.149). Należy zauważyć, że sprawa przyznania Skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w 2015 r. została załatwiona - ostateczną - decyzją Wójta Gminy K. z 28 maja 2015 r. Do załatwienia wniosku Skarżącej w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego za rok 2015 r. właściwy był Wójt Gminy K.. Nie ulega wątpliwości, że on sprawę rozpoznał, a Skarżąca w przewidzianym prawem terminie nie wniosła od tej decyzji odwołania. Pomimo pouczenia zawartego w piśmie Kolegium z dnia 04 lutego 2016 r. (k.139), na podstawie treści odpowiedzi udzielonej przez Skarżącą w piśmie z dnia 09 lutego 2016 r. (k.149) nie sposób było więc ustalić jakich czynności Kolegium dotyczy żądanie pisma Skarżącej z dnia 27 stycznia 2016 r. (k.136). Analiza treści pisma Kolegium z dnia 04 lutego 2016 r. (k.139) jednoznacznie wskazuje, że stanowiło ono reakcję na pismo A. W. z dnia 27 stycznia 2016 r. (k136). Kolegium obszernie i wyczerpująco pouczyło Skarżącą o przysługujących jej możliwościach oraz wskazało możliwą drogę skorzystania z nich. Jednocześnie - co należy szczególnie zaakcentować - Kolegium zwróciło się do Skarżącej o wskazanie, czy udzielone w piśmie z dnia 04 lutego 2016 r. wyjaśnienia czynią zadość jej oczekiwaniom (k.138). Odbiór tego pisma własnoręcznym podpisem A. W. potwierdziła w dniu 08 lutego 2016 r. (k.140v). Odpowiedzi na to pismo Skarżąca udzieliła pismem sporządzonym w dniu 09 lutego 2016 r. (k.149). Wobec treści tego pisma, zasadnie uznając, że nie jest możliwe odkodowanie treści - skierowanego do Kolegium - żądania A. W. zawartego w piśmie z dnia 27 lutego 2016 r. (k.138) i uzupełnionego pismem z dnia 09 lutego 2016 r. (k.149) zadecydowano o pozostawieniu pisma Skarżącej z dnia 27 stycznia 2016 r. bez rozpoznania. (k.151). Trafnie oceniło Kolegium, że pomimo wezwania i pouczenia nie jest możliwe nadanie biegu pismom Skarżącej. Podkreślić trzeba, że pismo z dnia 27 stycznia 2016 r. zaadresowano do Kolegium i dotyczy ono zarzucanych przez Skarżącą Kolegium kłamstw. Pomimo treści pouczenia z dnia 04 lutego 2016 r. (k.139) Skarżąca nie wskazała, ani na zaistnienie przesłanek wznowieniowych, ani nieważnościowych, ani nie zwróciła się do Kolegium o uzupełnienie udzielonego w piśmie z dnia 04 lutego 2016 r. pouczenia, i to - pomimo, że - Kolegium wskazało, że jeżeli udzielone dotąd wyjaśnienia nie czynią zadość jej oczekiwaniom, to należy zgłosić to temu organowi . Odnosząc się do literalnego brzmienia złożonej w niniejszej sprawie skargi (zarejestrowanej pod sygn. IV SAB/Po 63/19) wskazano, że "dotyczy skargi do WSA na SKO z dnia 23-04-2018 r." i braku odpowiedzi na pismo Skarżącej z 09 lutego 2016 r. stanowiącej odpowiedź na wezwanie Kolegium z 04 lutego 2016 r. Wbrew zarzutom skargi wskutek odpowiedzi udzielonej przez A. W. pismem z dnia 09 lutego 2016 r. (k. 149), Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 10 marca 2016 r. zadecydowało o pozostawieniu pisma Skarżącej z dnia 27 stycznia 2016 r. bez rozpoznania. (k.151). P. z dnia 10 marca 2016 r. doręczono Skarżącej skutecznie, bowiem w dniu 14 marca 2016 r. osobiście potwierdziła ona jego odbiór (k.152v). Analiza akt sprawy wskazuje, że do dnia 05 marca 2018 r., kiedy A. W. sporządziła pismo, które następnie 07 marca 2018 r. złożono w Kolegium (k.316), kwestia ta nie budziła wątpliwości stron. Pismem z dnia 06 kwietnia 2018 r. A. W. złożyła pismo zatytułowane "Prośba z kłamstwa GOPS i SKO" w którym zwracając się o "ponowne udzielenie informacji" podjęła polemikę z zasadnością pozostawienia bez rozpoznania jej wniosku z dnia 02 czerwca 2014 r., opisując kwestię uwzględnienia wówczas dochodu jej syna (k.22). Odnosząc się do sprawy wniosku z dnia 02 czerwca 2014 r. i zasadności pozostawienia go bez rozpoznania, należy wskazać, że sprawa ta była już przedmiotem skargi do Sądu i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. IV SAB/Po 71/18 skargę tę prawomocnie oddalił. W odpowiedzi na pisma Skarżącej z dnia 03 kwietnia 2018 r. i 06 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. (k.24) poinformowało A. W. o ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego w poruszanej przez nią sprawie. Reasumując – odnosząc się do literalnie sformułowanego żądania skargi – należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi wskutek odpowiedzi udzielonej przez A. W. pismem z dnia 09 lutego 2016 r. (k. 149), Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 10 marca 2016 r. zadecydowało o pozostawieniu pisma Skarżącej z dnia 27 stycznia 2016 r. bez rozpoznania. (k.151). P. to doręczono Skarżącej skutecznie. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dochowując określonych prawem standardów, tj. pomimo prawidłowo sporządzonego i skutecznie doręczonego wezwania zawierającego stosowne, obszerne i prawidłowe pouczenie zmuszone było pozostawić pismo A. W. bez rozpoznania. Działanie Kolegium nie nosi znamion bezczynności, bowiem organ ten w prawidłowy sposób reagował na kierowane do niego od 27 stycznia 2016 r. pisma A. W.. Skarżąca, w istocie nie uzupełniła braków formalnych pisma z dnia 27 stycznia 2016 r., tj. nie doprecyzowała jego treści w sposób pozwalający nadać temu pismu bieg. Mając na uwadze – całokształt sprawy – należało stwierdzić, że wobec niemożności nadania biegu pismu Skarżącej, stosownie do treści doręczonego jej pouczenia zawartego w wezwaniu z dnia 04 lutego 2016 r., w dniu 10 marca 2016 r. Kolegium zasadnie pozostawiło je bez rozpoznania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.