IV SAB/Po 64/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-10-25
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Maciej Dybowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej może zostać uwzględniona mimo braku wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być rozpatrzona bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Stwierdził, że organ był obowiązany do udzielenia informacji publicznej na wnioski skarżącej, a brak odpowiedzi na niektóre z nich stanowi bezczynność, którą należy zwalczać. Jednakże bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa ze względu na udzielenie części informacji oraz brak negatywnej intencji organu.Stan faktyczny
Skarżąca wielokrotnie wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Gminy W. Wójt Gminy W. nie udzielił pisemnych odpowiedzi na część wniosków, co skarżąca zakwestionowała jako bezczynność. Organ twierdził, że udzielał informacji ustnie i że niektóre pisma nie miały charakteru wniosków o informację publiczną. Skarżąca nie wzywała organu do usunięcia naruszenia przed wniesieniem skargi.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązał Wójta Gminy W. do rozpoznania wniosków skarżącej z określonych pism w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 2. Stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Oddalił skargę w pozostałej części; 4. Zasądził od Wójta na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy W. do rozpoznania wniosków B. P. z dnia [...] listopada 2011 r., [...] lutego 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz B. P. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. B. P. (dalej Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) skargę na bezczynność Urzędu Gminy W. w zakresie zaniechania wykonywania zadań przez właściwe organy, naruszenia praworządności lub słusznych interesów obywateli, przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania spraw. Skarżąca zarzuciła organowi administracji naruszenie:
1) art. 10, 12 pkt 2, 13, 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej udip), art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) przez rażące przekroczenie terminów w załatwieniu sprawy. Skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Urzędu Gminy W. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
2) ukaranie Wójta Gminy W. (dalej Wójt albo organ administracji) winnego niezałatwienia sprawy w terminie zgodnie z art. 23 udip,
3) zasądzenie kosztów postępowania od organu,
4) wstrzymanie procesu planistycznego z uwagi na uniemożliwienie dostępu do istotnych informacji w sprawie.
W uzasadnieniu Skarżąca wyjaśniła, że w trakcie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. - dla terenu zabudowy letniskowej we wsi Miastko oraz dla obszaru położonego w południowo - zachodniej części wsi W. wielokrotnie występowała z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej pismami z dnia:
* [...] listopada 2011 r., nr [...], dostarczonym do Urzędu Gminy W. w dniu [...] listopada 2011 r. (dalej pismo z [...] listopada 2011 r.),
- [...] listopada 2011 r., nr [...], dostarczonym do Urzędu Gminy W. w dniu [...] listopada 2011 r. (dalej pismo z [...] listopada 2011 r.),
- [...] lutego 2012 r., nr [...], dostarczonym do Urzędu Gminy W. w dniu [...] lutego 2012 r. (dalej pismo z [...] lutego 2012 r.),
- [...] kwietnia 2012 r., nr [...], dostarczonym do Urzędu Gminy W. w dniu [...] kwietnia 2012 r. (dalej pismo z [...] kwietnia 2012 r.),
* [...] kwietnia 2012 r., nr [...], dostarczonym do Urzędu Gminy W. w dniu [...] kwietnia 2012 r. (dalej pismo z [...] kwietnia 2012 r.),
* [...] maja 2012 r., nr [...], dostarczonym do Urzędu Gminy W. w dniu [...] maja 2012 r. (dalej pismo z [...] maja 2012 r.),
* [...] lipca 2012 r., skierowanym do Urzędu Gminy W. na nr faksu [...] (dalej pismo z [...] lipca 2012 r.).
Mimo upływu okresów przewidzianych na odpowiedź, zakreślonych w kierowanych do Gminy pismach, a wynikających z przepisów obowiązującego prawa, informacji nie udostępniono ani nie wydano decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji.
Skarżąca podkreśliła, że organ administracji dotychczas nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza że od dnia wniesienia wymienionych podań po dzień dzisiejszy Jej wnioski nie zostały rozpoznane. Tym samym organ naruszył art. 35 § 3 kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 kpa i zasadę szybkości postępowania o której stanowi art. 12 § 1 kpa. Naruszone zostały art. 10, 12 pkt 2, 13, 16 udip. Za uzasadnione, zdaniem Skarżącej, należy uznać ukaranie Wójta jako winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 23 udip (k. 4-6 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2012 r., Wójt wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że zarzuty skargi nie odzwierciedlają faktycznych relacji jakie miały miejsce między Skarżącą i Urzędem Gminy w Wijewie, i nie przedstawiają obiektywnie faktów udzielania Skarżącej przez Urząd Gminy wyjaśnień i informacji.
Spośród znacznej ilości pism jakie Skarżąca w okresie ostatniego roku kierowała do Urzędu Gminy, wybrane zostały tylko te na które faktycznie Skarżąca nie otrzymała odpowiedzi pisemnej, pomijając milczeniem inne pisma na które odpowiedź pisemną otrzymała a których treść wiązała się wprost lub pośrednio z treścią tych pism, na które pisemnej odpowiedzi Skarżącej nie udzielono. Skarżąca pominęła również ten fakt, że w tych przypadkach w których nie udzielono pisemnej odpowiedzi, składano Jej wyjaśnienia i informacje ustnie, w trakcie bezpośrednich rozmów w czasie częstych bytności Skarżącej w siedzibie urzędu gminy.
Skarżąca dotychczas w żadnej formie, nie wzywała organów gminy do usunięcia naruszenia (czy też naruszeń) prawa w rozumieniu art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa).
Wójt podkreślił, że dokłada starań, by na pisma Skarżącej odpowiadać pisemnie i z zachowaniem terminów administracyjnych. Potwierdza to historia korespondencji między Skarżącą i Urzędem Gminy. Jednakże wystąpiły przypadki w których były trudności z określeniem charakteru (rodzaju) pisma Skarżącej i w których pisma te w ocenie Urzędu Gminy nie miały cech wniosków wszczynających postępowania administracyjne, w tym postępowanie o udostępnienie informacji publicznej. W takich to właśnie nielicznych przypadkach Skarżącej nie udzielono odpowiedzi na piśmie.
Wójt zauważył, że Skarżąca dopiero od niedawna formułuje swe wnioski o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wzorcem (formularzem) opublikowanym przez Urząd Gminy na stronach urzędu w Biuletynie Informacji Publicznej.
Wójt zwrócił również uwagę, że Skarżąca od dłuższego czasu pozostaje w konflikcie z Urzędem Gminy, sprzeciwiając się zmianom zagospodarowania terenu zabudowy letniskowej we wsi Miastko (w której Skarżąca posiada położoną nad jeziorem swą nieruchomość), planowanym przez samorząd gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W tym stanie rzeczy, wniosek o oddalenie skargi jest uzasadniony, gdyż Wójt, wbrew twierdzeniom Skarżącej:
nie zaniechał wykonania swych zadań, jak również nie dopuściły się żadnych zaniechań organy gminy W.
nie naruszono praworządności lub słusznych interesów obywateli
nie dopuszczono się przewlekłego i biurokratycznego załatwiania spraw (k. 21-22 akt sądowych).
Pismem z [...] października 2012 r. Skarżąca, ustosunkowując się do twierdzeń pełnomocnika procesowego Wójta zaprzeczyła, by otrzymała od organu administracji ustne odpowiedzi na formułowane pisma. Skarżąca zauważyła, że do tej pory nie otrzymała odpowiedzi na pisma z: [...] listopada 2011 r., [...] listopada 2011 r., [...] lutego 2012 r., [...] kwietnia 2012 r. (k. 67-68, 70 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się częściowo zasadna.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była skarga na bezczynność Wójta przejawiająca się w nie przekazaniu informacji na kierowane przez Skarżącą pisma o udzielenie informacji publicznej, związane z procesem uchwalania dwu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Gminy W. dla terenu zabudowy letniskowej we wsi Miastko (uchwała z [...] września 2011 r., nr [...]) i dla obszaru położonego w południowo-zachodniej części wsi W. (uchwała z [...] lutego 2012 r., nr [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Pismem z [...] listopada 2011 r., nr [...], kierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy W., Skarżąca powołując § 57 ust. 3 Statutu Gminy W. zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], wniosła o przesłanie analizy zasadności finansowej uchwały z dnia [...] września 2011 r., nr [...] oraz o wyjaśnienie i sprecyzowanie stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu powyższej uchwały o treści: "w związku z zasadnością (jaką?) przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) niezbędnym jest podjęcie uchwały, umożliwiające realizację wyżej wymienionego przedsięwzięcia". Skarżąca zwracając uwagę na zasadność uchylenia uchwały z [...] września 2011 r. wniosła o udzielenie informacji, jaki obowiązujący dokument stanowi podstawę wydawania pozwoleń na budowę i decyzji o warunkach zabudowy na terenie gminy W.. Pismo z [...] listopada 2011 r. wpłynęło do Urzędu Gminy W. dnia [...] listopada 2011 r. (k. 8-9 akt sądowych).
Pismem z [...] listopada 2011 r., nr [...], kierowanym do Wójta Skarżąca wniosła o uściślenie granic obszaru objętego planem (uchwała nr [...] z [...] września 2011 r.). ze wskazaniem numerów działek i obszarów granicznych z uwagi na fakt, że załącznik graficzny do w/w uchwały tego nie precyzuje. Skarżąca wniosła o wskazanie wszystkich numerów działek i obszarów granicznych obszaru położonego w północnej części wsi Miastko, dla którego podjęto działania zmierzające do sporządzenia miejscowego planu. Jednocześnie Skarżąca wniosła o przesłanie treści wniosku właściciela działki geodezyjnej nr 4/1, stanowiącego przyczynę rozpoczęcia procedury planistycznej. Skarżąca wniosła o przedstawienie analizy finansowej zasadności podjęcia uchwały z [...] września 2011 r., nr [...]. Skarżąca podtrzymała wnioski i twierdzenia zawarte w pkt 3 pisma z [...] listopada 2011 r., nr [...]. Wójt odebrał powyższe pismo [...] grudnia 2011 r. (k. 10-11 akt sądowych).
Pismem z [...] lutego 2012 r., nr [...], skierowanym do Wójta Skarżąca ponownie wniosła o uściślenie granic obszaru objętego planem (uchwała nr [...] z [...] września 2011 r.). ze wskazaniem numerów działek i obszarów granicznych, z uwagi na fakt, że załącznik graficzny do w/w uchwały tego nie precyzuje. Skarżąca wniosła o jednoznaczne wskazanie, czy działka nr [...], położona w Miastku jest fragmentem obszaru objętego planem zagospodarowania, czy stanowi cały obszar tego planu. Skarżąca wniosła o wskazanie wszystkich numerów działek oraz obszarów granicznych obszaru położonego w północnej części wsi Miastko, dla którego podjęto próby zmierzające do sporządzenia miejscowego planu, o przesłanie treści wniosku właściciela działki geodezyjnej nr [...], stanowiącego przyczynę rozpoczęcia procedury planistycznej, o przedstawienie analizy finansowej zasadności podjęcia uchwały z [...] września 2011 r., nr [...]. W przypadku braku powyższej analizy Skarżąca wniosła o uchylenie uchwały z [...] września 2011 r. jako niezgodnej z postanowieniami § 57 ust. 3 Statutu Gminy. Skarżąca podtrzymała wnioski i twierdzenia zawarte w pkt 3 pisma z [...] listopada 2011 r., nr [...]. Wójt odebrał powyższe pismo dnia [...] lutego 2012 r. (k. 12-13 akt sądowych).
Pismem z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], kierowanym do Wójta Skarżąca wniosła o wyjaśnienie rozbieżności chronologicznych i merytorycznych w procedurze planistycznej zagospodarowania wsi W., zwracając uwagę na zaistniałe w tym zakresie nieprawidłowości. Powyższa korespondencja została odebrana przez Wójta dnia [...] kwietnia 2012 r. (k. 14 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Skarżąca zwróciła się do Wójta o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) odnośnie protokołu nr [...] z posiedzenia wspólnego Komisji Stałych Rady Gminy W. odbytego dnia [...] lutego 2012 r.:
a) o wskazanie terminu spotkania z właścicielami działek, na które powoływał się w swym wystąpieniu Zastępca Wójta - ad. pkt 2 ust. 7 zd. 7,
b) o wskazanie miejsca i terminu ogłoszenia o spotkaniu, o którym mowa w pkt Ia pisma,
c) o udzielenie odpowiedzi, czy sformułowanie zawarte w ad. pkt 2 ust. 7 zd. 4 protokołu "zmodyfikowano przeznaczenie terenu" oznacza, że zmiany zostały dokonane - jeśli tak, to o wskazanie podstawy dokonania zmian.
2. Odnośnie uchwały Rady Gminy W. z [...] lutego 2012 r., nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. dla obszaru położonego w południowo - zachodniej części wsi W.;
a) o wskazanie (przesłanie kopii) wniosków wskazujących na potrzebę zmiany sposobu użytkowania terenów z rolniczego na tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową z możliwością działalności usługowej - przedstawione dotąd wnioski wskazują jedynie na potrzebę przeznaczenia terenów pod zabudowę mieszkaniową,
b) o udzielenie odpowiedzi, jakie środki finansowe przeznaczono na wykonanie uchwały i przeprowadzenie procedury pianistycznej - wskazanie pozycji w budżecie na rok 2012,
c) o wyjaśnienie zasadności przeprowadzenia procedury planistycznej w kontekście dokonania zmian przeznaczenia terenu jedynie 4 działek.
3. Odnośnie procedury planistycznej dotyczącej obszaru położonego w południowo - zachodniej części wsi W.:
a) o odpowiedź na jakim etapie jest proces przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
b) o określenie podmiotu (podanie nazwiska/nazwy firmy) dokonującego przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
c) o wskazanie trybu wyboru (według jakiej procedury/decyzji dokonano wyboru) podmiotu dokonującego przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
d) o przesłanie kopii umowy między gminą a podmiotem określonym w pkt 3b, której przedmiotem jest przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
e) o określenie wysokości kosztów obciążających budżet gminy w związku z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko,
f) o określenie podmiotu (podanie nazwiska/nazwy firmy) opracowującego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
g) o wskazanie trybu wyboru (według jakiej procedury/decyzji dokonano wyboru) podmiotu opracowującego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
h) o przesłanie kopii umowy między gminą a podmiotem określonym w pkt 3f, której przedmiotem jest opracowanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
i) o określenie wysokości kosztów obciążających budżet gminy w związku z opracowaniem projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
j) o przesłanie kopii wniosków gminy o opinie w sprawie projektu planu, skierowanych do:
gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej
wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym,
regionalnego dyrektora ochrony środowiska,
właściwych organów administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,
Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w zakresie telekomunikacji
właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej i wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w zakresie lokalizacji nowych zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii zmian, o których mowa w art. 250 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w istniejących zakładach o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii i nowych inwestycji oraz rozmieszczenia obszarów przestrzeni publicznej i terenów zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnych awarii, w przypadku, gdy te inwestycje, obszary lub tereny zwiększają ryzyko lub skutki poważnych awarii,
właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego,
k) o określenie wpływu planowanych zmian na obszary:
Natura 2000 - SOO
Natura 2000 - OSO
Obszary Chronionego Krajobrazu
Parki Krajobrazowe.
Powyższa korespondencja została odebrana przez Wójta dnia [...] kwietnia 2012 r. (k. 15-16 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Skarżąca zwróciła się do Wójta z żądaniem bezzwłocznego wyjaśnienia przyczyn zaniechania udostępnienia informacji, powołując się na swe pisma z [...] i [...] kwietnia 2012 r. Powyższa korespondencja została odebrana przez Wójta dnia 24 maja 2012 r. (k. 17 akt sądowych).
W odpowiedzi z [...] czerwca 2012 r., nr [...], Wójt poinformował Skarżącą, że informacje o których mowa w piśmie z [...] maja 2012 r. i we wcześniejszym piśmie z [...] kwietnia 2012 r. zostały już Jej udzielone w trakcie obecności w Urzędzie Gminy W. w pierwszych dniach maja br. Wówczas też doręczono Skarżącej żądane dokumenty. Wójt zwrócił uwagę, że jeśli wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, np. na stronach internetowych czy też w następstwie procedury uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego, wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej (k. 32-33 akt sądowych).
Pismem z [...] lipca 2012 r. skierowanym do Wójta Skarżąca powołując się na planowaną w dniu [...] lipca 2012 r. wizytę w Urzędzie Gminy, wniosła o przygotowanie do wglądu wraz z kopiami do pobrania, wszelkiej dokumentacji planistycznej dotyczącej procesu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy letniskowej we wsi M. (k. 18 akt sądowych).
W odpowiedzi Wójt pismem z [...] lipca 2012 r., doręczonym tego dnia Skarżącej, przedstawił zasady oraz tryb udzielania informacji publicznej, załączając wzór wniosku o udzielenie informacji publicznej (k. 58-59 akt sądowych).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy wymienionych wyżej dokumentów i odpisów dokumentów, mających charakter zarówno dokumentów urzędowych, jak i dokumentów prywatnych. Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz LexisNexis 2012 t. 1 s. 1127 uw. 32 i 33).
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dotyczy to spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd może rozpatrywać skargi na bezczynność organów wtedy, gdy skarga dotyczy sprawy o charakterze administracyjnym. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Stan bezczynności zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był obowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i winny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie udip. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynność organu w zakresie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków (postanowienie NSA z: 24.1.2006 r., I OSK 928/05; 22.8.2012 r., I OSK 1818/12, oba dostępne w bazie orzeczeń NSA).
Stosownie do art. 1 ust. 1 udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu udip i podlega udostępnieniu w trybie określonym w tej ustawie. O prawie do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne stanowi art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Prawo to ma charakter szeroki, odnosząc się do pojęcia sprawy publicznej. Przykładowy katalog informacji publicznych udzielanych na podstawie udip zawarty został w art. 6 ust. 1 udip. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, TNOiK 2002 r., s. 28-29). Zgodnie z art. 1 ust. 2 udip, nie narusza ona przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Stąd w doktrynie ogół informacji publicznych dzielony jest na dwie grupy, a mianowicie informacje udostępniane w trybie udip oraz w oparciu o przepis szczególny. W przypadku kolizji regulacji prawnej o charakterze szczególnym z udip, podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej w trybie ogólnym winien zawiadomić wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w udip. W takim zawiadomieniu winno się jednocześnie wskazać właściwe przepisy oraz podać zasady i tryb dostępu do żądanych informacji, które zostały określone w przepisach szczególnych (P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Presscom sp. z o.o. 2011 r., s. 39, uw. 3). Z kolei odmowa udzielenia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w przypadku o którym stanowi art. 14 ust. 2 udip przez organ władzy publicznej następują w formie decyzji administracyjnej.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Wójt nie udzielił Skarżącej odpowiedzi na skierowane przez Nią wnioski o udzielenie informacji publicznej z [...] listopada 2011 r., [...] listopada 2011 r., [...] lutego 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca potwierdziła dokonane ustalenia w piśmie z dnia [...] października 2012 r. (k. 70 akt sądowych). Należy zauważyć, że na Wójcie nie spoczywał obowiązek udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do podania z [...] listopada 2011 r., które zostało jednoznacznie skierowane do Przewodniczącego Rady Gminy W., będącego odrębnym organem (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym j.t. Dz.U. z 2001, nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej usg; postanowienie NSA z 12.3.2008 r., II FSK 1653/06, akceptowane przez Ł. Złakowskiego w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, C. H. Beck 2011, s. 223-224 nb 6). Obowiązkiem Wójta (art. 11a pkt 2, art. 30, art. 31 usg) nie było zatem udzielanie informacji publicznej co do wniosku, który wyraźnie nie został doń skierowany.
Mimo, że w skardze Skarżąca jako organ omyłkowo wskazała "Urząd Gminy W.", to w rzeczywistości organem obowiązanym mógł być jedynie Wójt Gminy W., na co Skarżąca wyraźnie wskazała w punkcie 2 skargi (k. 4 akt sądowych). Urząd gminy jest bowiem jedynie aparatem pomocniczym wójta (art. 33 ust. 1 i 3 usg; A. Skoczylas w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski – op. cit. s. 396-397 nb 1-3).
Tym niemniej pośrednio również sam Wójt w odpowiedzi na skargę z dnia 1 sierpnia 2012 r. przyznał, że Skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na wszystkie kierowane przez Nią zapytania do "Urzędu Gminy". Usprawiedliwieniem dla tego rodzaju zaniechania nie może być znaczna liczba pism kierowanych przez Skarżącą do Wójta, ani też kierowanie ich z pominięciem urzędowego formularza wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ustawodawca nie uzależnił bowiem skuteczności wniesienia podania w ramach ogólnego trybu udzielania informacji publicznej o którym stanowi udip od obowiązku jego wniesienia na urzędowym druku formularza (jak np. uczynił to w art. 257 ppsa bądź art. 1301 § 11 i § 2 kpc). Urzędowy druk formularza winien być traktowany jako rodzaj pouczenia (art. 9 kpa), który pozwala wnioskodawcy na sprecyzowanie wniosku i uniknięcie błędu (np. omyłkowe zakreślenie 7 różnych sposobów udostępnienia tych samych informacji; k. 29 akt sądowych); organowi zaś ułatwia szybkie i sprawne udzielenie odpowiedzi. Z kolei dochodząc do przekonania, że część żądanych przez Skarżącą informacji nie miało charakteru informacji publicznej Wójt nie poinformował Skarżącej w formie pisemnej, które dokładnie zapytania sformułowane przez Skarżącą Wójt ocenił, jako nie spełniające wymogów informacji publicznej. Kierowane do Skarżącej informacje w formie ustnej również nie mogły zostać uznane przez Sąd za wystarczające, ponieważ Skarżąca wyraźnie zaprzeczyła (k. 70 akt sądowych) ich uzyskaniu w formie ustnej, a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. Organ udzielający informacji publicznej, winien móc udowodnić, że daną informację publiczną udostępnił, w jaki sposób i kiedy.
Odnosząc się do natomiast do twierdzenia zawartego w odpowiedzi na skargę dotyczącego jej dopuszczalności, Sąd uznał je za niezasadne. Skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a udip nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (wyrok NSA z 24.5.2006 r., I OSK 601/05, baza orzeczeń NSA; P. Sitniewski – op. cit., s. 194-196, uw. 6.3 i przywołane przez Komentatora orzecznictwo). W sprawie nie zachodziły zatem przesłanki odrzucenia skargi
Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 149 § 1 ppsa zobowiązał Wójta do rozpoznania wniosków Skarżącej zawartych w pismach z dnia [...] listopada 2011 r., [...] lutego 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku.
W 2 pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 149 §1 ppsa stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzekając w tym przedmiocie Sąd miał na uwadze znaczną ilość korespondencji kierowanej przez Skarżącą do Wójta i brak negatywnej intencji w działaniu Wójta. Jak bowiem zauważyła sama Skarżąca, przedmiotem skargi uczyniła jedynie te zapytania, na które w Jej ocenie Wójt nie udzielił pisemnej odpowiedzi. Ze stwierdzenia tego i z analizy akt sprawy wynika, że na szereg zapytań, kierowanych przez Skarżącą, Wójt udzielił Jej odpowiedzi. Przy tym również na niektóre z wniosków stanowiących przedmiot skargi w trakcie jej rozpoznawania okazało się, że Wójt udzielił skarżącej informacji, co Skarżąca sama przyznała w piśmie z [...] października 2012 r. (k. 70 akt sądowych). Wójt trafnie uznał także, że co do części informacji publicznych, dotyczących procedury uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego, których udostępnienia domagała się Skarżąca, wyłączona jest na podstawie przepisów szczególnych, z trybu udostępniania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 udiś; k. 32-33 akt sądowych). Zabrakło jednak precyzyjnego wskazania w piśmie, które konkretnie z żądanych informacji nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i powołania przepisów ustaw odrębnych, które regulują dostęp do tych informacji (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 28-29). Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm. obecnie j.t. Dz. U. 2012, poz. 647) po to zapewnił szeroki udział społeczeństwa w rozbudowanej i sformalizowanej procedurze planistycznej (np. art. 17 upzp), poddanej następnie kontroli sadu administracyjnego (art. 101 ust. 1, 2a, 3 usg), by nie dublować obowiązków ciążących na organach w ramach procedury planistycznej. Władztwa planistycznego gminy ani zamiaru jego realizacji nie można kwestionować ani ograniczać w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a obowiązkiem organu jest należyte ważenie proporcji między ochroną prawa do informacji a nadużywaniem tego prawa i wykorzystywania do celów niezgodnych z intencjami ustawodawcy (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska – op. cit. s. 28 akapit 3).
W sprawie nie zachodziły przesłanki nałożenia na organ grzywny (art. 149 § 2 ppsa). O karze na podstawie art. 23 udiś orzekać może wyłącznie Sąd powszechny w odrębnym postępowaniu.
Z tego względu w pkt 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę w części odnoszącej się do wniosków o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2011 r., [...] kwietnia 2012 r., [...] maja 2012 r., [...] lipca 2012 r.
W 4 pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Wójta na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł, na którą złożył się jedynie zwrot uiszczonego wpisu sądowego, którego wysokość została określona w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło