IV SAB/Po 73/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie niewydania decyzji 1. nakazuje zakończyć postępowanie w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego na nieruchomości w K. przy Ul. F. [...] wydając akt w stosownej formie w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski jh W dniu [...] sierpnia 2007 r. W. T. i K. T. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) wniosek o kontrolę obiektu budowlanego posadowionego w K. na działkach [...] i [...]. Do wniosku dołączono pismo Starosty w K. z dnia [...] października 1999 r. z informacją, iż od 1985 r. do dnia sporządzenia pisma nie wydano pozwolenia na budowę budynku gospodarczego w K. przy ul. F. na działce nr [...] dla państwa D. i M. W.. W odpowiedzi na złożony wniosek, PINB w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdził, że sprawa nie leży w gestii jego kompetencji. W dniu [...] maja 2009 r. W. T. złożył zażalenie do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej WINB) na sposób załatwienia sprawy – "w istocie na bezczynność PINB w K.". WWINB postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. złożone zażalenie uwzględnił i nakazał PINB w K. załatwienie sprawy do dnia [...]czerwca 2009 r. PINB, po przeprowadzeniu kontroli, w dniu [...] czerwca 2009 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie "dobudowanego pomieszczenia handlowo-usługowego z tarasem i schodami do budynku mieszkalnego" bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w K. przy ul. F. na działce nr [...], należącej do pana M. W. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. PINB wezwał M. W. do przedłożenia dokumentów w postaci: zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie popełnienia samowoli budowlanej wraz z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; inwentaryzacji budowlanej samowolnie wybudowanego obiektu wraz z ekspertyzą stanu technicznego budynku; inwentaryzacji geodezyjnej; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. W. T. w dniu [...] lipca 2009 r. zażądał stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z dnia [...] lipca 2009 r. jako wydanego z naruszeniem prawa. WWINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie wydane przez WWINB. W dniu [...] października 2009 r. W. T. zażądał udzielenia informacji czy dostarczono dokumenty, które nakazał przedłożyć PINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. PINB wezwał M. W. do przedłożenia dokumentów jak w postanowieniu z dnia [...] lipca 2009 r. w terminie 7 dni, pod rygorem rozpatrzenia sprawy w oparciu o zebrany materiał. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r., które wpłynęło do PINB [...] listopada 2009 r., pełnomocnik W. T. – radca prawny G. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu I instancji – PINB w K., powołując się na treść art. 35 k.p.a. oraz 37 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. PINB podniósł, że przedmiotowa skarga do WSA w Poznaniu została złożona w czasie rozpoznawania skargi W. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., złożonej do WSA w Warszawie. W piśmie procesowym z dnia [...]marca 2010 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o dołączenie do akt sprawy: żądania strony z dnia [...] października 2009 r. udzielenia informacji oraz zawiadomień PINB z dnia [...] grudnia 2009 r. i z dnia [...] marca 2010 r. Oba wymienione ostatnio pisma PINB informują o przedłużającym się postępowaniu i wskazują na nowe terminy załatwienia sprawy: pierwsze do dnia [...] marca 2010 r., drugie – do [...] maja 2010 r. Pełnomocnik Skarżącego wyraził pogląd, iż zawiadomienie o nowym terminie załatwienia sprawy winno mieć formę niezaskarżalnego postanowienia, i że konstrukcja przepisu art. 36 k.p.a. pozwala tylko na jednokrotne przesunięcie terminu załatwienia sprawy, a wskazany nowy termin nie powinien być dłuższy, niż dwa miesiące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) obejmuje również bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność, środkiem zaskarżenia jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a., które powinno być skierowane do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie Skarżący wyczerpał tryb z art. 37 k.p.a, a tym samym dopełnił warunku dopuszczalności skargi wskazanego w art. 52 § 1 p.p.s.a. Na wstępie należy podnieść, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1999 r. IV SAB 153/98 oraz Komentarz do ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1999 r. I SAB 60/99. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Art. 104 § 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Organ administracji zgodnie z przepisami prawa winien działać bez zbędnej zwłoki i prowadzić postępowanie bez niepotrzebnego wstrzymywania jego biegu i przewlekłości. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji administracyjnej oddala realizację nakazu prawa, narusza prawa strony, podważa autorytet władzy i zaufanie obywateli do organów Państwa. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, iż rozpatrzenie przedmiotowego wniosku o przeprowadzenie postępowania w sprawie "dobudowanego pomieszczenia handlowo-usługowego z tarasem i schodami do budynku mieszkalnego" bez wymaganego pozwolenia na budowę, na nieruchomości w K. przy ul. F. na działce nr [...], wymagało załatwienia poprzez wydanie stosownego aktu. Zatem PINB w K. powinien wszcząć postępowanie w tej sprawie, a następnie prowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać orzeczenie w stosownej formie. Przedmiotowy wniosek został złożony w dniu [...] sierpnia 2007 r. Organ wszczął postępowanie w dniu [...] czerwca 2009 r., ale nie załatwił wniosku z uwzględnieniem terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Zważyć należy także, iż W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem zobowiązał Organ I instancji do załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia [...] czerwca 2009 r. Niezałatwienie przez organ sprawy w terminie wynikającym z art. 37 § 1 k.p.a., ani w terminie dodatkowym wyznaczonym przez W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, świadczy o bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Obojętne jest zatem czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub dokonania czynności ma charakter zawiniony, czy też niezawiniony. W tym kontekście stwierdzić trzeba, że przeprowadzone w sprawie postępowanie pozostaje bez wpływu na fakt, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności od momentu złożenia wniosku w 2007r. Wystosowanie do stron zawiadomienia o wszczęciu postępowania i wezwanie M. W. do złożenia dokumentów, nie eliminuje bezczynności organu w wyżej przytoczonym rozumieniu tego słowa przez doktrynę i orzecznictwo. Również do wskazanego przez organ II instancji - PINB terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] czerwca 2009 r., PINB nie podjął czynności, które uznać by można jako "załatwienie" sprawy z wniosku w sprawie legalności przebudowy przedmiotowego budynku. Uzasadniony jest więc zarzut Skarżącej co do bezczynności organu w załatwieniu jej wniosku. Termin przewidziany przez ustawodawcę został przez organ w niniejszej sprawie w oczywisty sposób naruszony, przy czym - co trzeba wyraźnie podkreślić - nie odniosło pożądanego skutku postanowienie WINB z dnia [...] maja 2009 r. Należy dodać, iż okoliczność, że w międzyczasie prowadzone było postępowanie przez WWINB, a następnie GINB w związku z żądaniem stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2009 r., nie wyłącza skutku naruszenia przez organ I instancji terminu załatwienia sprawy. Z akt sądowych wynika, iż organ do wniesienia skargi, tj. [...] listopada 2009 r., nie skorzystał z instytucji unormowanej w art. 36 k.p.a. W myśl tego przepisu, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dopiero po wniesieniu skargi, PINB pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. zawiadomił Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy: do [...] marca 2010 r. a następnie pismem z dnia [...] marca 2010 r. – do [...] maja 2010 r. Odnosząc się poglądów prawnych pełnomocnika skarżącego, wyrażonych w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. w związku z treści a art. 36 k.p.a., Sąd podziela stanowisko, iż zawiadomienie strony o zwłoce w załatwieniu sprawy winno mieć formę postanowienia. Jest to czynność procesowa, która wpływa na uprawnienia strony (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wydanie 6 C. H. Beck 2004 r., s. 283). Odnośnie kwestii wyznaczenia nowego terminu na podstawie art. 36 k.p.a., Sąd za trafny uważa pogląd, iż organ wyznaczający nowy termin jest związany przepisem art. 12 § 2 k.p.a i art. 35 § 1 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu, czyli z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania (m. in. wyrok WSA z 09.09.2008 r., sygn. IV SAB/Wa 83/08; lex nr 5239350.). Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska jh