IV SAB/Po 76/15

Dnia 07 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W. na bezczynność Wójta Gminy T. P. w przedmiocie braku odpowiedzi na wnioski p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z (...) r. (data sporządzenia oraz wpływu do organu) S. W. (dalej: "Skarżący") wniósł, za pośrednictwem Wójta Gminy T. P. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji"), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność "Urzędu Gminy w T. P.", wskazując, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na pisma z (...) r. i z (...) r. (daty wpływu do organu), których kopie załączył do skargi. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosków, nie można wszcząć ponownie postępowania w sprawie wydania decyzji na usunięcie drzew na działkach przy ul. K. i T. Zarazem organ zaznaczył, że w tym samym dniu –(...) r. – Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: "SKO"). Kopia "skargi" do SKO, uznana przez organ I instancji za zażalenie, została dołączona do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie; "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie przepisanych środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W świetle przywołanych unormowań skuteczne wniesienie skargi na bezczynność Wójta (bo tak w istocie należy odczytywać wniesioną przez Skarżącego za pośrednictwem ww. organu skargę na bezczynność "Urzędu Gminy"), będącego organem pierwszej instancji, zależy od uprzedniego wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia; w tym przypadku – do SKO. Takie zażalenie może być wystosowane przez Skarżącego w każdym czasie, jednakże przed wniesieniem skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący przed wniesieniem w dniu (...) r. przedmiotowej skargi do Sądu nie dochował powyższego wymogu i nie wniósł do SKO zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wprawdzie w dniu (...) r. Skarżący wniósł także do SKO identycznie brzmiącą "skargę", która w swej istocie mogłaby zostać uznana za zażalenie, ale uczynił to w tym samym dniu, a więc w sensie prawnym równocześnie z wniesieniem skargi do Sądu – gdyż w prawie polskim, w świetle ogólnej reguły wysłowionej w art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego, znajdującej odpowiednie zastosowanie także na gruncie procedury administracyjnej (art. 57 § 1 k.p.a.) i sądowoadministracyjnej (art. 83 § 1 p.p.s.a.), najkrótszą jednostką czasu (obliczeniową) jest "dzień", rozumiany jako doba liczona od północy do północy (tzw. computatio civilis), co oznacza, że czynności wykonane w tym samym dniu przychodzi uznawać za dokonane jednocześnie – a nie uprzednio, jak tego wymaga art. 52 § 1 p.p.s.a. Przepis ten wyraźnie stanowi, że wniesienie skargi do sądu może nastąpić dopiero "po" wyczerpaniu środków zaskarżenia (tu: po wniesieniu zażalenia). Brak wcześniejszego wykorzystania przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, że złożona do sądu administracyjnego skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 zd. pierwsze p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia, tj. przedmiotową skargę na bezczynność Wójta odrzucił, przy czym zgodnie z art. 58 § 3 zd. drugie p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.