IV SAB/Po 8/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu w przedmiocie niewydania decyzji nakazuje Wielkopolskiemu Kuratorowi Oświaty w Poznaniu udostępnienie J.K. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku informacji publicznej określonej we wniosku złożonym w dniu [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/E. Makosz-Frymus J.K. pismem z 11 stycznia 2008r. (data wpływu) zwrócił się do Kuratora Oświaty, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p.), o udzielenie informacji o datach wizytacji, kontroli i sprawdzania Szkoły Podstawowej nr 1 w Wolsztynie przez wizytatorów Kuratorium Oświaty w okresie od 3 września 2007r. do 31 grudnia 2007r. Skarżący wskazał, że w rozmowie telefonicznej w dniu 11 stycznia 2008r. pracownik Kuratorium Oświaty w Poznaniu żądał wskazania celu uzyskania takich informacji, a następnie odmówiła ich udzielenia. Wielkopolski Kurator Oświaty pismem nr [] z 5 lutego 2008r. podał, że nad Szkołą Podstawową [...]sprawowany jest systematyczny nadzór pedagogiczny. Ponadto wskazaną placówkę wizytowano wielokrotnie w celu rozpoznania zgłaszanych przez skarżącego spraw, poinformowano skarżącego o możliwości odbycia rozmowy w siedzibie organu w Poznaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J.K. podniósł, że Kurator Oświaty nie udzielił mu wnioskowanej przez niego informacji, ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udzielenia. Zdaniem skarżącego, taki stan rzeczy blokuje rozstrzygnięcie sprawy. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając że sporządzenie wykazów, list dat czy osób nie stanowi informacji publicznej. W ocenie organu udostępnieniu podlega dokumentacja przebiegu i efektów kontroli, a nie sporządzony na żądanie wykaz dat kontroli przeprowadzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawy dostępu do informacji publicznej konstytuuje art. 61 Konstytucji RP określając, jakie informacje obywatel może uzyskać (ust. 1 i 2). Dotyczy to mianowicie obywatelskiego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne. Z pewnym uproszczeniem stwierdzając, chodzi tu o informacje warunkujące świadomy i racjonalny udział obywateli w życiu publicznym, łącznie z podejmowaniem w tym zakresie decyzji w celu realizacji zasady zwierzchnictwa narodu (por. W. Skrzydło: Konstytucja RP, Komentarz, Zakamycze 1999, s. 58) lub ułatwienie sprawowania społecznej kontroli "nad procesami sprawowania władzy" (por. P. Winczorek: Konstytucja RP, Komentarz, Liber 2000, s. 83). Ratio legis regulacji zawartej w art. 61 Konstytucji RP, a także w ustawie o dostępie do informacji publicznej wynika, jak już podkreślono, z powołaniem się na literaturę, z zasady udziału obywateli w życiu publicznym i sprawowania społecznej kontroli. W celu zaś realizacji tej zasady obywatel ma prawo uzyskania wiedzy o sprawach publicznych. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a nadto że podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W doktrynie i orzecznictwie przyjęła się rozszerzająca wykładnia tego pojęcia, obejmująca swoim zakresem nie tylko wiadomości wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące takie funkcje a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji, ale również wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne lecz odnoszące się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02 niepubl. i wyrok NSA z 30 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02, publ. LEX nr 78062, M.Prawn. 2002/23/1059). Powyższą definicję ustawodawca uzupełnił poprzez przykładowe wyliczenie w art. 6 ust.1 u.d.i.p. rodzajów informacji podlegających udostępnieniu, w pewnym stopniu konkretyzując w ten sposób zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. Ustosunkowując się do skargi, organ wskazał, że wnioskowana przez skarżącego informacja o datach przeprowadzenia wizytacji i kontroli Szkoły Podstawowej nie mieści się w katalogu art. 6 u.d.i.p. W świetle przepisów art. 4 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. stanowisko organu uznać należy za błędne, albowiem szeroki jest nie tylko zakres osób mogących ubiegać się o udostępnienie im informacji publicznej, jak i samo pojęcie tej informacji publicznej obejmuje swoim zasięgiem obszerną działalność organów publicznych – a do tych zaliczyć należy Kuratora Oświaty. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ jest podmiotem wykonującym zadania publiczne zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej i mieści się w podmiotowym zakresie wskazanym w art. 4 u.d.i.p. Na marginesie godzi się zauważyć, że katalog wskazanych w tym przepisie podmiotów nie jest zamknięty, a ich wyliczenie ma charakter przykładowy. W kontekście dalszych rozważań na temat przepisu art. 6 u.d.i.p. można dojść do wniosku, że tworzenie otwartych, nie enumeratywnych wyliczeń, jest konsekwentnym założeniem przyjętym przez ustawodawcę na gruncie niniejszej ustawy. Ponadto Sąd za konieczne uznał wskazanie, że katalog wskazany w art. 6 u.d.i.p. jest tylko wyliczeniem przykładowym, nie wyczerpującym wszystkich rodzajów, form i nośników informacji publicznej. Przepis ten skonstruowano wskazując, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności ta, o której mowa w kolejnych punktach od 1 do 5. Zwrot "w szczególności" wprost wskazuje na otwarty charakter katalogu ujętego w przepisie art. 6 u.d.i.p. Organ pominął w swoich rozważaniach tę istotną okoliczność, poprzestając na stwierdzeniu, że skoro informacja wnioskowana przez skarżącego nie została wymieniona w powołanym przepisie, to nie może ona mu zostać udostępniona. Aby prawidłowo ustalić, czy wnioskowana przez skarżącego informacja jest publiczną w rozumieniu przedmiotowej ustawy i czy w związku z tym powinna zostać udzielona skarżącemu, organ zobligowany był sięgnąć także do przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wielkopolski Kurator Oświaty sprawując na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) nadzór nad Szkołą Podstawową nr 1 w Wolsztynie niewątpliwie informację publiczną wytworzył. Skoro między stronami jest bezsporne, że dokonywane były czynności z zakresu kontroli, to ich immanentnym elementem są daty w których nastąpiły. Organ nie mógł skutecznie odmówić skarżącemu dostępu do wnioskowanej przez niego informacji zasłaniając się treścią przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Powołana regulacja określa, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, przy czym przez dokumenty urzędowe określone w tym przepisie należy rozumieć nie tylko wskazaną tam przykładowo (ustawodawca ponowił sformułowanie "w szczególności") dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, ale również wszelkie inne dokumenty mające charakter urzędowych – czyli wytworzonych w ramach kompetencji przyznanych właściwemu organowi. Wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, skarżący nie wnosił o sporządzenie wykazu dat przeprowadzonych kontroli, treść wniosku jest w tej mierze jasna – zawiera on prośbę o "udzielenie informacji, kiedy (z podaniem dat) w okresie od 2007-09-03 do 2007-12-31 wizytowana, kontrolowana, sprawdzana itp. była Szkoła Podstawowa przez wizytatorów Kuratorium Oświaty". Sformułowanie wniosku jest oczywiste, a zarazem pozostawia organowi pełną swobodę, co do sposobu i formy przekazania przedmiotowej informacji, tylko jego oczywista błędna interpretacja doprowadziła organ do konkluzji wyrażonej w odpowiedzi na skargę. Sąd wskazuje, że prawidłowe rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, mogło w niniejszej sprawie nastąpić w wieloraki sposób, bez konieczności wytwarzania zestawienia, chociażby poprzez przesłanie kopii dokumentów pokontrolnych. Reasumując, skoro ustawodawca wprost przewidział obowiązek udostępnienia dokumentów urzędowych dotyczących kontroli, to nie sposób przyjąć że organ nie ma jednocześnie obowiązku udostępnienia dat tych kontroli, których to daty są niewątpliwym elementem wskazanych dokumentów. Na marginesie należy wskazać, że także w przypadku wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie wykazu dat kontroli – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca – organ mający wiedzę o tych datach, byłby zobowiązany do sporządzenia i udostępnienia takiego wykazu zgodnie z wnioskiem podmiotu ubiegającego się o dostęp do informacji publicznej. Wynika to wprost z brzmienia art. 14 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że organ pozostając w bezczynności wobec wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej naruszył przepisy art. 4 ust. 1 i 14 ust. 1 u.d.i.p., wobec czego orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus JH