IV SAB/Po 81/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Maciej Busz /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A.P. na bezczynność E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania E.O. Sp. z o. o z siedzibą w P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 25 marca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z 12 lutego 2015 r.; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny; 4. zasądza od E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz skarżącego A.P. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania A.P. wnioskiem z dnia 12.02.2015r. wystąpił o udostępnienie mu informacji publicznej poprzez: 1. wskazanie, czy linie elektroenergetyczne zlokalizowane na nieruchomości położonej w m. P., działka nr [...] , Gm. M. dla której Sąd Rejonowy w N.T. prowadzi Kw nr [...] stanowią własność Spółki E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej zwana Spółką), a w przypadku odpowiedzi negatywnej, o wskazanie czy Spółce przysługuje jakikolwiek inny tytuł prawny do tych linii elektroenergetycznych, 2. wskazanie, jakiego rodzaju linie elektroenergetyczne są zlokalizowane na w/w nieruchomości, wskazanie ich parametrów poprzez określenie w szczególności ich numerów ewidencyjnych, poziomu napięcia, ilości oraz rozmieszczenia słupów, długości linii, odległości w jakiej względem siebie się znajdują skrajne przewody linii elektroenergetycznych, powierzchni jaką zajmują linie elektroenergetyczne zlokalizowane na tej nieruchomości z wyszczególnieniem powierzchni zajmowanej przez słupy i ewentualnie inne elementy infrastruktury przesyłowej posadowione na tej nieruchomości oraz powierzchni zajmowanej przez przewody linii elektroenergetycznych na niej zlokalizowanych, 3. wskazanie kiedy i na jakiej podstawie spółka nabyła własność lub inny tytuł prawny do linii elektroenergetycznych tam zlokalizowanych, 4. wskazanie, kiedy i na jakiej podstawie ewentualni poprzednicy prawni (począwszy od dnia powstania linii) Spółki nabyli własność lub inny tytuł prawny do linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na w/w nieruchomości, 5. wskazanie, kiedy i na jakiej podstawie zostały wybudowane linie elektroenergetyczne zlokalizowane na w/w nieruchomości, 6. wskazanie kiedy i na jakiej podstawie zostały oddane do użytku linie elektroenergetyczne zlokalizowane na w/w nieruchomości, 7. wskazanie, czy Spółka posiada tytuł prawny do korzystania z w/w nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na tej nieruchomości linii elektroenergetycznych, 8. wskazanie, kiedy i w jaki sposób Spółka nabyła tytuł prawny do korzystania z Nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na tej Nieruchomości linii elektroenergetycznych, 9. wskazanie, kiedy i w jaki sposób ewentualni poprzednicy prawni (począwszy od dnia powstania linii) Spółki nabyli tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na tej nieruchomości linii elektroenergetycznych, 10. wskazanie jakie działania podejmuje Spółka celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii elektroenergetycznych tam zlokalizowanych, 11. wskazanie, z jakiej części tej nieruchomości korzysta Spółka celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii elektroenergetycznych, 12. wskazanie, jakie ograniczenia w korzystaniu z w/w nieruchomości wiążą się z istnieniem na niej linii elektroenergetycznych, w tym w szczególności: * wskazanie w jakiej minimalnej odległości od linii elektroenergetycznych możliwa jest swobodna zabudowa, składowanie maszyn i urządzeń lub sadzenie drzew, * wskazanie w jakiej minimalnej odległości od linii elektroenergetycznych możliwe jest prowadzenie prac budowlanych lub rolnych z wykorzystaniem służących do tego maszyn i urządzeń, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Jednocześnie wniesiono o precyzyjne określenie dokumentów (aktów normatywnych) potwierdzających okoliczności, których dotyczą w/w zapytania, oraz o przesłanie kserokopii tych dokumentów, lub wskazanie terminu i miejsca, w którym pełnomocnik wnioskodawcy będzie mógł zapoznać się z tymi dokumentami. E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. pismem z dnia [...].03.2015r. nr [...] na podstawie art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej u.d.i.p.), po rozpatrzeniu powyższego wniosku odmówił udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu odmowy wskazano, że żądana informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, a więc takiej informacji, wobec której przedsiębiorca podjął kroki mające na celu zachowanie jej poufności, umieszczając w obowiązującej w przedsiębiorstwie "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w E.O. Sp. z o.o.". Wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa E.O. Sp. z o.o. zawarty jest w Załączniku nr 1 do Instrukcji, o której mowa wyżej, przyjętej uchwałą nr [...] Zarządu E.O. Sp. z o.o. z dnia [...].03.2011 r. Przedmiotem ochrony są między innymi dokumenty i informacje wskazane w pozycji 27 i 28 przedmiotowego Wykazu, przesyłanego w załączeniu. A.P. pismem z dnia 25.03.2005r. wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w nieprzekraczalnym terminie 14 dni, pod rygorem złożenia skargi na bezczynność organu (spółki). W uzasadnieniu w/w pisma skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, iż rzeczony wniosek dotyczy informacji mającej charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Skarżący stwierdził, iż Spółka, dokonując błędnej interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p., przyjęła, iż informacje których udostępnienia domagał się skarżący, stanowią "tajemnicę przedsiębiorstwa", podczas gdy informacje te ze swej istoty mają charakter informacji jawnych, dostępnych dla nieograniczonej liczby osób, co jednoznacznie przemawia przeciwko zakwalifikowaniu ich jako informacje mające charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Skarżący podkreślił, iż dla zakwalifikowania danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie wystarczy jednostronny akt woli zainteresowanego podmiotu wyrażający się np. w sporządzeniu listy informacji niejawnych w danym przedsiębiorstwie. Takie "spłaszczenie" definicji informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy w sposób oczywisty wypaczałoby sens przepisów u.d.i.p., w praktyce uniemożliwiając zainteresowanym osobom uzyskiwanie jakichkolwiek informacji nt. podmiotów zobowiązanych do ich ujawnienia. Wskazując na brak w u.d.i.p. definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorcy skarżący stwierdził, iż zasadnym jest skorzystanie z definicji tajemnicy przedsiębiorstwa sformułowanej w treści art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz., 1503, ze zm), zgodnie z którym łączne wskazanych w nim przesłanek pozwala na zakwalifikowanie określonej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. W ocenie skarżącego żadna z informacji objęta wnioskiem o udzielenie informacji publicznej nie spełnia kryteriów pozwalających na zakwalifikowanie jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. Uniemożliwia to przede wszystkim fakt, iż żadna z żądanych informacji nie ma charakteru informacji niejawnej. Mając na uwadze fakt, iż sposób korzystania przez Spółkę z nieruchomości Wnioskodawcy ma charakter wybitnie rzeczowy, odpowiadający bądź to służebności przesyłu bądź to nawet prawu własności (względnie użytkowania wieczystego) stwierdzić należy, iż tego rodzaju uprawnienia ulegają ujawnieniu w księgach wieczystych nieruchomości, i choćby z tego oczywistego względu nie sposób uznać ich za informacje niejawne. Wobec braku wydania decyzji rozpoznającej powyższy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy A.P. pismem z dnia 12 maja 2015r. złożył skargę na bezczynność Spółki E.O. Sp. z o. o. z siedzibą w P., zarzucając tej Spółce naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na nierozpoznaniu w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu dotyczącym wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego w związku z uprzednim wydaniem przez Spółkę decyzji o odmowie udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji pozbawienie Skarżącego prawa do sądowej weryfikacji merytorycznych podstaw wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie spółki E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 marca 2015 roku w terminie 14 dni licząc od dnia wydania wyroku w sprawie oraz stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wniósł o wymierzenie Spółce grzywny w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano na naruszenie art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którymi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznaje się w terminie 14 dni. Skarżący podtrzymał również argumentację podnoszoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E.O. sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę wniosła o umorzenie postępowania w sprawie wskazując, iż rozpoznano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wydając rozstrzygniecie z dnia [...].06.2015 r. o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej, wysłane pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11.06.2015 r. W odpowiedzi na skargę wskazano również, iż przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do jednostki właściwej, tj. Rejonu Dystrybucji M. , wpłynął dopiero 06.05.2015 r. Sytuacja ta spowodowana była przekazaniem pisma do niewłaściwej jednostki E.O. Sp. z o.o. Skarżący pismem z dnia 22.07.2015r. podtrzymał swą skargę w całości. Jednocześnie przyznał, że po wniesieniu niniejszej skargi Spółka udzieliła odpowiedzi na wcześniejszy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co świadczy, że skarga była uzasadniona. Podkreślono również konieczność rozstrzygnięcia, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej skargi pozostaje więc argumentacja Spółki, iż bezczynność w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spowodowana była przekazaniem pisma do niewłaściwej jednostki E.O. Sp. z o.o. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. bezczynność polegającą na nierozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...].03.2015r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Natomiast w myśl art. 16 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. Wskazany wyżej przepis określający termin do rozpatrzenia odwołania ma odpowiednie zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy udzielenia informacji publicznej przez podmioty obowiązane do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej (art. 17 ust. 2 u.d.i.p.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie wpłynął do Spółki w dniu 30 marca 2015r. Okolicznością bezsporną jest, iż do dnia wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność, pomimo upływu terminu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został rozpoznany. Tym samym oczywiste jest, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w tym zakresie. Jak wynika bowiem z akt sprawy E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. dopiero pismem z dnia [...].06.2015r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku z dnia 25.03.2015r. podtrzymała swe stanowisko wyrażone w piśmie [...].03.2015r. nr [...] . W tym miejscu należy zauważyć, że choć pisma E. z dnia [...].03.2015 r. oraz [...].06.2015r. choć nie zostały nazwane decyzjami, to jednak niewątpliwie należy je tak zakwalifikować. Zawierają one bowiem niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p.. Posiadają one bowiem datę, oznaczenie organu (E. ), przedmiot rozstrzygnięcia, rozstrzygnięcie, oraz podpis i określenie z imienia i nazwiska osoby, która je wydała. Pismo z dnia [...].06.2015r. nie zawiera co prawda podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego, oraz pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie pozbawia to jednak tegoż pisma charakteru rozstrzygnięcia o jakim mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Tym samym przyjąć należało, co zresztą przyznaje zarówno E. , jak i sam skarżący, że E. rozpoznało wniosek skarżącego z dnia 25.03.2015r. o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej Niewątpliwie zatem w dacie orzekania przez Sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności w odniesieniu do wspomnianego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jako bezprzedmiotowego. Jednak, jak stwierdza się w orzecznictwie, wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 tej ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013/[...] , Lex nr 1271778). Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu bezczynność wynikała bowiem z milczenia organu jak i z lekceważącego stosunku do przedmiotowego wniosku. Powodem przyjęcia, iż bezczynność organu miała postać kwalifikowaną jest również znaczne przekroczenie 14 dniowego terminu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do dochowania którego E.O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. była zobowiązana na podstawie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Sądu nie zaistniały jednak przesłanki do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., która ma przede wszystkim charakter dyscyplinujący, a w dalszej kolejności represyjny i prewencyjny. Wskazana w odpowiedzi na skargę okoliczność, która doprowadziła do stanu bezczynności (przekazanie pisma do niewłaściwej jednostki E.O. Sp. z o.o.), nie skłania do bowiem uznania, by konieczne było w niniejszej sprawie sięganie po środki prewencyjne i represyjne, zaś wobec ustania bezczynności, cel dyscyplinujący grzywny odpadł. Końcowo należy wskazać, zawarta w skardze argumentacja co do zasadności udzielania wnioskowanej informacji nie dotyczy skarżonej bezczynności, lecz decyzji odmownej na którą przysługuje odrębna skarga. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 i § 2, oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.