IV SAB/Po 92/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-12-11
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prymas Polski jest organem administracji publicznej, którego bezczynność podlega kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność Prymasa Polski, ponieważ Prymas Polski, jako organ Kościoła Katolickiego, nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosunki między państwem a Kościołem opierają się na autonomii i niezależności, a działalność Prymasa Polski regulowana jest prawem kanonicznym.Stan faktyczny
E. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Prymasa Polski w przedmiocie braku odpowiedzi na korespondencję. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Z. na bezczynność Prymasa Polski w przedmiocie braku odpowiedzi na nadesłana korespondencję postanawia odrzucić skargę.
E. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prymasa Polski w przedmiocie braku odpowiedzi na nadesłaną korespondencję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, co wynika z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Do ich właściwości należą zatem sprawy wymienione w katalogu ujętym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa), lub takie, o których mowa w § 3 tego artykułu (przewidziane do kontroli przez przepisy szczególne i na zasadach w nich przewidzianych).
W myśl art. 3 Ppsa:
§ 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przenosząc powyższe rozważania, że przedmiotem skargi jest bezczynność Prymasa Polski.
Jak wynika z ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 29, poz. 154 ze zm.) Prymas Polski jako metropolita gnieźnieński jest organem osoby prawnej jaką jest metropolia gnieźnieńska (art. 7). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami.
Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. art. 25 ust. 3 Konstytucji RP stosunki między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie. W przypadku Kościoła rzymskokatolickiego autonomię taką przewidują również przepisy Konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską.
W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na Kodeks Prawa Kanonicznego, który jest autonomicznym prawodawstwem Kościoła rzymskokatolickiego. Oznacza to, że akt ten nie mieści się w katalogu powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej (por. art. 2 i art. 87 Konstytucji RP). Potwierdza to także sam Kodeks Prawa Kanonicznego, który w kanonie 1 stwierdza, że "kanony tego Kodeksu dotyczą jedynie Kościoła łacińskiego".
Zgodnie z postanowieniami Kodeksu Prawa Kanonicznego "oprócz prerogatywy honoru, tytuł patriarchy i prymasa nie daje w Kościele łacińskim żadnej władzy rządzenia, chyba że o niektórych z przywileju apostolskiego lub zatwierdzonego zwyczaju co innego wiadomo".
Wobec powyższego nie można uznać, że Prymas Polski należy do kategorii organów administracji państwowej, którego działalność podlegałaby kontroli sądowoadministracyjnej, lecz jego działanie wiąże się ze sferą władzy kościelnej regulowaną przez prawo kanoniczne.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pk1 Ppsa skargę odrzucił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło