IV SAB/Po 92/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. T. K. na bezczynność Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. na rzecz P. T. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej "X" zwróciło się do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w P. (dalej jako "organ" lub "RDLP w P") z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie aktualnej kategoryzacji, w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie zasad kategoryzacji obwodów łowieckich, szczegółowych zasad ustalania czynszu dzierżawnego oraz udziału dzierżawców obwodów łowieckich w kosztach ochrony lasu przed zwierzyną (Dz. U. z dnia 13 grudnia 2002 r. ze zm.) wszystkich obwodów łowieckich, których kategoryzacja została dokonana przez zespół z udziałem przedstawiciela dyrektora Lasów Państwowych w P., jak również informację o dzierżawcy ww. obwodów łowieckich wraz z ich numeracją oraz informację w postaci mapy ww. obwodów łowieckich. Pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. przekazanym w tym samym dniu Skarżącemu za pośrednictwem poczty elektronicznej organ przekazał informacje o kategoryzacji jedynie tych obwodów łowieckich, które znajdują się w zarządzie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. i są wyłączone z dzierżawienia, jak również załączył mapkę ww. obwodów. W dniu 2 lipca 2013 r. Skarżący wniósł za pośrednictwem organu skargę do tut. Sądu na bezczynność organu z uwagi na fakt, iż do dnia wniesienia skargi organ nie udzielił Skarżącemu informacji we wnioskowanym zakresie. W dniu 2 lipca 2013 r. organ na podstawie art. 54 § 3 ppsa uwzględnił skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. odrzucił skargę z uwagi na nie uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Pismem z dnia 05 września 2013 r. "X" wniosło ponownie skargę na bezczynność organu. Skarżący zważył, iż skarga w obecnym stanie rzeczy jest nadal uzasadniona i wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Analiza treści pisma organu z dnia 02 lipca 2013 r. o uwzględnieniu skargi przez organ nie wskazuje w ocenie Skarżącego, iż skarga została uwzględniona w całości. Organ przekazał Skarżącemu informację jedynie w zakresie kategoryzacji obwodów łowieckich, których jest wydzierżawiającym, podczas gdy Skarżący wnosił o przekazanie informacji o kategoryzacji wszystkich obwodów łowieckich, których kategoryzacji dokonywał zespół, w którego składzie znajdował się przedstawiciel organu. Jak wynika ze skargi w niniejszej sprawie, przedstawiciel organu bierze udział w kategoryzacji wszystkich obwodów łowieckich- leśnych i polnych. Ponadto, organ sporządzając wieloletnie łowieckie plany hodowlane musi posiadać informacje o aktualnej kategoryzacji wszystkich obwodów łowieckich położonych na terenie jego właściwości miejscowej. Fakt, iż aktualnie toczą się prace nad zmianą podziału terytorialnego obwodów łowieckich na terenie właściwości miejscowej organu nie ma znaczenia dla rozpatrzenia wniosku Skarżącego z 4 kwietnia 2013 r., bowiem organ zobowiązany jest do podania aktualnej informacji w żądanym zakresie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych sytuacja, w której organ udziela częściowej informacji, a pozostały zakres wniosku ignoruje, legitymuje wnioskodawcę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu co do części wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co do której organ nie udzielił odpowiedzi ani też nie wydał decyzji odmownej co do jej udzielenia. W ocenie Skarżącego wszyscy członkowie zespołu dokonującego kategoryzacji (a zatem i organ) wiedzą, kto dzierżawi dany obwód, ponieważ kategoryzacja obwodów dokonywana jest na okres dzierżawy, który dla każdego obwodu jest różny, w innej dacie zaczyna się i kończy. Dlatego członkowie zespołu muszą dysponować informacjami wynikającymi z umów dzierżawnych dotyczących każdego z kategoryzowanych obwodów. Dodatkowo, w przypadku obwodów leśnych to organ wydzierżawia je kołom łowieckim, zatem gdyby powyższe wnioskowanie budziło jakiekolwiek wątpliwości, w przypadku obwodów leśnych nie mają one prawa zaistnieć: organ posiada informacje o dzierżawcy każdego z tych obwodów. Zgodnie bowiem z art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy prawo łowieckie (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 nr 127 poz. 1066) obwody łowieckie wydzierżawia, na wniosek Polskiego Związku Łowieckiego, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz właściwej izby rolniczej: 1) obwody łowieckie leśne - dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 3e ustawy prawo łowieckie, wieloletnie łowieckie plany hodowlane sporządzają dyrektorzy regionalnych dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w uzgodnieniu z marszałkami województwa i Polskim Związkiem Łowieckim. Z kolei powołane wyżej rozporządzenie Ministra Środowiska wskazuje dokładnie, jakie informacje zawiera wieloletni łowiecki plan hodowlany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność skargi. Regionalny Dyrektor Lasów Państwowych w P. wyjaśnił, iż w dniu 03 lipca 2013 r. udzielił w wersji elektronicznej informacji w pełnym zakresie wynikającym ze złożonego wniosku. Przekazana informacja jest w ocenie organu informacją zupełną obejmującą kategoryzację wszystkich obwodów łowieckich położonych na terenie RDLP w P. Obejmuje zarówno obwody leśne wydzierżawiane przez dyrektora RDLP, obwody polne, których wydzierżawiającym jest starosta, jak i obwody wyłączone z wydzierżawiania. Organ wskazał, iż na terenie objętym zasięgiem działania RDLP w P. znajduje się 139 obwodów łowieckich, leśnych i polnych, w tym 7 wyłączonych z wydzierżawiania. Na powyższą okoliczność organ przedstawił zestawienie liczby obwodów z podziałem na poszczególne regionalne dyrekcje Lasów Państwowych w kraju, oraz zestawienie liczby obwodów z podziałem na poszczególne nadleśnictwa wchodzące w skład RDLP w P. W piśmie z dnia 09 grudnia 2013 r. (data wpływu) Skarżący podniósł, iż Organ wprowadził Sąd w błąd, albowiem dokument dołączony do odpowiedzi na skargę nie jest tym samym dokumentem który organ przekazał Skarżącemu jako załącznik do korespondencji mailowej z dnia 03.07.2013 r. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu przyznał, iż udzielił żądanej informacji w pełnym zakresie, wraz z mapą dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe należało umorzyć. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w P. w udzieleniu informacji, objętych wnioskiem Skarżącego z dnia 03 kwietnia 2013 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 z późn. zm.- dalej "udip"). Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 udp, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cytowanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tejże ustawie. Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu z zastrzeżeniem art. 5 ustawy. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Jak wynika z kolei z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a wymienionej ustawy, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. Trzeba przy tym zauważyć, że obowiązane do udzielenia informacji publicznej są zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip nie tylko szeroko rozumiane organy administracji publicznej, publiczne osoby prawne lub jednostki organizacyjne albo podmioty je reprezentujące, lecz także inne podmioty lub jednostki organizacyjne, jeżeli wykonują one w szczególności zadania publiczne. Należy zarazem podkreślić, że zakres nazwy "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu nazwy "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych wyrażeń abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użyteczne dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach. Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten milczy w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 ust. 1 udip) bądź nie wydaje decyzji, w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 udip (art. 16 ust. 1 udip). Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Nadto, udostępnienie informacji publicznej powinno według art. 14 ust. 1 udip nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, iż Organ bez wątpienia pozostawał w stanie bezczynności. Niemniej, zauważyć trzeba, że żądana informacja została ostatecznie udzielona skarżącemu, już po złożeniu skargi, ale przed dniem rozpoznana skargi przez sąd. Organ przyznał również, że nieuprawnionym działaniem było nieudzielenie żądanej informacji w pełnym zakresie oraz przedłużanie postępowania. Ze względu zatem na przekazanie żądanych informacji niniejsze postępowanie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 j.t.- dalej ppsa) jako bezprzedmiotowe (zob. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w sprawie. Sąd jednocześnie miał na uwadze, że art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 §1 ppsa wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 §3 Kodeksu cywilnego, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc wskazać, że udostępnienie informacji publicznej przez podmiot do tego zobowiązany po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 ppsa, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. W tym zatem zakresie, z uwagi na zmianę stanu prawnego, nie można powoływać się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że stanowisko przyjęte w tej uchwale może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na ustanie bezczynności organu (w niniejszej sprawie z uwagi na udostępnienie żądanej informacji publicznej), postępowanie może stać się bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, baza orzeczeń NSA). Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce, co do udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanej przez skarżącego informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Wprawdzie należy zauważyć, że wniosek skarżącego z dnia 3 kwietnia 2013 r. powinien zostać rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym, co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 udip), to bezczynność organu wynikała z przekonania organu, że nie uznaje się za zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej w pełnym zakresie i pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. przekazał Skarżącemu informacje o kategoryzacji jedynie tych obwodów łowieckich, które znajdują się w zarządzie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. i są wyłączone z dzierżawienia, jak również załączył mapkę ww. obwodów. Sąd miał na uwadze, iż regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie organu w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą udip. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie ppsa orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W pkt 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Organu na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.