IV SO/Po 1/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wojewody Wielkopolskiego przeciwko Radzie Gminy [...] o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Gminie [...] grzywnę w kwocie 500 zł (słownie złotych: pięćset); 2. zasądzić od Gminy [...] na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (słownie złotych: czterysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z 25 stycznia 2017 r. Wojewoda Wielkopolski, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika r.pr. K. Ś., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie Gminie [...] grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w terminie skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]". W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że skarga na plan miejscowy wpłynęła do Urzędu Gminy w dniu 25 sierpnia 2016 r., a przekazana do Sądu dopiero po interwencji telefonicznej w dniu 19 stycznia 2017 r., a więc z rażącym naruszeniem terminu określonego w przepisach prawa. Wojewoda podkreślił, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjny. Jest to środek, którego wyłączną materialnoprawną przesłanką jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi, razem z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w terminie przewidzianym w tym przepisie. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] wniósł o jego oddalenie i nienakładanie grzywny, ewentualnie o wymierzenie grzywny w możliwie najniższej wysokości. Przyznał, że nie kwestionuje stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Zwłoka w przekazaniu skargi była spowodowana niedociągnięciami organizacyjnymi. Doszło do uchybień w zakresie przekazania obowiązków w okresie urlopowym, w następstwie czego dany pracownik był przekonany, że sprawę załatwił drugi pracownik. Nadto skarga wpłynęła w trakcie absencji sekretarza – osoby czuwającej nad terminowym załatwieniem wszelkich spraw, a spowodowanej urlopem macierzyńskim osoby pełniącej tą funkcję. Na chwilę obecną na stanowisku sekretarza zatrudniony jest mniej doświadczony pracownik, który również nie dopatrzył obowiązku nadzorowania terminowego przekazania skargi. Po powzięciu informacji o zwłoce, skarga została niezwłocznie przekazana do Sądu, w dniu 19 stycznia 2017 r. Wójt zaznaczył, że jeszcze przed wniesieniem skargi na plan miejscowy Gmina uznała zarzuty organu nadzoru i oświadczyła, że będzie oczekiwać na rozstrzygnięcie w sprawie. Nadmienił, że na terenie objętym ustaleniami planu nie podjęto żadnych kroków inwestycyjnych. Nadto Wójt zaznaczył, że sytuacja taka (nieprzekazanie skargi w terminie) zdarzyła się po raz pierwszy. Zostały podjęte kroki dyscyplinujące oraz organizacyjne w celu zapobieżenia powstawaniu takich sytuacji w przyszłości. Opóźnienie nie miało charakteru zawinionego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (przekazanie skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd w pełni podziela pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. np. postanowienia NSA: z 23.09.2014 r., I OZ 759/14; z 22.07.2014 r., I OZ 489/14; z 06.06.2013 r., I OZ 429/13; z 25.04.2013 r., I OZ 278/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej jako "CBOSA"). W tej sytuacji to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie Sądowi skargi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Ponadto zauważyć należy, iż fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 03.11.2009 r., II GPS 3/09; CBOSA), gdyż nie zmienia on zaistniałego (lub nie) uchybienia terminu ustanowionego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zdarzenie to sąd bierze jednak pod uwagę miarkując wysokość grzywny. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdził, że pomiędzy wniesieniem przez Wojewodę skargi do organu (25 sierpnia 2016 r.) a przekazaniem skargi do Sądu (19 stycznia 2017 r.) upłynęło znacznie ponad 4 miesiące. Oznacza to, że skarga została przekazana z opóźnieniem ponad 3 miesięcy względem terminu ustawowego (30 dni). W ocenie Sądu, opóźnienie to było znaczne, lecz rzeczywiście brak dowodów, aby nosiło cechy umyślności. W szczególności pełnomocnik Wojewody nie zakwestionował twierdzeń Wójta o poczynieniu telefonicznych ustaleń co do akceptacji skargi i braku kroków inwestycyjnych na obszarze objętym ustaleniami zaskarżonego planu miejscowego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał za wystarczające dla realizacji funkcji grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., nałożenie jej w wysokości 500 zł. W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu – zwłaszcza przy uwzględnieniu faktu, iż rozpatrywany wniosek jest pierwszym takim odnotowanym w tut. Sądzie przeciwko Radzie Gminy [...] – i bez wątpienia mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a., w ich dolnym wymiarze. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że adresatem postanowienia o wymierzeniu grzywny za niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., uczynił Gminę [...], a nie jej skarżony organ uchwałodawczy (Radę Gminy), gdyż – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12 (CBOSA) – podmiotem władzy publicznej jest gmina mająca osobowość prawną, zdolność sądową i dokonująca czynności w postępowaniu sądowym przez organy albo osoby upoważnione do dokonywania czynności w jej imieniu. I to właśnie gmina, a nie rada gminy, powinna być adresatem rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny za niedopełnienie ustawowego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. szerzej: postanowienie NSA z 10.12.2013 r., II OZ 1155/13; postanowienie WSA z 24.06.2015 r., IV SO/Po 2/15 – CBOSA). Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., wymierzył Gminie grzywnę, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, przy czym stosownie do art. 55 § 1 zd. drugie p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym. O kosztach zastępstwa procesowego (pkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804, z późn. zm.).