IV SO/Po 12/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy IV SO/Po 12/18 UZASADNIENIE W dniu 7 maja 2018r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynął wniosek [...] o przyznanie prawa pomocy. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podając informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazano, że dotyczy on wezwania do zapłaty kosztów (opłaty) od wniosku o zabezpieczenie dowodów. Wskazano sygnaturę sprawy [...]. Jako organ, którego dotyczy sprawa wskazano Sąd Rejonowy w Chodzieży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., znajduje również zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, tzn. wtedy gdy skarga (pismo procesowe) nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w celu wszczęcia postępowania sądowego, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia nie jest działalność, bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach administracyjnych polegających kontroli sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga w sprawie dotyczącej opłaty od wniosku o zabezpieczenie dowodów jest oczywiście bezzasadna, gdyż jej rozpoznanie nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. - dalej k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. - dalej o.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p., do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (zob. art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Z powyższego w wynika, że ustawodawca enumeratywnie wymienił akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 311 Kodeksu postępowania cywilnego: "wniosek o zabezpieczenie dowodu składa się w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, a w wypadkach niecierpiących zwłoki lub gdy postępowanie nie zostało jeszcze wszczęte, w sądzie rejonowym, w którego okręgu dowód ma być przeprowadzony". Tym samym należy przyjąć, że opłaty od wniosku o zabezpieczenie dowodu dotyczą postępowań przed sądami powszechnymi (w tym przypadku przed Sądem Rejonowym w Chodzieży). Brak jest zatem podstaw do uznania, że sąd administracyjny jest właściwy w sprawach dotyczących opłat od wniosków o zabezpieczenie dowodów. Okoliczność ta kwalifikuje ewentualną skargę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawie wystąpiła przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., uniemożliwiająca przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów sąd, orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 247 p.p.s.a.