IV SO/Po 13/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] przeciwko Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. w [...] grzywnę w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych); 2. zasądzić od Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt: IV SO/Po [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z [...] grudnia 2016 r. Spółka (w skrócie: "[...]") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek (błędnie nazwany "skargą") o wymierzenie w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny za nieprzekazanie przez Przedsiębiorstwo [...] (w skrócie: "[...]") skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wyjaśniła, że w dniu [...] października 2016 r., za pośrednictwem skrytki ePUAP organu wykonującego prawa właścicielskie wobec [...], wystąpiła do tej spółki z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W tym samym dniu Burmistrz [...] przekazał pismo do [...]. Następnie w dniu [...] listopada 2016 r., za pośrednictwem ww. skrytki ePUAP, wnioskodawczyni wysłała skargę do WSA w Poznaniu "za pośrednictwem Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o.". W dniu [...] listopada 2016 r. Burmistrz W. przekazał to pismo do [...]. Wnioskodawczyni podkreśliła, że pomimo upływu 15-dniowego terminu na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę (art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), [...] skargi do Sądu nie przekazała. Pismem z [...] grudnia 2016 r. Sąd przesłał [...] odpis ww. wniosku i wezwał do złożenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. Wezwanie doręczono tej spółce w dniu [...] stycznia 2017 r. W odpowiedzi na wniosek, [...] Sp. z o.o. pismem z [...] stycznia 2017 r. wniosła o oddalenie wniosku [...], ewentualnie wydanie postanowienia odmawiającego ukarania grzywną. W uzasadnieniu spółka wyjaśniła, że przekazując akta sprawy wraz ze skargą oraz jej uznaniem, w sprawie będącej przedmiotem ww. wniosku o ukaranie grzywną, kierowała się terminem z art. 54 § 2 p.p.s.a. czyli 30 dni od dnia otrzymania skargi, tj. od [...] listopada 2016 r., który to termin upływał (z uwagi na okres dni wolnych od pracy) w dniu [...] grudnia 2016 r. Podkreśliła, że "oczywiście [...] znana była treść art. 21 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednakże w ocenie Spółki skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy nie mieści się w katalogu wymienionych w przywołanym przepisie spraw tj. «skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej»". Wychodząc z takiego założenia i przedstawionej w odpowiedzi interpretacji przepisów, [...] traktowała jako wiążący 30-dniowy termin na przekazanie skargi w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, gdyż w jej ocenie nie była to skarga mająca za przedmiot udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie spółka na marginesie zaznaczyła, iż firma [...] w okresie ostatniego półrocza występuje z licznymi i częstymi wnioskami do [...] o udostępnienie przeróżnych informacji. Często wnioski te wiążą się z podejmowaniem czasochłonnych prac po stronie [...]. Oczywiście nie stanowi to samo w sobie usprawiedliwienia dla ewentualnych naruszeń terminów ustawowych, jednakże powoduje to dezorganizację dla podstawowej działalności spółki, jaką jest świadczenie na rzecz mieszkańców usług użyteczności publicznej i czasami w sposób niezamierzony wpływa na terminowość wykonywania niektórych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 2 w zw. z § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z póżn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi w terminie 30 dni od dni jej wniesienia. W sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w udostępnieniu informacji publicznej, wskazany termin doznaje istotnej modyfikacji, z uwagi na treść przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.d.i.p."), zgodnie z którym do skarg rozpoznawanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że: - przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; - skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Wbrew twierdzeniom [...] zawartym w odpowiedzi na wniosek [...], w ogólnym pojęciu "skarg rozpoznawanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej", użytym przez ustawodawcę w art. 21 u.d.i.p., mieszczą się także skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w udostępnieniu takich informacji (por. np. postanowienie NSA 23 września 2014 r., I OZ 759/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tych czynności (zob. np. postanowienie NSA z 01.08.2012 r., II OZ 646/12, CBOSA). Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku [...] o wymierzenie [...] grzywny za nieprzekazanie (a ostatecznie: nieterminowe przekazanie) skargi, Sąd, z jednej strony, miał na względzie, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., pełni nie tylko funkcję dyscyplinującą, ale także represyjną, a ponadto prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 11.05.2011 r., I OZ 328/12, CBOSA). Z drugiej strony nie mógł abstrahować od tego, że wymierzenie omawianej grzywny nie jest obligatoryjne, lecz – z uwagi na użycie przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. słowa "może" – sąd każdorazowo winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi (zob. postanowienie NSA z 15.11.2011 r., I OZ 841/11, CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że orzeczenie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy, a zatem że sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Dodatkowo, rozważając zasadność grzywny oraz określając jej wysokość, sąd administracyjny może brać pod uwagę również inne okoliczności, jak zwłaszcza: charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów oraz adekwatność grzywny do negatywnych konsekwencji wadliwej postawy organu. Niemniej jednak należy podkreślić, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką dopuszczalności orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z 05.07.2006 r., II OSK 1024/06, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 156). Dla samego wymierzenia grzywny nie mają więc znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu (por. postanowienia NSA: z 28.11.2012 r., I OZ 868/12; z 25.08.2011 r., I OZ 597/11 – dostępne w CBOSA). W tym przejawia się m.in. represyjny i prewencyjny charakter wskazanego środka prawnego, który służyć ma także zapobieżeniu powtarzaniu się podobnych uchybień w przyszłości. W danej sprawie grzywna może być wymierzana wielokrotnie, aż do ostatecznego, zupełnego, pełnego, usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 06.06.2012 r., I OZ 418/12, OSP 2013, nr 7–8, poz. 75). Z akt niniejszej sprawy oraz akt, znanej Sądowi w nin. składzie z urzędu, sprawy zarejestrowanej pod sygn. IV SAB/Po 132/16 wynika, że [...] w dniu [...] listopada 2016 r., za pośrednictwem skrytki ePUAP Urzędu Miejskiego w W., złożyła skargę do tut. Sądu na bezczynność oraz przewlekłość [...] w udostępnieniu informacji publicznej. W dniu [...] listopada 2016 r. Burmistrz W. przekazał tę skargę według właściwości do [...]. Spółka ta przyznała fakt otrzymania skargi w ww. dniu, a także uznała w całości jej zasadność. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że [...] zobowiązana była do przekazania skargi do Sądu wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni, który upływał w dniu [...] grudnia 2016 r. (art. 83 § 2 p.p.s.a.) Tymczasem skarga wraz z aktami administracyjnymi została wysłana do Sądu dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r. Mając wszystko to na uwadze należy stwierdzić, iż podniesiony przez [...] argument, że przekazanie skargi wraz z pisemną odpowiedzią i aktami zostało dokonane w ogólnym 30-dniowym terminie, nie zasługuje na uwzględnienie, a wymierzenie grzywny w tej sytuacji jest zasadne. Wysokość wymierzonej grzywny (200 zł) mieści się niewątpliwie w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. i – w ocenie Sądu – jest adekwatna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia [...], z uwzględnieniem istotnych okoliczności tej sprawy. Sąd wziął w szczególności pod uwagę, że – z jednej strony – przekazanie skargi przez [...] nastąpiło z dwukrotnym przekroczeniem ustawowego terminu zakreślonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czego [...] miała pełną świadomość, jednak bezpodstawnie uznawała, iż obowiązuje w tym przypadku ogólny termin wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a.; a z drugiej – że [...] rzeczywiście przekazała skargę do Sądu w tym terminie, przed uzyskaniem z Sądu informacji o wpłynięciu wniosku o wymierzenie grzywny, oraz że taki wniosek przeciwko [...] tut. Sąd rozpoznawał po raz pierwszy. Poza tym określając wysokość grzywny Sąd miał m.in. na uwadze także charakter sprawy będący przedmiotem skargi. Należy bowiem zauważyć, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez sąd administracyjny i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Ponadto skarga [...] dotyczyła bezczynności i przewlekłego postępowania w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo, na mocy przepisu szczególnego, zobowiązuje sąd do jej rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 pkt 2 u.d.i.p.). W związku z powyższym Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.