IV SO/Po 22/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-18
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osoba fizyczna znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawczyni, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymując się z renty rodzinnej oraz dodatku opiekuńczego, znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru i kosztów sądowych. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ograniczającej dostęp do sądu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni S. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni, 76-letnia osoba, utrzymuje się z renty rodzinnej i dodatku opiekuńczego, ponosi koszty mediów, leków i pożyczki, nie posiada oszczędności, a jej majątek stanowi dom i nieruchomość rolna. Wnioskodawczyni wskazała na problemy zdrowotne i trudności w samodzielnym formułowaniu skargi.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmienionego projektu budowlanego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.
S. N. przed wniesieniem skargi na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zmienionego projektu budowlanego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rodzinnej wynoszącej [...] zł. i dodatku opiekuńczego w kwocie [...]zł. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni z uzyskiwanych dochodów opłacany jest media ([...] zł.), lekarstwa i wizyty lekarskie ([...] zł.) i pożyczka ([...] zł.). Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni poinformowała, że nie ma żadnych oszczędności a jej jedyny majątek stanowi dom parterowy o pow. [...] m2 (wartość ok. [...] zł.) wraz z nieruchomością rolną o pow. [...] arów (wartość ok. [...] zł.). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni poinformowała, że ma 76 lat, ma problemy z pamięcią, nie potrafi samodzielnie się wypowiadać, w związku czym nie może samodzielnie napisać skargi. Nadto wnioskodawczyni podała, że choruje na cukrzycę nadciśnienie i jest po zawale serca.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że wnioskodawczyni prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymując się z renty rodzinnej wraz z dodatkiem opiekuńczym wynoszącą łącznie [...] zł., zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru i opłacenie kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło