IV SO/Po 4/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. P. U. przed wniesieniem skargi na wskazaną w formularzu PPF decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, mieszka u matki a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta wynosząca [...] zł., z której dokonywane są zajęcia komornicze tytułem alimentów w wysokości [...] zł. Wnioskodawca we wniosku przedstawił również zestawienie wydatków na mieszkanie [...] zł., koszty leczenia ([...] – [...] zł.), środki pielęgnacyjne ([...] zł.), przejazdy ([...] zł.), wydatki na życie ([...] zł.). Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej oświadczył, iż poza rentą nie posiada żadnych środków finansowych, nie ma żadnego majątku i mieszka u matki, której w związku z tym przekazuje [...] zł. Wnioskodawca przedstawił również zeznania podatkowe (własne i matki), wydruki z kont bankowych należących do niego i matki, zestawienie wydatków miesięcznych matki wraz z informacją o jej dochodzie miesięcznym oraz kopią dokumentacji medycznej i kopią faktur zakupu leków. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz. U. z 2017r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca w spawie, w której skarży decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając występujące w sprawie ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 249a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest renta wynosząca [...] zł., z których [...] zł. jest objęte zajęciem komorniczym tytułem alimentów, stwierdzić należy, że skarżący zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W ramach niniejszej sprawy uwzględniono, iż skarżący mieszkający u matki nie jest również w stanie zgromadzić środków na opłacenie pełnomocnika, przy uwzględnieniu dochodów uzyskiwanych przez matkę z tytułu emerytury ([...] zł.) oraz wynagrodzenia dla członków rady nadzorczej SM Tęcza ([...] zł.). Powyższe dochody stanowią bowiem źródło opłacenia kosztów utrzymania mieszkania oraz bieżącego utrzymania matki (w tym kosztów jej leczenia). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia.