IV SO/Po 4/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy z wniosku Wytwórnia o wymierzenie Wojewodzie grzywny za nieprzekazanie skargi Wytwórnia na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie załatwienia sprawy postanawia : 1. wymierzyć Wojewodzie grzywnę w kwocie [...]- zł ([...] złotych); 2. zasądzić od Wojewody na rzecz Wytwórnia kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: skarżąca, Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie Wojewodzie (dalej jako: Wojewoda) grzywny za nieprzekazanie skargi W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że powyższa skarga Spółki została złożona przez nią drogą elektroniczną w dniu [...] października 2018 r. Skarga ta została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dnia [...] listopada 2018 r., a kompletna dokumentacja sprawy została przesłana przy piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. (nadana [...] listopada 2018 r. ) na wezwanie Sądu z dnia [...] listopada 2018 r., zaś sprawie została nadana sygnatura IV SAB/Po 175/18. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SO/Po 25/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wymierzenie Wojewodzie grzywny za nieprzekazanie skargi W. E. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie załatwienia sprawy. Postanowienie to zostało jednak uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 marca 2019 r. sygn. II OZ 158/19, który wskazał, że "w niniejszej sprawie istniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.", a "to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi może mieć jedynie wpływ na jej wysokość". Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Na rozprawie w dniu [...] lipca 2019 r. stawił się wnioskodawca, który wniósł o to aby wymierzając grzywnę organowi z uwagi na jej cel prewencyjny wymierzyć ją w zauważalnej wysokości. Jednocześnie złożono wniosek o zwrot kosztów, w tym kosztu przejazdu do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku należy wskazać, że dokonując powtórnej oceny wniosku o wymierzenie grzywny organowi, na skutek uchylenia postanowienia Sądu I instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny należało uwzględnić art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W analizowanym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 06 marca 2019 r. sygn. II OZ 158/19, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalające wniosek W. E. S. sp. z o.o. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania przesądzając, że "w niniejszej sprawie istniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.", a to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że orzeczenie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy, a zatem że sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Dodatkowo, rozważając zasadność grzywny oraz określając jej wysokość, sąd administracyjny może brać pod uwagę również inne okoliczności, jak zwłaszcza: charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów oraz adekwatność grzywny do negatywnych konsekwencji wadliwej postawy organu. Niemniej jednak należy podkreślić, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką dopuszczalności orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z 05.07.2006 r., II OSK 1024/06, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 156). Dla samego wymierzenia grzywny nie mają więc znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu (por. postanowienia NSA: z 28.11.2012 r., I OZ 868/12; z 25.08.2011 r., I OZ 597/11 – dostępne w CBOSA). W tym przejawia się m.in. represyjny i prewencyjny charakter wskazanego środka prawnego, który służyć ma także zapobieżeniu powtarzaniu się podobnych uchybień w przyszłości. W danej sprawie grzywna może być wymierzana wielokrotnie, aż do ostatecznego, zupełnego, pełnego, usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 06.06.2012 r., I OZ 418/12, OSP 2013, nr 7–8, poz. 75). Z akt niniejszej sprawy oraz akt, znanej Sądowi w nin. składzie z urzędu, sprawy zarejestrowanej pod sygn. IV SAB/Po 175/18 wynika, że Skarżąca w dniu [...] października 2018 r., za pośrednictwem skrytki ePUAP W. U. W., złożyła skargę do tut. Sądu na bezczynność oraz przewlekłość Wojewody. W dniu [...] listopada 2018 r. Wojewoda przekazał tę skargę Sądowi, przy czym kompletna dokumentacja sprawy została przekazana przy piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. (nadanym [...] listopada 2018 r.), na wezwanie Sądu z [...] listopada 2018 r. Nie ulega wątpliwości, że Wojewoda zobowiązany był do przekazania skargi do Sądu wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni. Wniesienie skargi w drodze elektronicznej (platforma e-PUAP) obligowało organ do przekazania tej skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od otrzymania skargi tj. do dnia [...] listopada 2018 r. Tymczasem skarga została wysłana do Sądu dopiero w dniu [...] listopada 2018 r., a akta sprawy przekazano dopiero na wezwanie Sądu, w dniu [...] listopada 2018 r. Przesądziwszy o zasadności wymierzenia grzywny Wojewodzie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że określając wysokość grzywny uwzględnić należy, że w nadesłanej przez organ odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ w żaden sposób nie wyjaśnia z jakich powodów doszło do opóźnienia w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz czy opóźnienie w przekazaniu skargi spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami. Ponadto dokonując oceny stopnia zawinienia organu należało też zwrócić uwagę na okoliczność, że kompletną dokumentację sprawy Wojewoda przekazał dopiero przy piśmie nadanym dnia [...] listopada 2018 r. i że dokonał tego dopiero na wezwanie Sądu. Wymierzając zatem Wojewodzie grzywnę (o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązany był ustalić kwotę grzywny mając na uwadze ocenę prawną i wskazania zawarte w postanowieniu NSA z dnia 06 marca 2019 r. sygn. II OZ 158/19. Sąd zważył jakie skutki uchybienie terminu wywołało dla wnioskodawcy. Sąd wziął w szczególności pod uwagę, że - jakkolwiek - przekazanie skargi przez Wojewodę nastąpiło z trzydniowym przekroczeniem ustawowego terminu, to - jednak - akta sprawy przekazano dopiero [...] dni po terminie i to na wezwanie Sądu. Poza tym określając wysokość grzywny Sąd miał m.in. na uwadze także charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Należy bowiem zauważyć, że - co do zasady - skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez sąd administracyjny i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Sąd miał jednak na względzie fakt, że w badanej sprawie skarga, której przekazania dotyczy złożony wniosek okazała się niedopuszczalna, bowiem dotyczyła "niewszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji" i została przez Sąd prawomocnie odrzucona (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. IV SAB/Po 175/180). Oznacza to, w ocenie Sądu, że organ miał prawo powziąć kluczowe wątpliwości, bo dotyczące właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie. Kwestia ta nie została jednak, jak zaakcentowało NSA, wyjaśniona przez Wojewodę. Tak więc mając równocześnie na uwadze kwestię zaufania do organów władzy publicznej i czas oczekiwania na akta sprawy oraz fakt, że podjęcie przez Sąd jakichkolwiek czynności stało niemożliwe dopiero po ich otrzymaniu, Sąd uznał, że wysokość wymierzonej grzywny ([...] zł) mieści się niewątpliwie w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. i - w ocenie Sądu - jest adekwatna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia Wojewody, z uwzględnieniem istotnych okoliczności tej sprawy. Należy zaznaczyć, że ustawodawca określił górną granicę grzywny w art. 154 § 6 p.p.s.a. (w zw. z odesłaniem z art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.), zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r. (M.P. z 2019 r. poz. 154) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4.585,03 zł. Zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 (w zw. z art. 154 § 6) p.p.s.a. wynosi obecnie 45.850,30 zł. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył grzywnę w wysokości określonej w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 199 i art. 200 p.p.s.a. Na powyższą kwotę składa się uiszczony wpis od wniosku w wysokości [...] zł, zwrot kosztów dojazdu samochodem na trasie o łącznej długości [...] km (w obie strony), przy przyjęciu w oparciu o § 3 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie należności przysługujących pracownikowi w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowych ( Dz.U. z 2013 r., poz. 167), w związku z § 2 pkt 1 lit b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 marca 2002 roku w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania dla celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.), które to przepisy należy zastosować w drodze analogii, stawki za jeden kilometr w wysokości [...] zł, oraz opłatę za autostradę w wysokości [...] zł w dwie strony. Kwoty te ustalono zgodnie ze stanowiskiem NSA (por. wyrok NSA z dnia 06 maja 2015 r. sygn. II OSK 2502/14). Jednocześnie stosownie do wytycznych postanowienia z dnia 06 marca 2019 r. sygn. II OZ 158/19 oraz zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury Sąd zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie [...]zł (por. również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 494, por. też postanowienie NSA z 17 grudnia 2010 r., II OZ [...]).