IV SO/Po 44/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Towarzystwa P. przeciwko A. N. prowadzącej M. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: 1. wymierzyć A. N. prowadzącej M. grzywnę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych); 2. zasądzić od A. N. prowadzącej M. na rzecz skarżącego Towarzystwa P. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Pismem z [...] października 2021 r. T. (dalej: skarżąca) wniosło o wymierzenie A. N. prowadzącej M. (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie skargi w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazała, że skarga została nadana listem poleconym [...] września 2021 r. i odebrana przez organ [...] września 2021 r., jednak nie została przekazana do Sądu w wymaganym terminie. Wskazała przy tym art. 21 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm., w skrócie "u.d.i.p.") oraz art. 54 i 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.). Do wniosku załączono m.in. rzeczoną skargę. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że akta sprawy, tj. skarga wraz z odpowiedzią, zostały przesłane do Sądu [...] października 2021 r. Organ, nieposiadający fachowej wiedzy ani nie reprezentowany przez pełnomocnika, był przekonany, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 54 P.p.s.a. i po przygotowaniu dokumentacji, ustosunkowaniu się do zarzutów, a uprzednio odniesieniu się do trzydziestopunktowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przekazała skargę. Organ podkreślił także braki kadrowe i brak obowiązku nakładania grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "P.p.s.a.") organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Ten ogólny termin na przekazanie skargi ulega jednak skróceniu w związku z dyspozycją art. 21 pkt 1 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm., w skrócie "u.d.i.p."), który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie natomiast do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że przesłanką wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Należy też zauważyć, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Fakt przekazania przez organ skargi wraz z niezbędnymi dokumentami nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. Omawiana grzywna ma bowiem charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny. Służy bowiem nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie skutku w postaci "represji" za niedopełnienie przez organ tej czynności w przepisanym terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego, jak i przez inne organy. Dlatego dopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. po wniesieniu wniosku, ale przed jego rozpatrzeniem przez Sąd, oraz przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w określonym prawem terminie, pozostają bez znaczenia dla samej możliwości wymierzenia grzywny, mogą mieć natomiast wpływ na jej wysokość. (por. postanowienie WSA; z 20.02.2020 r., II SO/Gd 3/20; z 05.02.2020 r., II SO/Ol 11/19; a także postanowienia NSA: z 29.01.2014 r., I OZ 20/14; z 09.05.2012 r., I OZ 308/12; z 11 maja 2012 r., I OZ 328/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). W niniejszej sprawie Organ nie neguje faktu przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę po terminie przewidzianym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., lecz wskazuje, że uczynił to w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. W związku z tym wypada powtórzyć, że zgodnie z ww. przepisem u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi (zob. postanowienie NSA z 11.05.2012 r., I OZ 328/12, CBOSA). W tym przypadku skarga została doręczona organowi [...] września 2021 r., natomiast – jak przyznaje sam organ – przekazana Sądowi [...] października 2021 r. Tym samym wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ z całą pewnością uchybił terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. – nie ma wątpliwości, że 15-dniowy termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie został przez organ dotrzymany. Wracając do kwestii grzywny za nieprzekazanie skargi, należy wyjaśnić, że wymierzając ją organowi na podstawie art. 55 § 2 P.p.s.a. trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. ww. grzywnę ustala się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wynagrodzenie to w 2020 r. wyniosło 4512,41 zł (zob. obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r. i w drugim półroczu 2020 r.; M.P. poz. 199). Ponadto, jak trafnie wskazał NSA w postanowieniu z 23 sierpnia 2016 r. o sygn. akt I OZ 731/16 (CBOSA) sąd administracyjny – rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość – może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in.: 1) charakter, pozycję i sytuację organu administracji; 2) przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; 3) wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; 4) potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; 5) to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (tj. czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej). Mając na uwadze powyższe, Sąd zdecydował o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu taka dolegliwość finansowa, choć obiektywnie może jawić się jako raczej symboliczna, będzie wystarczająca, aby zapobiec na przyszłość uchybieniom w zakresie obowiązków dotyczących przekazywania skarg w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tej mierze Sąd miał bowiem przede wszystkim na uwadze, że wskazane uchybienie nie wynikało ze złej woli Organu, lecz z jego błędnego przekonania o przekazaniu skargi w przepisanym terminie ustawowym – jakim, mylnym zdaniem organu, był w tym przypadku termin "ogólny", określony w art. 54 § 2 P.p.s.a. – a więc z pominięciem przepisu szczególnego "dedykowanego" sprawom z zakresu informacji publicznej, określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., a także obiektywnie raczej niewielkim przekroczeniem tego ostatniego terminu (o 13 dni). Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. jak w punkcie pierwszym niniejszego postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu od wniosku, w wysokości [...] złotych (pkt 2 nin. postanowienia).