IV SO/Po 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. W. przeciwko Prezesowi Polskiego Związku [...] w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny postanawia wymierzyć Prezesowi Polskiego Związku [...] grzywnę w wysokości 100 złotych (sto złotych). Pismami z [...] października 2017 r. oraz z [...] listopada 2017 r. B. W. (dalej jako Skarżący) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie grzywny Prezesowi Polskiego Związku [...], w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność w rozpoznawaniu wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Do ww. wniosków Skarżącego została dołączona kserokopia skargi do WSA w Poznaniu z 07 września 2017 r., która miała zostać przekazana Sądowi za pośrednictwem Prezesa Polskiego Związku [...], dotycząca bezczynności Prezesa – braku odpowiedzi na pismo z dnia [...] maja 2017 r. (data doręczenia: [...] czerwca 2017 r.) o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. W reakcji na wezwanie przez Sąd do przesłania skargi na bezczynność oraz odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prezes Polskiego Związku [...] (dalej jako Prezes) przesłał Sądowi kopię odmownej odpowiedzi udzielonej Skarżącemu w reakcji na skargę na bezczynność, wraz kopią dowodu doręczenia przesyłki. W reakcji na monit od Sądu, Prezes przesłał Sądowi kopię wniosku Skarżącego o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. Na rozprawie w dniu [...] marca 2018 r. Prezes stwierdził, że skarga z [...] września 2017 r. nie została przekazana Sądowi ze względu na niewiedzę po stronie Związku, że należy to zrobić i zamiast tego odpowiedziano Skarżącemu pismem z [...] października 2017 r. Prezes wyjaśnił, że Związek nie ma stałej obsługi prawnej, otrzymuje niewielkie dotacje z Ministerstwa. Prezes pełni swoją funkcję społecznie i co roku z własnych pieniędzy, w ramach darowizn, utrzymuje biuro Związku. Dalej oświadczył, że nigdy wcześniej w swojej kadencji nie miał do czynienia ze skargą kierowaną do Sądu za pośrednictwem Związku. Prezes zobowiązał się do niezwłocznego przekazania Sądowi skargi z 07 września 2017 r. wraz z odpowiedzią na tę skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 P.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 1764) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 P.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. (M.P. z 2018 r., poz. 187), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 4271,51 zł. W oparciu o powyższe regulacje, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Sąd stosując art. 54 §2 P.p.s.a. winien ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a nadto czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy jednak nie uwalniają od konsekwencji wyrażonych w art. 55 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie należy podnieść, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie jest zasadna, czy też uzna, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów u.d.i.p. W takim razie nawet uzasadnione przekonanie, że skarga na bezczynność nie jest zasadna, nie zwalnia od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego i to w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. To bowiem rolą Sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym, w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (zob. prawomocne postanowienie WSA w Poznaniu z 24 października 2017 r. IV SO/Po 3/17 i wymienione tam orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej jako CBOSA). W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 grudnia 2010 r., I OZ 953/10; lex nr 742207). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2012 r., I OZ 739/12; CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny prezesowi Polskiego Związku [...] został złożony w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że w tej sprawie dokonanie wykładani pojęcia organu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. wymaga odniesienia do przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm., dalej jako u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności, między innymi, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Nadto nie budzi wątpliwości właściwość sądów administracyjnych do oceny zasadności skarg w przedmiocie informacji publicznej. Obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy przedmiotowy Polski Związek [...] jest organem administracji w sensie funkcjonalnym, tj. czy na podstawie przepisów ustawy wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Przedmiotowy Związek jest zarejestrowany w KRS, pod numerem [...], jako polski związek sportowy i posiada osobowość prawną. Nadto z obwieszczenia nr 1 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 31 maja 2017 r. (Dz. Urz. Min. Sportu i Turystyki, poz. 41) którego załącznikiem jest wykaz jednostek którym Minister przyznał dotacje celowe w 2016 r. oraz wskazał kwoty tych dotacji wynika, że Polski Związek [...] dysponuje majątkiem publicznym, bowiem otrzymał dotację. Dalej Sąd wskazuje, że w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1463 z późn. zm.) ustawodawca ustanowił katalog praw wyłącznych polskiego związku sportowego, przyznając mu jednocześnie kompetencję do ich wykonywania. Sąd podziela stanowisko zawarte w postanowieniu WSA w Warszawie z 31 marca 2014 r., II SO/Wa 2/14 (CBOSA), że te zadania określić można jako "zadania publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p., cechuje je bowiem powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych ustawie o sporcie, zaś stowarzyszenia, które realizują cele i zadania o charakterze publicznym, mają obowiązek udzielania informacji publicznych. Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiotowy Związek może zostać uznany za podmiot wymieniony w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nadto, ze statutu Związku wynika, że reprezentowanie Związku na zewnątrz i działanie w jego imieniu należy do kompetencji Zarządu Związku, ale w okresie pomiędzy posiedzeniami Zarządu i Prezydium ich uprawnienia przysługują Prezesowi (§ 27 statutu). Skoro przedmiotowy Związek jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to wniosek o wymierzenie ww. grzywny za nieprzekazanie skargi z 07 września 2017 r. na bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku z 30 maja 2017 r. jest dopuszczalny. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotowy Związek, jako podmiot co do zasady zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, naruszył obowiązek przekazania skargi z 07 września 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Jak przyznał prezes Związku na rozprawie, do dnia rozprawy (14 marca 2018 r.) skarga nie została przekazana. Mając powyższe na uwadze, po rozpatrzeniu okoliczności sprawy, Sąd uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny z powodu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargi złożonej przez Skarżącego na bezczynność Związku, wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest uzasadniony i postanowił wymierzyć grzywnę, w kwocie 100 złotych. Skład orzekający w niniejszej sprawie określając wysokość grzywny miał na uwadze zarówno wyjaśnienia prezesa Związku nt. niewiedzy po stronie Związku jak i zobowiązanie się Prezesa do przekazania Sądowi skargi w zakreślonym, krótkim terminie. W tym miejscu podkreślić należy, iż oceniając o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi Sąd nie orzekał o zasadności samej skargi na bezczynność. O zasadności tejże skargi Sąd rozstrzygnie w odrębnym orzeczeniu. W związku z powyższym WSA w Poznaniu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a, postanowił jak w sentencji uznając, że grzywna w tak określonej wysokości jest adekwatna do okoliczności sprawy. Sąd zaznacza, że grzywna została wymierzona Prezesowi przedmiotowego Związku, jako podmiotowi reprezentującemu osobę prawną wykonującą zadania publiczne lub dysponującą majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).